24 Aralık 2024 tarihinde Balıkesir'in Karesi ilçesindeki bir mühimmat fabrikasında meydana gelen patlamaya ilişkin
Kaynak göster
Perihan Koca Doğan (DEM Parti), 25 Aralık 2024 tarihinde 7/21342 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 254 gün sonra, 5 Eylül 2025).
Perihan Koca Doğan (DEM Parti, Mersin). “24 Aralık 2024 tarihinde Balıkesir'in Karesi ilçesindeki bir mühimmat fabrikasında meydana gelen patlamaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21342, 25 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21342-24-aralik-2024-tarihinde-balikesir-in-karesi-ilcesindeki-bir-muhimmat-fabrikasinda-meydana (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4e9e6a3b-8530-4c03-b672-019402b24035
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 254 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Perihan KOCA Mersin Milletvekili
24 Aralık 2024 günü Balıkesir'in Karesi ilçesinde bulunan mühimmat, sivil patlayıcı, av ve spor fişeği üretilen ZSR Patlayıcı Sanayi adlı fabrikanın kapsül üretimi yapılan bölümünde henüz bilinmeyen bir nedenle patlama meydana gelmiş, patlama ve çökme nedeniyle 11 işçi yaşamını yitirmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Zirve Holding ve Senta Madencilik Sanayi ortaklığında ZSR Patlayıcı Sanayi adıyla faaliyet sürdüren işletmede 10'un üzerinde bölümden oluştuğu ve bünyesinde 608 işçinin çalıştığı ifade edilmiştir. İşletmenin 15 Temmuz 2016'ya kadar Yavaşçalar adı altında faaliyet yürüttüğü, 15 Temmuz'dan sonra önce Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) devredildiği, ardından Kalyon Holding'e geçtiği, Nisan 2024'te Rekabet Kurulu'nun kararıyla, ZSR'nin belli orandaki hissesinin de Ukrayna'ya yoğun mühimmat sattığı bilinen Slovakya'da kurulmuş bir savunma sanayi şirketi olan Topalipo A.Ş.'ye devredildiği basındaki haberlerde yer almıştır.
Yine patlama sonrası basında yer alan bilgilere göre 2019 Şubat'ında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı teşviklerinden yararlanan şirkete, 8 milyon 862 bin, Mayıs 2019'da 1 milyon 305 bin, 2020 yılında ise 118 milyon 800 bin TL değerinde kaynak aktarılmış, Balıkesir'deki üretim tesisi, 2022 yılında "proje bazlı devlet yardımı" verilecek projeler arasına alınmıştır.
Öte yandan patlamanın yaşandığı fabrikada ZSR'nin üretim yapabilmesi için alması gereken belgelerin eksik olduğu görülmektedir. Evrensel Gazetesi'nin haberine göre 11 işçinin ölümüne neden olan ZSR web sitesinde patlayıcı imalatıyla ilgili aldığı izin ve kalite belgelerini "Belgelerimiz" başlıklı bölümde yayınlanmış ancak bu bölümde madenler için patlayıcı imalat izni belgesi ve yeraltı emülsiyon belgeleri yer alırken; patlayıcı üretimi yapan şirketlerin alması zorunlu olan Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik gereği hazırlaması gereken belge yer almamıştır. i
Şirket ile ilgili bir diğer konu şirkete şubat ayında Balıkesir valiliğince gerçekleştirilen ziyaretin sonrasıyla ilgilidir. Şubat ayında Balıkesir Valisi İsmail Ustaoğlu'nun işletmeyi detaylı olarak incelediği, yürütülen çalışmaları yakından takip ettiği ve ziyaret sonrasında işletmenin başarıları ve gelecek planları hakkında olumlu izlenimler edindiğini belirtmiştir. Bu bağlamda;
SORULAR
Adı geçen işletmenin iş güvenliği denetimleri bakanlığınızca düzenli bir şekilde yapılmış mıdır? Yapılmışsa bu denetimler sonucunda herhangi bir eksiklik görülmüş müdür?
Denetimler yapılmışsa söz konusu firmaya, tespit edilen aksaklıklardan dolayı herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır? Yapılmışsa ne gibi yaptırımlar uygulanmıştır?
Zirve Holding ve Senta Madencilik Sanayi ortaklığında ZSR Patlayıcı Sanayi adıyla faaliyet sürdüren işletmenin alması zorunlu olan Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik gereği hazırlaması gereken belge eksik midir? Bu belgenin eksikliği ile ilgili bakanlığınızın herhangi bir denetlemesi ve yaptırımı olmuş mudur?
Balıkesir Valisi İsmail Ustaoğlu'nun işletmeyi detaylı olarak incelemesinin ardından hangi kriterler çerçevesinde olumlu izlenimler edinmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 07.01.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1560841 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Mersin Milletvekili Sayın Perihan KOCA tarafından yöneltilen 7/21342 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır.
Bununla birlikte, 6331 sayılı Kanunun 'Güvenlik raporu veya büyük kaza önleme politika belgesi' başlıklı 29 uncu maddesi ve Kanun hükmüne ek olarak 2/03/2019 tarihli ve 30702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işletmeye yeni açılacak kuruluşun faaliyete geçmeden önce güvenlik raporunu hazırlayıp Bakanlığa yazılı bildirimde bulunacağı, Bakanlıkça yapılan inceleme sonucunda mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığının tespit edilmesinden sonra kuruluşun faaliyete başlayabileceği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca 19/04/2019 tarihli ve 30750 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Büyük Kaza Önleme Politika Belgesi Tebliği ve "Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Güvenlik Raporu Tebliği? uyarınca Büyük Kaza Önleme Politika Belgesi ve Güvenlik raporlarının Bakanlıkça yapılan denetimler sırasında ibraz edilmek üzere işyerinde muhafaza edileceği hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı tefiişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.
Soru önergesinde bahsi geçen konu ile ilgili olarak gerekli ar ve inceleme süreci başlatılmıştır. "
Bakan Çankaya / ANKARA Tel:4312) 296 — 71 68