İnşaat sektörüne sağlanan finansman desteğine ve batık kredi oranlarına ilişkin
Kaynak göster
Turhan Çömez (İYİ Parti), 25 Aralık 2025 tarihinde 7/38644 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 2 Mart 2026).
Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir). “İnşaat sektörüne sağlanan finansman desteğine ve batık kredi oranlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38644, 25 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38644-insaat-sektorune-saglanan-finansman-destegine-ve-batik-kredi-oranlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2dfa3925-b7d3-4d30-8c80-019b598e200a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 67 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 46 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı maddeleri gereğince, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazijr olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkan Çömez
• N Balıkesir Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye ekonomisi 2025 yılı büyüme verilerine göre güçlü bir seyir izlerken, en yüksek büyüme performansı inşaat sektöründe görülmüştür. TÜİK verilerine göre sektör, 2025'in ilgili dönemlerinde 907,3 ile "010,9 arasında değişen oranlarda büyüme kaydetmiştir. Bu büyümenin önemli bir bölümü; deprem sonrası yeniden yapılanma, kentsel dönüşüm ve kamu destekli altyapı yatırımlarından beslenmektedir.
Ancak büyüme rakamlarına paralel olmayan başka bir veri dikkat çekmektedir: İnşaat sektörü, bankacılık sistemindeki batık kredilerin şampiyonu hâline gelmiş, sektöre verilen her 100 TL'lik kredinin yaklaşık 37 TL'si geri ödenememiş; sektörün takipteki kredi miktarı 51,8 milyar TI>yi aşmıştır. Bu tablo sektörün finansal yapısının sürdürülebilir olmadığını, büyümenin büyük ölçüde borçla finanse edildiğini ve kredi riskinin bankacılık sistemine yayıldığını göstermektedir.
Bir yandan yüksek büyüme açıklanırken, diğer yandan sektörün geri ödenemeyen kredilerde tüm ekonomiye liderlik etmesi; kamu kaynaklarının, kentsel dönüşüm politikalarının, deprem sonrası fonların ve kredi teşviklerinin şeffaflığı açısından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. İnşaat sektörünün büyüme görüntüsü altında yapısal bir finansal kırılganlık oluşup oluşmadığı, gelecek dönemde bankacılık sistemi ve hane halkının konut finansmanı üzerinde kriz riski yaratıp yaratmayacağı kamuoyunun yakından takip ettiği bir husustur.
İnşaat sektörünün yüksek büyüme verilerine karşın rekor seviyede batık kredi üretmesi, Türkiye ekonomisinin makyajlanmış bir büyüme ile mi yönetildiği sorusunu gündeme getirmiştir. Ekonomide gerçek üretim yerine borca dayalı sektörlerin büyütülmesi, finansal istikrarın geleceği açısından ciddi risk oluşturmaktadır. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi bakımından aşağıdaki sorularımın yanıtlanması zorunludur.
SORULAR
İnşaat sektörünün aldığı her 100 TL kredinin yaklaşık 37 TL*sinin batmış olması doğru mudur? Bu oranı teyit eden resmi veriler nelerdir?
İnşaat sektörüne ait 51,8 milyar TI.'yi aşan takipteki kredi tutarının yıl bazlı seyri nedir? Son beş yılda bu rakam nasıl değişmiştir?
. İnşaat sektöründe kredi geri ödeme performansının diğer sektörlere kıyasla kötüleşmesinin nedenleri nelerdir? Bu durum ekonomik güvenlik ve finansal istikrar için bir risk olarak değerlendirilmekte midir?
Sektördeki büyüme oranı ile batık kredi oranı arasındaki bu uçurum, kamu kaynaklı projelerin finansman yöntemlerinin şeffaf olmadığı anlamına mı gelmektedir?
Deprem sonrası yeniden yapılanma ve kentsel dönüşüm projeleri kapsamında kullanılan kamu kaynaklarının kredi geri ödeme risk analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
İnşaat sektörünün büyüme rakamları propaganda amaçlı mı kullanılmaktadır? Bu büyümenin ne kadarı kamu harcamalarından, ne kadarı özel sektör yatırımlarından kaynaklanmaktadır?
Takipteki kredilerin sektörde birikmesi halinde bankacılık sistemi için öngörülen senaryo nedir? Bu riskin toplumsal maliyetini kim üstlenecektir?
İnşaat sektörüne verilen kredi, teşvik, vergi muafiyeti ve yeniden yapılandırma kararlarının kamuya olan yükü nedir? Vatandaşın konut fiyatlarına erişimini kolaylaştıracak somut bir planınız var mıdır?
Mevcut kredi bataklarının ileride bir "inşaat balonu" riskine yol açtığı yönündeki uzman görüşleri dikkate alınmakta mıdır? Hükümet bu olasılığı reddediyor ise bilimsel gerekçesi nedir?
İnşaat dışındaki üretim, sanayi ve tarım sektörleri neden bu ölçüde desteklenmemektedir? Ekonominin tek bir sektöre bağımlı hâle gelmesi bir politika tercihi midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi . 15/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1778190 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Balıkesir Milletvekili Sayın Turhan ÇÖMEZ"e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Meva.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sebsoruonergeleri.hmb,gov.ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
7138644 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Turhan ÇÖMEZ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Makro finansal istikrarın güçlendirilmesi ve vatandaşlarımızın alım gücü ve refah seviyesinin kalıcı olarak iyileştirilmesi öncelikli hedeflerimizdir. Bakanlığımız, tüm paydaşlarımız ile koordinasyon içerisinde ekonomik gelişmeleri yakından takip etmekte ve finansal sektörün sağlıklı işleyişi için gerekli adımları atmaktadır.
2023 yılı üçüncü çeyreğinden itibaren artış eğiliminde olan inşaat yatırımlarındaki güçlü büyüme genel olarak deprem kaynaklı konut stokundaki kayıpları telafi etmeye yönelik projeler kaynaklı gerçekleşmiştir. İnşaat sektörü her ne kadar güçlü büyüme kaydetmiş olsa da yurtiçi hasıladaki payı yüzde 6 ile sınırlıdır. Büyümenin ana belirleyicileri yüzde 59,3'lük pay ile hizmetler ve yüzde 18,2'lik pay ile sanayi sektörleri olmaktadır. Bununla birlikte, inşaat sektörü büyümesine ilişkin veriler "4//ps:/Awww.tuik.gov.ir/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Öte yandan, inşaat sektörüne kullandırılan kredilerin toplamı 2025 Kasım itibarıyla 1,47 trilyon TL, nakdi krediler içindeki payı ise yüzde 6,5'tir. Aynı dönemde sektöre ait takipteki kredilerin toplam krediler içindeki oranı 2004 Aralık — 2025 Kasım dönem ortalamasının altındadır. Önergede yer alan hususlara ilişkin detaylı bilgilere
"htips:/www.bddk.org.ir/Veri/Index/69" internet adresinden erişilebilmektedir.
Ayrıca, 12. Kalkınma Planı, 2025-2027 ve 2026-2028 Orta Vadeli Programlar çerçevesinde vergi sistemimiz gelir dağılımını iyileştiren ve yatırım ortamını güçlendiren bir araç olarak kullanılmakta, vergi politikalarımız ile mali disiplin ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde yatırım, üretim, ihracat ve rekabet ortamı güçlü bir şekilde desteklenmeye devam edilmektedir.
Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sebşorumeryelerrhmb. gör Elektronik Ağ: www.hmb gov.tr
Mehmet ŞİMŞEKBakan