Van ilindeki su sorununa ve suya yapılan zamlara ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 125 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 116 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Van'da kuraklık ve su ve sulama alt yapısı yetersizliği nedeniyle tarımla uğraşan binlerce çiftçi, esnaf ve yüzbinlerce yurttaş çok zor bir dönemden geçmektedir. Bir yanda mazot fiyatlarının yeniden 30 TL'yi geçmesi nedeniyle, öte yandan gübre, tohum ve işçilik maliyetleri nedeniyle çiftçiler üretim yapamaz duruma gelmiştir. Yaşanan bu krizlerin dışında sulama alt yapısının yetersiz olması nedeniyle de çiftçiler tarlalarını ekememekte veya ektikleri yerlerde yaşam maliyetlerini karşılayabilecek kadar hasılat alamamaktadır. Su kaynaklarının tarım dışı alanlarda ve rant amaçlı kullanımının artması tarımla yaşamını geçindiren çiftçilerimizin çok güç koşullarda üretim yapmasına neden oluyor.
Van'da, Özalp ilçesinde Çavuşlar mahallesinde hem içme hem de tarımsal sulama sondajında, Saray ilçesinde Kuruca mahallesinde tarımsal sulama altyapısında, Gevaş ilçesinde Atalan, Selimiye ve Orta mahallelerinde tarımsal sulama alanında, Çaldıran Kilimli mahallesinde içme ve kullanma suyu altyapısında çok büyük sorunlar yaşandığı mahalle sakinleri, muhtarlar ve birçok kişi tarafından halkın sorunlarını derlemek amacıyla açtığımız mahmutdindarvan(2)gmail.com adresine iletilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (12 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu bağlamda yaptığımız araştırma sonucunda benzer sorunların Van'ın 13 ilçesinde de çeşitli boyutlarda yaşandığı, yurttaşların içme ve kullanma suyuna erişimde çok ciddi sorunlar yaşadığı, tarımsal sulamada ise altyapının çok yetersiz olduğu, yer altı sularının bilinçsiz kullanımının her geçen gün arttığı, enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle sulama yapmanın neredeyse imkansız hale geldiği gözlemlenmiştir. Söz konusu su kıtlığı koşullarında VASKİ'nin bu ay içerisinde su faturalarına yüzde 30-40 arası zam yaptığı da kamuoyuna yansımıştır. 2020 yılından bu yana defalarca zam yapan VASKİ'nin söz konusu zamları nedeniyle temel bir ihtiyaç olan su ve en temel haklardan olan su hakkı birçok yurttaş ve esnaf için erişilmez hale gelmiştir. Sık sık su kesintilerinin de yaşanmaya başlandığı Van'da özellikle büyük lokanta, otel ve benzeri işletmelerde su sorunu çok ciddi boyutlara varabilmektedir. Halkımızın temiz içme ve kullanma suyuna erişimi için yerel yönetimlerin, Devlet Su İşlerinin ve diğer ilgili tüm kurumların gecikmeksizin kapsamlı bir programla yasal görevlerini yerine getirmesi gereklidir.
Bu bağlamda;
2)
3)
4)
5)
Van'da içme suyu sorunu yaşayan mahalle sayısı kaçtır? Bu kapsamda etkilenen yurttaş ve hane sayısı kaçtır?
Van'da bir yıl içerisinde ilçe bazlı içme su kesintisi yapılan gün sayısı kaçtır? Kesintilerin ana nedenleri nelerdir? Vatandaşların bu süreçte mağdur olmamaları için alınan tedbirler nelerdir?
Van'da VASKİ, 2016 yılından bu yana kaç defa zam yapmıştır? 2016 yılında suyun birim fiyatı neydi ve 2023 yılında bu birim fiyat kaçtır?
Van'da tarımsal sulama sorununun boyutlarına ilişkin bakanlığınızın yaptığı bir araştırma mevcut mudur? Van'da tarımsal sulamada sorun yaşayan çiftçi sayısı kaçtır? Sulama sorunu nedeniyle ekim yapılamayan arazi miktarı ne kadardır? Bu kapsamda yapılamayan üretimin miktarı yaklaşık ne kadardır?
Özalp-Çavuşlar Mahallesi'nin, Saray Kuruca Mahallesi'nin Çaldıran Kilimli Mahallesi'nin ve Gevaş Selimiye-Atalan ve Orta mahallelerinin içme, kullanma ve tarımsal sulama suyu sorunları ne zaman çözülecektir? Bu kapsamda yürütülen çalışmalar nelerdir?
TOLİ
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Van ilinde su kaynakları ile mevcut depolar arasındaki iletim hatlarının inşaatı Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yapılmış olup 2016 yılında Van Su ve Kanalizasyon İdaresi (VASKİ) Genel Müdürlüğü'ne işletilmek üzere devir edilmiştir.
Van ilinde DSİ tarafından inşa edilerek işletilen sulama tesislerinde ortalama sulama oranı 9430 seviyelerindedir. Van ilimizde yıllık yağış miktarı Türkiye ortalamasının altında olması sebebiyle özellikle yaz dönemlerinde sulamada sorun yaşanmaması için suyun depolanması zorunluluk arz etmektedir. 2021 yılına kadar beş adet olan gölet sayısı, Beyaztaş ve Yeni Emek Göleti inşa edilerek işletmedeki gölet sayısı 7??ye çıkarılmıştır. 2023 Yılı Yatırım Programı kapsamında 7 adet gölet inşaatı devam etmekte ve 5 adet gölet yapımının ihale süreçleri sonuçlanma aşamasındadır.
Ayrıca planlama ve projesi tamamlanmış sekiz gölet ve bir barajın 2024 Yılı Yatırım Programına teklif edilmesi planlanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan