Bakanlık tarafından çocukların korunmasına yönelik sunulan hizmetlere ilişkin

İlgi (o : 06.12.2024 tarihli ve 1542881 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Mardin Milletvekili Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/19897 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Telefon No:(312) 705 58 09

Mardin Milletvekili Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN"'a Ait 7/19897 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir.

Bakanlığımızca çocukların güvenliğini sağlamak, haklarını korumak ve genel refah düzeylerini artırmak ana odak noktası olarak belirlenmiştir. Tüm çalışmalarımız, çocuğun yüksek menfaati gözetilerek koruyucu ve önleyici bir anlayışla gerçekleştirilmektedir.

"Çocuklar Güvende" ekiplerimiz aracılığıyla potansiyel riskler önceden belirlenmekte, gerekli müdahale ve takip işlemleri titizlikle yürütülmektedir. Bu süreçte aileler ve çocuklar, ihtiyaç duydukları sosyal hizmetlere, yardımlara ve kamu imkanlarına yönlendirilmektedir.

Okulda öğretmenleri tarafından riskli görülen veya sokakta tehlike altında olan çocuklara koruma hizmetleri sunulurken, kırsal bölgelerdeki çocuklar için de önleyici faaliyetler kesintisiz olarak sürdürülmektedir.

Fırsat eşitliği yaratmak ve çocukların boş zamanlarını verimli değerlendirmelerini sağlamak amacıyla yürütülen Okul Destek Projesi'nden, 2017-2026 yılları arasında 30.452 ortaokul öğrencisi, 2021-2026 yılları arasında ise 12.850 lise öğrencisi faydalanmıştır.

Dijital dünyadaki tehlikelere karşı ebeveynleri uyarmak amacıyla hazırlanan "Çocukların Dijital Risklerden Korunmasında Ebeveyn Rehberi" ile "Siber Suçlar ve Siber Zorbalıklardan Korunma Rehberi", Bakanlığımız internet sitesinde paylaşılmaktadır. Ayrıca, çocuk gelişimini olumsuz etkileyen internet içerikleriyle mücadele için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile iş birliği yapan Sosyal Medya Çalışma Grubumuz görev başındadır.

11. ve 12. Kalkınma Planları doğrultusunda, 0-18 yaş arası çocukları şiddet ve ihmalden korumak için farkındalık eğitimleri hazırlanmaktadır. Şu ana kadar 0-6 yaş grubu ebeveynlerine yönelik modüller tamamlanmış olup 7-18 yaş grubuna yönelik modüllerin hazırlık çalışmaları devam etmektedir. Bu modüllerde ihmal ve istismarın önlenmesi, bağımlılıkla mücadele, akran zorbalığı ve iletişim gibi konulara yer verilmesi planlanmaktadır.

"Çocuk İçin Dost Uygulamalar" sitesi, hem sağlıklı içerik üretimi hem de zararlı yayınların ihbar edilmesi için aktif bir kanal olarak kullanılmaktadır. Uygunsuz içerikler için 0530 918 11 17 numaralı WhatsApp/BiP hattı üzerinden uzmanlara ulaştırılmaktadır. Ayrıca Alo 183 hattı; çocuk, kadın, yaşlı ve engellilere yönelik ihbarları 7/24 almakta, ihtiyaç durumunda yabancı dillerde de destek sunmaktadır. 1117 Sayılı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu uyarınca, küçüklerin manevi gelişimine zarar verebilecek yayınların sergilenmesi ve satılmasına yönelik incelemeler yapılarak kısıtlamalar uygulanmaktadır.

"Çocuklar Güvende" internet sitesi, çocukların dijital dünyada karşılaşabilecekleri risklere karşı bilinçlenmelerini desteklemek ve ebeveynlere yol göstermek amacıyla hazırlanmış olup tüm içerikleri tamamlanarak erişime açılmıştır. İnternet sitesinde; ebeveyn denetim araçlarının tanıtımı, bu araçların nasıl kurulacağı ve kullanılacağına ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Bunun yanı sıra ekran süresi yönetimi, dijital ebeveynlik, teknoloji bağımlılığı, oyun dünyasında karşılaşılabilecek riskler, çocukların sosyal medyada paylaşılmasının olası sonuçları ve çevrim içi ortamlarda çocukları hedef alan tehlikelere ilişkin kapsamlı bilgilendirici içerikler sunulmaktadır.

İnternet sitesinde ayrıca akran zorbalığına yönelik farkındalık videoları, çocuklara ve ebeveynlere yönelik rehberler ve eğitim materyalleri, sık sorulan sorular bölümü ile güvenilir kurum ve platformlara yönlendiren faydalı bağlantılar bulunmaktadır. Çocukların internet ortamında karşılaştıkları zararlı içerikleri bildirebilecekleri "Benimle Paylaş" alanı ile çocukların dijital dünyadaki haklarını vurgulayan ve desteklenmesine imkân tanıyan "Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi" de site içerisinde yer almaktadır. İnternet sitesine cocuklarguvende.gov.tr adresinden erişim sağlanmaktadır.

"Çocuklar Güvende" mobil uygulamasıyla çocuklar ve ebeveynler, dijital ortamlarda karşılaştıkları riskleri hızlı ve güvenli bir şekilde bildirebilmektedir. Ayrıca bilgilendirici içeriklere ve rehberlere cep telefonları üzerinden kolaylıkla erişebilmektedir. Uygulamada yer alan zararlı içerik bildirim bölümü aracılığıyla sosyal medya, oyun platformları ve internet ortamında karşılaşılan uygunsuz içerikler Bakanlık bünyesindeki ilgili ihbar ve değerlendirme mekanizmalarına iletilmekte ve 81 ildeki ekiplerimiz tarafından gerekli inceleme süreçleri başlatılmaktadır.

Çocukların dijital ortamlarda maruz kalabilecekleri çok yönlü risklerden korunmalarını sağlamak, aynı zamanda dijitalleşmenin sunduğu fırsatlardan bilinçli, güvenli ve üretken bir şekilde faydalanmalarını mümkün kılmak amacıyla Dijital Dünya'da Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı (2026-2030) 3 Şubat 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe girmiştir.

Çocuk koruma tedbirlerinin etkin uygulanması için Çocuk Koruma Kanunu'na göre verilen koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesi amacıyla kurulan koordinasyon kurulları illerde Vali ya da Vali yardımcısı başkanlığında; yargı, emniyet, eğitim ve sağlık birimlerinin katılımıyla düzenli olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Koordinasyon kurullarının sekreterya hizmetleri Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri tarafından yürütülmektedir.

İhtisaslaştırılmış Çocuk Evi Sitelerinde kalan çocukların sosyal olarak etiketlenmelerini engellemek amacıyla bu kuruluşların il bazındaki dağılım bilgileri paylaşılmamaktadır.

Diğer taraftan Bakanlığımız Çağrı Merkezlerinden Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı aracılığı ile aile, kadın, çocuk, engelli, yaşlı, şehit yakınları ile gaziler ve gazi yakınlarına yönelik hizmetlere ilişkin çağrılar değerlendirilerek rehberlik ve danışmanlık hizmeti sunulmaktadır. Ayrıca ihmal, istismar ve şiddet vakaları veya töre ve namus cinayetlerinin önlenmesi için tedbir mahiyetindeki ihbarlar da alınmakta, durumun aciliyeti göz önünde bulundurularak vakanın bulunduğu ilde görevli Acil Müdahale Ekip Sorumlusuna ve/veya kolluk kuvvetlerine bildirilmektedir. Acil Müdahale Ekibi vakayı değerlendirmekte, gerekli durumlarda emniyet veya jandarma birimleri ile koordinasyon sağlayarak, en kısa zamanda müdahale edilmesi sağlanmaktadır.

Bakanlık hizmetlerinin geliştirip işitme engelli vatandaşların kullanımına sunduğu AİLEM Engelsiz İletişim Merkezine ait aplikasyon ile 08:00-22:00 saatleri arasında işitme ve konuşma engelli vatandaşlara hizmet vermektedir.

Bakanlığımız hizmet modelleri kapsamında olan tüm aramalar anlık olarak takip edilip, ilgili birimlere iletilmesi sağlanmaktadır.

Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı, 7/24 tüm Türkiye'ye hizmet vermektedir. Türkçe dışında Mayıs 2013 tarihinden itibaren Kürtçe, Haziran 2014 tarihinden itibaren ise Arapça dillerinden gelen çağrılara hizmet vermektedir. Bakanlığımız Çağrı Merkezlerinde Kürtçe ve Arapça dil bilme zorunluluğu ile istihdam edilen personelimiz bulunmaktadır. ALO 183 hattı SMS, Sesli Arama, e-Devlet, Görüntülü Görüşme, Whatsapp vb üzerinden ulaşan tüm vatandaşlarımıza hizmet verebilecek kapasitede olup yeterli düzeyde personel bulunmaktadır.

Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattında 33 Türkçe Dil Bilen Temsilci, 2 Kürtçe Dil Bilen Vatandaş Temsilcisi, 2 Arapça Dil Bilen Vatandaş Temsilcisi ve 12 İşaret Dili Bilen Vatandaş Temsilcisi olmak üzere toplam 49 personel görev yapmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan