Elektrik üretim ve dağıtım hizmetlerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sn. Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM içtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Hüseyin YILDIZ Aydın Milletvekili
Elektrik enerjisi, toplumsal yaşamın ve ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği için temel bir ihtiyaçtır. Ancak Türkiye'de elektirik üretimi ve dağıtımında özelleştirme süreci sonrasında, vatandaşlarımızın artan fatura maliyetleri, hizmet kalitesindeki düşüş ve altyapı sorunları nedeniyle mağduriyet yaşadığına dair kamuoyunda ciddi eleştiriler bulunmaktadır.
Özelleştirme sonrası oluşan piyasa yapısında özel şirketlerin kâr odaklı yaklaşımları, vatandaşlarımızın uygun fiyatla ve kesintisiz enerjiye erişimini zorlaştırmış; bu durum enerji güvenliği, hizmet kalitesi ve ekonomik yük açısından çeşitli sorunlar doğurmuştur. Bu bağlamda, elektrik hizmetlerinin özelleştirilmesinin kamu yararına etkilerinin araştırılması ve çözüm politikalarının geliştirilmesi amacıyla aşağıdaki soruların yanıtlanmasını arz ederim.
Bu bağlamda;
SORULAR
Elektrik üretim ve dağıtımının özelleştirilmesi sonrasında, vatandaşların ödediği elektrik faturalarındaki artış oranı nedir? Bu artışın kontrol altına alınmasına yönelik hangi adımlar atılmaktadır?
Elektrik kesintilerinin sıkça yaşandığı bölgelerde özel dağıtım şirketlerinin denetim sonuçları nelerdir?
Elektrik altyapısının yenilenmesi ve güçlendirilmesi konusunda özel şirketlerin gerçekleştirdiği yatırımlar yeterli midir? Bu konuda Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
Klekirik hizmetinin özelleştirilmesi sonrası fiyat artışlarının dar gelirli vatandaşlar üzerindeki etkilerini azaltmak için bir sosyal tarife planı veya alternatif bir destek mekanizması üzerinde çalışılmakta mıdır?
Elektrik hizmetlerinde şeffaflık ve hesap verilebilirliğin artırılması amacıyla, dağıtım şirketleri üzerindeki kamu denetimleri nasıl yapılmaktadır?
Elektrik dağıtım şirketlerinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda, bu şirketlere karşı uygulanan cezai yaptırımların etkinliği nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Ülkemiz genelinde faaliyet gösteren elektrik dağıtım şirketleri tarafından enerji taleplerinin karşılanması, teknik kayıp oranlarının düşürülmesi, yeni trafo merkezlerinin tesis edilmesi, ekonomik ömrünü tamamladığı için can ve mal güvenliği problemi oluşturabilecek ve arıza sayı/süre değerlerinin artmasına neden olabilecek trafoların yenilenmesi, ekonomik ömrünü tamamlamış ağaç direklerin demir veya beton direklerle değiştirilmesi ve havai hat iletkenlerin yenilenmesi gibi çalışmaların yanı sıra kırsal bölgedeki sorunların giderilmesine yönelik yatırım çalışmaları aralıksız sürdürülmekte olup, hayata geçirilen bu yatırım gerçekleşmeleri ile hizmet kalitesine ilişkin standartlar Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından düzenli olarak takip edilmektedir.
Bu çerçevede elektrik dağıtım şirketleri her yıl yatırım gerçekleşmelerini EPDK'ya bildirmekte olup, bu yatırımlara ilişkin yapılan incelemeler sonucunda yatırım gerçekleşmeleri tespit edilerek EPDK tarafından değerlendirilmekte ve onaylanmaktadır.
Elektrik tarifesi; aktif enerji maliyeti, elektriğin üretim tesisinden son kullanıcıya kadar aktarılması için oluşan iletim ve dağıtım maliyetleri ile perakende satış hizmeti faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki maliyetlerden müteşekkildir. Perakende elektrik satış tarifesinin belirlenmesinde tarife konusu faaliyetlerle ilgili tüm maliyetlerin mevzuat gereği dikkate alınması gerekmekte olup, bu maliyetlerde gerçekleşen artışların/azalışların doğal sonucu olarak perakende satış tarifelerinde artışlar/azalışlar gerçekleşmektedir.
İhtiyaç Sahibi Hanelere Elektrik Tüketim Desteği Verilmesine yönelik 795 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında; hanedeki kişi sayısı kriteri dikkate alınarak aylık 150 kWh karşılığı tutara kadar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın bütçesinden destekleme yapılmaktadır. Bu kapsamda, 2019- 2024 yılı döneminde toplam 28,5 milyar TL tutarında elektrik tüketim desteği verilmiş olup, 2024 yılında ise yaklaşık 4,1 milyon haneye 9 milyar TL tutarında destek sağlanmıştır. Bu desteğin haricinde halihazırda meskenlerde kullanılan elektriğe düşük kademede 9660, yüksek kademede ise 9040 destek uygulanmaktadır.
Bununla birlikte, tarife gruplarına göre yıl bazında nihai elektrik tarifesinin değişimi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) httpsı/www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-24/yillik-sektör-raporu adresinde yayımlanan Elektrik Piyasası Yıllık Sektör Raporlarında yer almaktadır.
Mevzuattaki yükümlülüklere ilişkin olarak; lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için EPDK gönderilmektedir. Fatura şikayetlerine ilişkin hususlar da dahil olmak üzere söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Alparslan BAYRAKTARBakan