Bir kamu bankasına ödenen görev zararına ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 6 Aralık 2024 tarihinde 7/20169 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 28 Ocak 2025).
Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “Bir kamu bankasına ödenen görev zararına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20169, 6 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20169-bir-kamu-bankasina-odenen-gorev-zararina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e99f706e-b555-4811-865c-01939c3596a1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 53 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.
Bir takım iddialara göre Ziraat Bankası'na 2023 yılının ilk on ayında bütçeden 64,3 milyar TL tutarında görev Zararı ödemesi yapılmıştır. Bu miktar, son 15 yıl boyunca yapılan toplam görev zararı ödemelerinden daha fazla olduğu gibi, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve verimlilik konularında ciddi sorulara yol açmaktadır.
Bu çerçevede;
SORULAR
Ziraat Bankası'na 2023 yılında bütçeden aktarılan 64,3 milyar TL*nin gerekçeleri nelerdir?
Bu tutar hangi faaliyetler nedeniyle görev zararı olarak kaydedilmiştir? Ayrıntılı bir döküm bulunmakta mıdır?
Ziraat Bankası'nın görev zararlarının bu denli artmasındaki temel sebepler nelerdir?
Bankanın görev zararı ödemelerini azaltmak ve mali sürdürülebilirliği sağlamak için alınan ya da alınması planlanan tedbirler nelerdir?
Bu tutarın denetlenmesi ve kamu zararının önlenmesi için bir inceleme başlatılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi (o : 16/12/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1546843 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Muğla Milletvekili Sayın Doç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ'a ait 7/20169 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Muğla Milletvekili Sayın Doç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ"a Ait 7/20169 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Doç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
25.11.2000 tarihinde kamu bankalarının yeniden yapılandırılmalarına ilişkin çıkarılan 4603 sayılı Kanun ile bankalara bedeli önceden ödenmeden görev verilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Böylelikle kamu bankalarına verilen görevlerin karşılığında bütçeye yeterli ödenek konulması zorunluluk haline gelmiştir. Bu çerçevede, görev zararı uygulaması ya da görev zararı adı altında bankaların bilançolarına menfi etki ve verilen zarar bulunmamaktadır. Anılan Kanun uyarınca bedeli önceden ödenmeden görev verilemeyeceğinden görev zararı doğması da mümkün değildir.
5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun, "Cumhurbaşkanınca belirlenecek özel ve/veya kamunun doğrudan veya dolaylı olarak hakim sermayedar olduğu bankaların ve/veya ödemeleri T.C. Ziraat Bankası A.Ş. kanalıyla yapılmak üzere tarım kredi kooperatiflerinin faiz destekli kredi ve kar payı destekli fon kullandırımı uygulamalarından dolayı doğacak gelir kayıpları, bu amaçla ilgili yıl merkezi yönetim bütçesinde öngörülecek ödenekle sınırlı olmak üzere, Hazinece ödenir." hükmüne haizdir. Bu çerçevede, T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2024-2026 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 29.12.2023 tarihli ve 8038 ile 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Kararlar kapsamında üreticilerin finansman maliyetlerini düşürmek, üretimi artırmak, sürdürülebilir tarımsal kalkınmayı sağlamak ve gıda arz güvenliğini desteklemek amacıyla tarımsal üreticilere Hazine faiz/kâr payı destekli krediler kullandırılmaktadır.
Söz konusu kredilere ilişkin olarak, T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankasının tarım kredilerine/finansmanına uygulamakta olduğu cari faiz/kâr payı oranları esas alınarak, 9625 ile 90100 arasında değişen faiz/kâr payı indirimleri sağlanmakta ve indirim nedeniyle oluşan fark anılan mevzuat kapsamında gelir kaybı tutarı olarak Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat; 3-4
Ayrıca, 21.02.2023 tarihli ve 6816 sayılı Karar ile deprem bölgesinde zarar gören tarımsal üreticilerin Hazine faiz destekli kredi ödemeleri 1 yıl süreyle faizsiz ertelenmiş olup erteleme nedeniyle oluşan finansman maliyeti Bakanlığımız bütçesinden karşılanmıştır.
Bu kapsamda 2023 yılında 21,2 milyar TL ödeme yapılmış olup 2024 yılı Ekim sonu itibarıyla tarımsal üreticiler adına Bakanlığımızca ödenen Hazine faiz/kar payı desteği tutarı 64,3 milyar TL'dir. 2024 yılsonu itibarıyla bu tutar 86,7 milyar TLye ulaşmıştır. T.C. Ziraat Bankası AŞ" ye Bakanlığımızca herhangi bir sermaye aktarımı yapılmamakta olup görev zararı başlığı altında yapılan ödemelerin tamamı yukarıda bahsi geçen Hazine faiz destekli kredi uygulamasından kaynaklanmaktadır.
T.C. Ziraat Bankası A.Ş., 5411 sayılı Bankacılık Kanunu mevzuatı çerçevesinde BDDK denetiminde faaliyet göstermekte olup özel bankaların tabi olduğu denetimlerin yanı sıra Sayıştay tarafından yapılan denetimlere de tabi tutulmaktadır. Banka faaliyetleri mevzuat hükümleri çerçevesinde kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılmaktadır. Buna ilaveten, T.C. Ziraat Bankası, Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası tarafından kullandırılan Hazine faiz/kar payı destekli krediler/finansman da her yıl düzenli olarak Bakanlık denetim birimince incelenmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan