Monosodyum glutamat içeren ürünlerin denetimine ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 25 Aralık 2024 tarihinde 7/21254 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 17 Nisan 2025).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Monosodyum glutamat içeren ürünlerin denetimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21254, 25 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21254-monosodyum-glutamat-iceren-urunlerin-denetimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d0123365-2347-48c4-9d3e-019402933380
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 113 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 104 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 24.12.2024
Ömer Fethi Gürer
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Monosodyum glutamat (MSG), halk arasında "Çin tuzu" olarak bilinen, gıda ürünlerinde lezzet artırıcı olarak kullanılan bir katkı maddesidir. MSG, hızlı tüketim ürünleri, hazır çorba karışımları, cipsler ve işlenmiş gıdalar gibi birçok üründe yaygın şekilde kullanılmaktadır. Ancak MSG"nin sağlık üzerindeki olumsuz etkileri konusunda bilimsel araştırmalar endişe verici bulgular ortaya koymaktadır.
Bilimsel çalışmalara göre MSG'nin aşırı tüketimi baş ağrısı, hipertansiyon, obezite, diyabet ve nörolojik rahatsızlıklarla ilişkilendirilmektedir. Türkiye?de obezite oranı 9032 gibi yüksek bir seviyeye ulaşmışken, MSG'nin yaygın kullanımının bu durum üzerindeki etkileri yeterince araştırılmamış ve halk sağlığı açısından yeterli önlem alınmamıştır.
Birçok ülke MSG'nin potansiyel zararlarına karşı düzenlemeler yapmış ve sıkı denetimler uygulamıştır. Türkiye'de ise MSG'nin kullanımı, denetimi ve halk sağlığına etkileri hakkında kapsamlı bir yaklaşım eksikliği bulunmaktadır. Bu durum, MSG kullanımına ilişkin mevzuatın, denetimlerin ve sağlık üzerindeki etkilerin kamuoyuyla paylaşılmasını ve gerekli düzenlemelerin yapılmasını zorunlu hale getirmektedir. i
SORULAR
Türkiye'de MSG kullanımı ile ilgili yürürlükte olan mevzuat ve belirlenen sınır değerler nelerdir? Bu sınır değerler, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) veya Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) gibi uluslararası standartlarla uyumlu mudur?
Son 5 yıl içerisinde MSG içeren gıda ürünlerine yönelik yapılan denetimlerin sayısı nedir? Bu denetimlerin sonuçları nelerdir ve mevzuata aykırı tespitlerde uygulanan cezai yaptırımlar nelerdir?
Türkiye'de MSG içeren ürünlerin etiketlenmesine yönelik düzenlemeler mevcut mudur? Eğer mevcutsa, bu düzenlemelere uyum sağlamayan firmalara karşı ne tür yaptırımlar uygulanmaktadır?
MSG'nin aşırı tüketiminin halk sağlığı üzerindeki etkileri konusunda Bakanlık tarafından yapılmış bilimsel bir çalışma veya rapor mevcut mudur? Eğer varsa, bu çalışmaların sonuçları nelerdir ve kamuoyuyla paylaşılmış mıdır? i
Türkiye'de MSG içeren gıda ürünlerinin yıllık tüketim miktarı nedir? MSG içeren ürünlerin özellikle çocuklar ve gençler tarafından yoğun tüketimi hakkında bir veri veya araştırma bulunmakta mıdır?
MSG'nin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek amacıyla kullanımıni sınırlandırmaya veya tamamen yasaklamaya yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır?
MSG'nin potansiyel zararları hakkında halkı bilinçlendirmeye yönelik Bakanlık tarafından yürütülen veya planlanan bir kampanya var mıdır?
MSG'nin sağlık sistemine dolaylı olarak getirdiği ekonomik yük, özellikle obezite ve diyabet gibi hastalıklar açısından, Bakanlığınız tarafından hesaplanmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Türk Gıda Kodeksi Katkı Maddeleri Yönetmeliği'ne (Resmi Gazete Tarihi: 13.10.2023, Sayı: 32338 Mükerrer) göre, monosodyum glutamat (E 621) ve diğer glutamik asit tuzlarının (E 620- 625) gıdalarda maksimum kullanım miktarı tek başına veya birlikte 10 g/kg olarak belirlenmiştir. Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'nün birlikte kurdukları ve ülkemizin de üye olduğu Kodeks Alimentarius Komisyonunun hazırladığı Gıda Katkı Maddeleri Genel Standardına (CODEX STANDARD 192-1995) göre ise bu maddelerin kullanımına sayısal bir sınır konulmamış olup, İyi Üretim Uygulamaları çerçevesinde istenilen seviyede kullanılmasına izin verilmektedir.
Son beş yılda yapılan resmi kontrol çalışmalarında yaklaşık 200 gıda numunesi alınmış monosodyum glutamat varlığı açısından değerlendirilmiştir. Olumsuz sonuçlar için gerekli işlemler, 5996 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilmekte olup, denetimler yıl boyunca devam etmektedir.
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'ne göre kullanılan katkı maddelerinin etiketlerde belirtilmesi zorunludur. Monosodyum glutamat (MSG) ve türevlerinin kullanımıyla ilgili uluslararası raporlar sürekli takip edilmektedir. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA)'nın 2017 yılında yayımladığı bilimsel görüşe göre glutamatların düşük toksisiteye sahip olduğu ve kilogram başına günlük kabul edilebilir alımının 30 mg olarak belirlendiği ifade edilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan