Pamuk üreticilerinin yaşadıkları sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Evrim Karakoz (CHP), 17 Temmuz 2023 tarihinde 7/2035 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 185 gün sonra, 18 Ocak 2024).
Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Pamuk üreticilerinin yaşadıkları sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2035, 17 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2035-pamuk-ureticilerinin-yasadiklari-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b6f2d048-3e96-4ee1-94b1-0189681ca20a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 185 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 174 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim.
Pamuk "Tahıllar ve Diğer Bitkisel Ürünler" grubunda buğdaydan sonra 2. büyük hasılaya sahip alan verimliliği en yüksek ürün konumundadır. Yarattığı katma değer ve istihdam olanakları açısından da ülkemizin ekonomisine önemli bir gelir sağlayan stratejik bir üründür.
Ulusal Pamuk Konseyi'nin "2022 Pamuk Sektör Raporu"na göre, Türkiye'de pamuk ekim alanları artarken verim sürekli düşmektedir. Verim ve üretimdeki düşüşün en önemli nedeni de iklim değişikliğine bağlı olarak etkisini artıran hastalık ve zararlılardır. Bunun yanı sıra maliyetlerin çok yüksek oluşu ve destekleme fiyatlarının yetersizliği en önemli sorunlardır.
SORULAR
07.2023 itibariyle 1 dekara atılan gübre maliyeti yaklaşık 863 lira, ilaç maliyeti 272 lira, işçi yevmiyesi en az 1.900 lira ve mazot maliyeti ortalama 25 litre yani 673 liradır. 1 kilo pamuğun üretim maliyeti 19-20 lira civarındadır. Üretici de çaresiz bir şekilde pamuğunu 18 lira ile 19 lira 60 kuruş arasında bir fiyata satıyor.
Görüldüğü gibi gübre, ilaç, mazot, işçilik ve diğer çeşitli tarımsal girdi fiyatlarının yüksekliği pamuk üreticisinin rekabet gücünü olumsuz etkilemekte ve sürdürülebilirliği tehdit etmektedir.
Bu bağlamda;
Yükselen üretim maliyetleri karşısında pamuk üreticisine halen dekar başına 250 lira mazot ve 21 lira gübre desteği vermeye devam mı edeceksiniz? Yoksa destekleme primlerinin yükseltilmesi için bir girişiminiz olacak mı? Ya da sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan böyle bir talepte bulunacak mısınız?
Üretim maliyetleri ortadayken pamukta kilogram başına 1 lira 60 kuruş olan fark ödemesi (prim) desteğinin en az 6 liraya yükseltilmesi için neden bir çalışma yapmıyorsunuz? Ya da sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan böyle bir talepte bulunmuyorsunuz?
Güncel akaryakıt fiyatları dikkate alındığında dekar başına verilen 250 liralık mazot desteğini neden en az yüzde 50 oranında arttırarak 375 lira yapmıyorsunuz? Ya da arttırılması için sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan?dan böyle bir talepte bulunmuyorsunuz?
Pamukta | dekara atılan taban gübre ve üst gübre miktarının 90 kilo ve 13.07.2023 itibariyle yaklaşık 863 lira olduğu dikkate alındığında dekar başına verilen 21 liralık gübre desteğinin çok az olduğu görülüyor dolayısıyla neden en az 300 lira olması için bir çalışma yapmıyorsunuz? Ya da sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan?dan böyle bir talepte bulunmuyorsunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
Bakanlığımızca uygulanan politikaların sonucunda, pamukta birim alandan elde edilen verim 2002 yılına göre 9647 artış ile dekara 520 kg'a çıkmıştır. 2022 yılı pamuk üretimi 2,75 milyon tona ulaşmıştır.
2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere ve 2024 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Karar ile pamuk üreticilerimize mazot ve gübre desteği dekara 366 TI"ye çıkarılmıştır. Gübre desteğine ilave olarak 30 TL/da katı organikorgonomineral gübre desteği ödenmektedir. Ayrıca kütlü pamuk üreticilerimize tona 1.600 TL fark ödemesi desteği verilmektedir.
Bu kapsamda; her yıl maliyet artışları dikkate alınarak üretimdeki girdi maliyetlerinin azaltılması hedeflenmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan