Gıda israfının önlenmesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 95 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 88 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye İsrafi Önleme Vakfı verilerine göre, ülkemizde her yıl yaklaşık 23 milyon ton gıda israf edilmektedir. Üretilen gıdaların yaklaşık 9035'i sofraya ulaşamadan kaybolmakta veya çöpe gitmektedir. Her gün yaklaşık 12 milyon ekmek israf edilmekte, bu da yılda 4 milyar 380 milyon ekmeğe denk gelmektedir.
Evsel gıda atıkları da ciddi boyutlara ulaşmış durumdadır. Yıllık 7,76 milyon ton evsel gıda çöpe atılmakta ve kişi başına yıllık yaklaşık 93 kilogram gıda israfı düşmektedir. Özellikle lokantalar, oteller ve toplu yemek yerlerinde ekmek israfı dikkat çekici boyutlardadır.
Gıda israfının başlıca nedenleri arasında yetersiz planlama ve bilinçsiz alışveriş alışkanlıkları gelmektedir. İhtiyacın üzerinde üretim ve hazırlık yapılması ile perakende ve dağıtım süreçlerindeki aksaklıklar da büyük rol oynamaktadır. Tüketicilerin gereksiz gıda alımı yapması ve uygun saklama koşullarına özen göstermemesi, gıdaların hızlıca bozulmasına yol açmaktadır. Buna ek olarak, tedarik zincirindeki hatalar, hasat ve depolama süreçlerinde yaşanan kayıplar da israfı artırmaktadır. Bu sorun sadece ekonomik kayıp değil, aynı zamanda çevresel ve sosyal bir sorundur. Gıda bankacılığı gibi çözümler ise henüz yeterli yaygınlığa ve etkinliğe ulaşamamıştır.
Bu çerçevede;
SORULAR
Ülkemizde her yıl israf edilen 23 milyon ton gıdanın ekonomik değeri nedir? Bu israfı önlemek için son beş yılda hangi somut âdımlar atılmıştır ve ne kadar bütçe ayrılmıştır?
Tedarik zincirindeki kayıpları azaltmak için soğuk zincir altyapısını güçlendirmeyi düşünüyor musunuz? Bu konuda özel sektöre ne gibi teşvikler sağlanmaktadır?
Gıda bankalarının sayısını artırmak ve lojistik altyapılarını güçlendirmek için yerel yönetimlerle nasıl bir iş birliği planlanmaktadır? Mevcut gıda bankalarının etkinliğini ölçen bir değerlendirme sisteminiz var mıdır?
• ANL >. —i yaptırım mekanizmaları neden yetersiz kalmaktadır? Buişledilere yönelik zorunlu bir gıda atık yönetim sistemi uygulamayı düşünüyor musunuz? Şi k TBMM Halkla İlişkiler Binası
Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara
Tüketici bilincini artırmak için okullarda verilen eğitimlerin içeriği ve kapsamı nedir? Bu eğitimlerin etkinliğini ölçen bir çalışma yapılmış mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bakanlığımız tarafından gıda kayıpları ve israfi üzerine yürütülen en güncel çalışma Türkiye genelinde gıda kayıpları ve israfıyla mücadeleyi hedefleyen "Gıdanı Koru Sofrana Sahip Çık Kampanyası"dır. Bu kapsamda yayınlanan Türkiye'nin Gıda Kayıpları ve İsrafının Önlenmesi, Azaltılması ve Yönetimine İlişkin İlk Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nın da uygulanması devam etmektedir. Gıdanı koru kampanyası çerçevesinde önemli adımlar atılmıştır.
Bu Bağlamda; e Proje kapsamında hazırlanan Türkiye'nin ilk Strateji Belgesi ve Eylem Planında, 94 eylemin 9080"inde ilerleme kaydedilmiştir. e "Sen De Söz Ver Rekor Gelsin" kampanyası ile "En Çok Çevresel Söz Verilen Kampanya" ve "Bir Kampanya İçin Verilen En Fazla Söz" kapsamında iki Guinness Dünya Rekoru kırılmıştır: e İsrafı azaltmaya yönelik ulusal farkındalık çalışmaları, eğitim programları ve gıda kaybını önleme rehberleri yayımlanmıştır. e Türkiye'de kaybolan ve israf edilen gıda miktarı 18,2 milyon tondur. Çöpümüzdeki gıda oranı, V052,09'dur (2023).
Kampanya kapsamında 825 kurum ve kuruluşun katılımıyla ülkemizin dört bir yanında 1.000"e yakın etkinlik gerçekleştirilmiş, bu etkinliklerde; açılan stantlar, dağıtılan kitap ve broşürler, sergilenen afişler, izletilen kamu spotları, sunumlar, bildiriler, konferanslar, sempozyumlar, çeşitli yarışmalar, şölenler vasıtasıyla israf konusu ayrıntılı olarak işlenmiştir. Ayrıca bayat ekmekli tarifler oluşturularak kamuoyu ile paylaşılmış, israfı önlemek için neler yapılabilecekler hakkında bilinçlendirme toplantıları, birçok kanalda televizyon ve radyo programları gerçekleştirilmiştir.
Tüketici bilincini artırmaya yönelik eğitim programları, özellikle çocuklar ve gençler hedeflenerek tasarlanmıştır.
Bu kapsamda: e Milli Eğitim Bakanlığı ile iş birliği içinde, "İyilik Yap: Gıdanı Koru" başlıklı müfredat ve eğitim kitapları geliştirilmiştir.
"e EBA TV aracılığıyla milyonlarca öğrenciye gıda israfını önleme konusunda eğitim verilmiştir. e Eğitimin etkinliğini ölçmek için yapılan anket sonuçlarına göre, kampanya sonrası tüketicilerin 084'ü gıda israfına daha fazla dikkat etmeye başlamıştır.
" 2024 yılında, 50 pilot okulda uygulanan programların olumlu etkisi, bağımsız değerlendirme raporlarıyla da doğrulanmıştır.
2018 yılından itibaren yaklaşık 8 bin eğitim gerçekleştirilmiş olup 800 bin öğrenci gıda kayıp ve israfı konusunda eğitilmiştir. 2025 yılında da devam edecek olan bu eğitimler ile ülkemizde bulunan tüm okullarda öğrenim gören çocuklarımızın eğitim alması hedeflenmektedir. Gıdanı koru kampanyası, ulusal ve uluslararası düzeyde gıda kaybı ve israfını azaltmaya yönelik güçlü bir model oluşturmaktadır. Kampanyanın elde ettiği başarılar, sürdürülebilir tarım, çevre koruma ve ekonomik kalkınma hedeflerine ulaşmada önemli bir adım olarak TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı değerlendirilmektedir. 2025 yılında yeni stratejik hedeflerle kapsamın genişletilmesi ve iş birliklerinin artırılması planlanmaktadır.
Tedarik zincirindeki kayıpların azaltılması için soğuk zincir altyapısının iyileştirilmesi önemli bir öncelik olarak ele alınmaktadır.
Lojistik Sektöründe Gıda Kaybını Önlemeye ve Azaltmaya Yönelik Kılavuz yayımlanmıştır.
(https://Wwww.tarimorman.gov.tr/ABDGM/Belgeler/UluslararasC4Y9B19020Kurulu4 C5Y49Flar/GWC4YBldanWC44B19620Koru620Lojistik 420K4C490B1lavuzu.pdf )
20 Nisan 2021 tarihinde, gıda bankacılığının teşvik edilmesi ve mevcut gıda bankacılığı kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla Türkiye Belediyeler Birliği ile işbirliği halinde çevrimiçi olarak, "Gıda Bankacılığı Çalıştayı" düzenlenmiştir. Gıda bankacılığına ilişkin çalışmalar devam etmektedir.
Otel, lokanta ve toplu tüketim işletmeleri, gıda israfının en yoğun yaşandığı alanlardan biridir. Bu konuda:
Otel, Restoran ve Diğer Toplu Tüketim Yerlerinde Gıda İsrafı İle Mücadele Kılavuzu yayımlanmıştır.
(https://www.tarimorman.gov.tr/ABDGM/Belgeler/Uluslararas4C495B19420Kurulu
"C5Y09Flar/gastro-bakanlik-kilavuzu.pdf )
İbrahim YUMAKLIBakan