Sanayici ve ihracatçılara kredi desteği sağlanmasına ilişkin
Kaynak göster
Melih Meriç (CHP), 20 Temmuz 2023 tarihinde 7/2131 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 146 gün sonra, 13 Aralık 2023).
Melih Meriç (CHP, Gaziantep). “Sanayici ve ihracatçılara kredi desteği sağlanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2131, 20 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2131-sanayici-ve-ihracatcilara-kredi-destegi-saglanmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ee620be0-ebfc-47c8-bc96-0189789f3783
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 146 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yanıtlanmasını Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 99 uncu maddeleri gereğince talep ederi
Melih MERİÇ Gaziantep
Türkiye'nin imalatçı ve ihracatçı firmaları ekonomimizin bel kemiği olduğu gibi ülkemizin gelişmesine ve istihdama çok ciddi katkı sağlamaktadırlar.
Uygulanan yanlış ekonomi politikaları ülkemizi derin bir ekonomik krize soktuğu gibi imalatçı ve ihracatçı firmaları da ayakta duramaz hala getirmektedir. Nakit dar boğazından geçen bu firmaların krediye erişimde yaşadığı zorluklar, ihracat bedeli dövizin Merkez Bankası'na satılma zorunluluğu, Merkez Bankası döviz kuru ile serbest piyasa ve bankalar arasındaki kur farklılıkları imalat ve ihracat sektörümüzün faaliyetlerini sekteye uğratan uygulamaların başında gelmektedir.
Konuya ilişkin olarak;
SORULAR
Sanayici ve ihracatçıların gerek Eximbank gerekse diğer bankalardan krediye ulaşımlarını kolaylaştırmak adına yapılan bir çalışma var mıdır? Reel sektörün finansmana zamanında ve uygun koşullarda ulaşması için yapılan çalışmalar nelerdir?
Aynı gün içinde, hammadde almak için dövize gereksinim duyan, yurt dışına sattığı ürünün ihraç bedelinin 964O'ını da Merkez Bankasına satmak zorunda kalan firmaların, döviz alış kuru ile döviz satış kuru arasındaki fark dolayısıyla zarara uğramalarına neden olan, ihracat bedeli dövizin Merkez Bankası'na satılma zorunluluğu uygulamasına son verilecek midir? Devlete de bir katkısı olmayan bu uygulama, firmalarımıza yaşattığı ciddi maddi kayıplara rağmen devam ettirilecek midir?
Girdilerinin 80'i döviz bazında olduğu için satışını döviz ile yapmak zorunda olan firmalar açısından, ödemelerin TL olarak yapılmasına dair başlatılan uygulama, alıcı ile satıcı arasında problemler yaratmaktadır. Çünkü Merkez Bankası, serbest piyasa ve bankalar arasındaki ciddi kur farklılıkları mevcuttur. Bu sorunu ortadan kaldırmak için planlanan/yürütülen bir çalışma var mıdır? Detayları nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi (o : 28/07/2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1256030 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Gaziantep Milletvekili Sayın Melih MERİÇ"e ait 7/2131 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni
YAPİ MEG
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Gaziantep Milletvekili Sayın Melih MERİÇ'e ait 7/2131 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Melih MERİÇ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Hazine destekli kefalet sistemi kapsamında reel sektörün finansmana erişimini kolaylaştırmak üzere yatırım-proje finansmanı, imalat sanayii, girişimcilik, yeşil dönüşüm ve enerji verimliliği, teknoloji, dijital dönüşüm gibi faaliyet alanları-önceliklendirilerek hazırlanan, toplamda 400 milyar TL kredi hacmine sahip destek paketleri içerisinde ihracata yönelik olarak 60 milyar TL kredi hacmine sahip Döviz Kazandırıcı Faaliyetleri Destek Paketi ile Bakanlığımız ve İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE) arasında imzalanan 10.05.2022 tarih ve 2022- I sayılı Protokol kapsamında yürürlüğe alınan 26 milyar TL kredi hacmine sahip bir destek paketi bulunmaktadır.
Katma değerli üretimi ve ihracatı desteklemek amacıyla söz konusu kredilere erişim kolaylaştırılmıştır. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredisi günlük kullanım limitini yapılan güncellemelerle 10 kat artırarak 3 milyar TI.'ye yükseltmiştir. Ayrıca Eximbank'ın sermayesi 2023 yılı içerisinde 13,8 milyar TL seviyesinden yüzde 49,28 artırılarak 20,6 milyar TL'ye çıkartılmıştır.
Diğer yandan reeskont kredisi kullanımında yüzde 30 ilave ihracat bedeli satış koşulu kaldırılmış ve reeskont kredi vadesi boyunca verilen döviz almama taahhüdünden, ithalat ödemeleri kapsamındaki döviz alımları istisna tutulmuştur. Ayrıca, ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredilerinde iskonto oranı azami yüzde 25,93 seviyesinde sabit tutulmuştur.
Ayrıca, dış ticarette önemli payı olan yüksek teknoloji ürünlerinin üretimine destek sağlamak amacıyla Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) uygulama çerçevesi yeniden yapılandırılmış olup buna göre; firmaların yatırım projeleri için alacakları Teknoloji/Strateji puanı dikkate alınarak, toplam yatırım tutarı en az | milyar TL olan yatırım projelerine aracı bankalar kanalıyla YTAK tahsis edilebilecektir. Yeni YTAK programında yıllık 100 milyar TL limit belirlenmiştir. Program kapsamında 3 yıl boyunca 300 milyar TL limit tahsis edilmesi planlanmaktadır.
İhracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin usul ve esaslar Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin İhracat Bedelleri Hakkında Tebliğ (2018-32/48) ile düzenlenmiştir. Söz konusu Tebliğ'in uygulama detayları Bakanlığımız talimatlarıyla oluşturulan TCMB'nin 16 Ocak 2020 tarihli İhracat Genelgesi'nde düzenlenmiştir. Mezkur
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon; (312)415 12 09 Faks: (312415 26 80
Genelge'nin Ek 1'inci maddesinde, "Bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren İBKB'ye veya DAB'a bağlanan ihracat bedellerinin en az *040'ı İBKB'yi veya DAB'ı düzenleyen bankaya satılır. Bu bedeller bankaca Merkez Bankası tarafından ilan edilen ve işlem günü için geçerli döviz alış kuru üzerinden aynı gün Merkez Bankasına satılır ve Merkez Bankasının banka nezdindeki hesabına aktarılır. Söz konusu tutarın tam karşılığı banka tarafından ihracatçıya Türk parası olarak ödenir." hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede, anılan madde ülkemizin makroekonomik ( politikaları Ogereği uygulanmakta olup ihtiyaçlar (doğrultusunda güncellenmektedir.
Bu uygulama ile Türk parasının kıymetini koruma amacıyla oluşturulan kambiyo mevzuatının temel amacına uygun olacak şekilde, serbest piyasa koşulları çerçevesinde Türk lirasının kullanımını önceliklendirmek ve dolarizasyonla mücadele çalışmaları kapsamında, menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedellerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasına imkân tanıyan istisnanın piyasanın işleyişini ve ticaretin devamlılığını sekteye uğratmamak amacıyla korunması ancak bu sözleşmeler konusu ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesinin ve kabul edilmesinin zorunlu hale getirilmesi amaçlanmıştır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan