Aflatoksin ve pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen tarım ürünlerine ilişkin
Kaynak göster
Ediz Ün (CHP), 27 Kasım 2024 tarihinde 7/19876 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 22 Ocak 2025).
Ediz Ün (CHP, Edirne). “Aflatoksin ve pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen tarım ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19876, 27 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19876-aflatoksin-ve-pestisit-tespit-edilmesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-tarim-urunlerine-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a77beeae-4302-42f6-89c6-019371f6104a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın: Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
/ " diz ÜN ime Milletvekili
Basın yayın organlarında ülkemizin ihraç ettiği tarım ürünlerinin Akdeniz Meyve Sineği, alfatoksin ve pestisit kalıntıları çıktığı gerekçesiyle iade edildiği haberleri çıkmaktadır. Üstelik bu haberler uzun zamandır dönem dönem kamuoyunun gündemine gelmektedir. Bu ürünlerin nasıl üretildiği, kontrollerinin nasıl yapıldığı, iade edilen ürünlerin imha edilip edilmedi gibi bir konularda vatandaşlarımızın kafasında soru işaretleri oluşmaktadır Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınızın ihraç edilirken iade edilen ürünlerin iç piyasaya verilmemesi için uyguladığı bir kontrol ve takip sistemi var mıdır?
Neden yıllardır Türkiye olarak ihracatta aynı sıkıntıyı yaşamamıza rağmen bunu çözecek bir kontrol sistemi kuramıyoruz?
İade edilen ürünlerin ihracına izin verilirken bir kontrol yapılmamakta mıdır? Eğer bir kontrol yapılıyorsa neden bu ürünler gidecekleri ülkeler tarafından iade edilmektedir?
Akdeniz Meyve Sineği, alfatoksin ve pestisit kalıntıları barınan bu ürünlerin iç piyasaya verilmesinin nasıl önüne geçeceksiniz? Bunun için bir önlem aldınız mı?
Zirai ilaç kullanımını denetlemek, eksik kalınan konularda yeni önlemler almak ve vatandaşlarımızın sağlığını tehlikeye atanların belirlenmesi ve cezalandırılması için çalışmanız var mı?
Taklit veya Tağşiş yapılan gıdalarla ilgili Bakanlığınız kamuoyuna uzun bir aradan sonra listeler yayınlamayı başladı. Aynı şekilde geri gönderilen ürünler ve bu ürünlerin üreticileriyle ilgili listeler yayınlamayı düşünüyor musunuz? 0
Başka ülkeler tarafından iade edilen ürünlerin nerede üretildiği veya işlendiğinin tespiti Bakanlığınız tarafından yapılıyorsa aynı işlemden geçmiş ve iç i piyasaya verilmiş ürünlerle ilgili bir kontrol ve gerekiyorsa toplatıp imha işlemi yapılıyor mu?
Bakanlığınız 2020 yılından itibaren iade edilen ne kadar tarım ürününü imha etmiştir? İmha edilen ürünlerin yıllara göre ürün cinsi ve miktarı ne kadardır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri tarafından AB mevzuatına göre yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzluklar, AB Komisyonuna bildirilmekte ve Komisyon tarafından yapılan nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmektedir. RASFF üzerinden ilan edilen bildirimler kısıtlama olmaksızın erişime açıktır.
Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 96100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.
Yapılan resmi kontroller sonucunda, ülkemiz mevzuatına uygunluğu tespit edilen ürünlerin yurda girişine izin verilmekte, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine (piyasaya arzına) katiyen izin verilmemektedir.
Sağlık riski oluşturduğu tespit edilen ürünler ise imha edilmektedir.
Tarımsal ürün ihracatında dünyada sayılı ülkelerden biriyiz. Bu yüzden ihraç edilen ürün çeşidi, miktarı ve parti sayısı dikkate alındığında bildirim sayıları orantısal olarak çok düşük miktardadır. Örneğin pestisit kalıntısı nedeniyle bildirim alan ürün miktarının tüm ihraç edilen ürün miktarına oranı binde 1-2 arasıdır.
Ayrıca ülkemizden ihraç edilen ürünler; e Alıcı-satıcı arasındaki ticari anlaşmazlık (fiyat, teslim süresi, kalite (1. Sınıf/?2. Sınıf) e Ürünlerin uzun süreli veya uygunsuz nakliye koşullarından kalitesinin bozulması, e Alıcıülkenin yetkili otoritesi tarafından yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen belge eksiklikleri (Sertifika eksikliği, Etiket uyumsuzluğu, Ticari Belgelerde eksiklik) gibi nedenlerle iade edilebilmektedir.
Bitki ve bitkisel ürünlerin ihracatıyla ilgili işlemler, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve ilgili Yönetmeliklere göre yapılmaktadır.
Ülkemizde üretimi yapılan ürünlerin ihracat aşamasında alıcı ülke talepleri ve/veya risk esasına göre kontrollere tabi tutulmaktadır. Alıcı ülke mevzuatına uygun olan ürünlerin ihracatına müsaade edilmektedir.
Bakanlığımızca pestisit kalıntısının önlenmesi amacı ile üretimin yoğun olduğu illerde "Kalıntı Eylem Planı" uygulanmaktadır. Eylem planı doğrultusunda zirai ilaç kalıntısının önlenmesi ve sürdürülebilir tarım konularında farkındalık oluşturulması amacıyla üreticilere yönelik kapsamlı eğitim, bilgilendirme ve denetim çalışmaları yapılmaktadır.
Bitkisel ürünlerde tarladan sofraya güvenilir gıda temini ve kalıntının önlenmesi için ürün hasat edilmeden tarla, bağ, bahçe ve sera gibi üretim yerinde "Hasat Öncesi Pestisit Denetimi" yapılmaktadır.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Denetim sonucunda yasaklı, tavsiye dışı ve hatalı bitki koruma ürünü kullanımı tespit edilen ürünlere imha veya hasat geciktirme, ürün sahiplerine ise idari para cezası uygulanmaktadır.
Ülkemizde gıda güvenilirliğinin sağlanması, gıdalarda taklit ve tağşişin önlenmesi, kişilerin sağlığının ve tüketici menfaatlerinin korunması ile sektörde haksız rekabetin engellenmesi amacıyla gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarında resmi kontrol faaliyetleri Bakanlığımızca risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında, önceden haber verilmeksizin yıllık program çerçevesinde yürütülmektedir.
Resmi kontrollerin sıklığı "İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlemesi Prosedürü" çerçevesinde belirlenmekte olup herhangi bir risk durumunda bu sıklık artmaktadır.
Bakanlığımızın yaptığı kontroller sonucunda sahip olduğu bilgileri kamuoyunun bilgisine sunabileceği 5996 sayılı Kanun'un 31'inci maddesinin 6'nci fıkrasında ve 17.12.2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gıda ve Yemin Resmi Kontrolüne Dair Yönetmelik'in 8'inci maddesinde hükme bağlanmıştır.
Laboratuvar sonucuyla taklit veya tağşiş yapıldığı kesinleşen gıdaları üreten/ithal eden, kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulmuş, değiştirilmiş gıdaları üreten ve/veya satan firmanın adı, ürün adı, markası, parti ve/veya seri numarasını içeren bilgiler Bakanlık resmi internet sitesinde kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır. Bu kapsamda 02.10.2024 tarihinde yapılan kamuoyu duyurusuna www.tarimorman.gov.tr adresinden ulaşılmaktadır. Buna ilave olarak Bakanlığımızca uygulamaya alınan yeni sistemle 02.10.2024 tarihinden itibaren resmi denetim sonuçlarının kamuoyu ile paylaşılması Bakanlığımız internet sitesinden (https://guvenilirgida.tarimorman.gov.tr/) güncel ve anlık olarak kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan