Kocaeli'nin Darıca ilçesinde meydana gelen doğal gaz patlamalarına ilişkin
Kaynak göster
İskender Bayhan (EMEP), 6 Ocak 2025 tarihinde 7/21590 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 60 gün sonra, 7 Mart 2025).
İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Kocaeli'nin Darıca ilçesinde meydana gelen doğal gaz patlamalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21590, 6 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21590-kocaeli-nin-darica-ilcesinde-meydana-gelen-dogal-gaz-patlamalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f7967303-443c-44c7-aee8-01943fc4b833
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 60 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
28 Aralık 2024 tarihinde, Darıca'da RANS şirketine ait inşaat alanında gerçekleşen kazı çalışmaları sırasında iş makinesinin doğal gaz hattına zarar vermesi sonucu ilçede bir süre doğalgaz kesintisi yaşanmıştır. Boru hattı onarıldıktan sonra vatandaş bilgilendirilmeden ve doğalgaz hatları kontrol edilmeden ilçeye tekrar doğalgaz verilmesi sonucu 2 binada doğal gaz patlaması meydana geldi; 14 kişi yaralandı, 2 kişi entübe edilmiş durumda ve çevredeki bazı evler ve araçlar zarar gördü. Olay yerinde yapılan ilk incelemelerde, kazı sırasında oluşan gaz sızıntısının ardından bölgede doğal gaz kesintisi yapıldığı ve gaz basınç regülatörlerinin PALGAZ ve itfaiye ekipleri tarafından değiştirilmesinden sonra ilgili binalarda doğal gaz kaynaklı patlamalar meydana geldiği tespit edildi.
Geçtiğimiz ekim ayında, Gebze'nin Mevlâna Mahallesi'nde, yine PALGAZ'ın sorumluluk alanında bir doğal gaz patlaması yaşanmış ve bu olayda iki vatandaş hayatını kaybetmişti. Bu kazanın ardından, Bakanlığınıza ilettiğimiz soru önergesinde gaz sızıntısı şikayetlerinin neden dikkate alınmadığı, benzer olayların yaşanmaması için hangi önlemlerin alındığı ve mahalle altyapısının güvenliğinin düzenli olarak denetlenip denetlenmediği sorulmuştu. Ancak verilen yanıtta, söz konusu bölgede gaz kaçağı olmadığı ifade edilmiş, patlamanın nedeni ise açıklanmamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Oysa Makine Mühendisleri Odası Gebze İlçe Temsilciliği, patlamanın gaz kaçağı sonucu meydana geldiğini açıklarken, mahalle sakinleri de patlama öncesinde defalarca gaz kaçağı şikayetinde bulunduklarını belirtmiştir. Bu gerçekler göz önüne alındığında, Bakanlığınızın yaptığı açıklama, yaşanan patlamaları adeta "doğal olay" olarak nitelendirmekte ve PALGAZ şirketinin sorumluluğunu örtbas etmeye yönelik bir izlenim yaratmaktadır.
Ardı ardına yaşanan iki. büyük kazanın ardından; doğal gaz sızıntısı olduğunu söyleyen vatandaşların şikâyet ve bildirimlerinin göz ardı edilmesi, önceki patlamalarda ihmali olanların cezalandırılmaması ve yine Vali İlhami Aktaş'ın yalnızca "geçmiş olsun" demekle yetinmesi; PALGAZ'ın dağıtım yaptığı her mahallenin büyük bir risk altında olduğunu ve ileride daha büyük felaketlere davetiye çıkarıldığını göstermektedir. Bu durum, kamusal hizmetleri özelleştirerek şirketlere geniş serbestlik tanıyan ve halkın güvenli yaşam hakkını yok sayan politikalarınızın, halkın can güvenliğini ciddi bir şekilde riske attığını açıkça ortaya koymaktadır.
Bu Bağlamda;
SORULAR
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Nevzat Şatıroğlu, bölgedeki kaçak kazı sırasında doğal gaz dağıtım hattında hasar oluştuğunu, bu nedenle bölgede gaz arzının kesildiğini ve bu süreçte doğal gaz kaynaklı olduğu düşünülen iki ayrı binada patlama meydana geldiğini açıklamıştır. Ancak, Şatıroğlu, gaz iletimi kesilmiş olmasına rağmen patlamaların nasıl gerçekleştiği konusunda bir bilgi vermemiştir.
Mevlâna Mahallesi'nde iki vatandaşın hayatını kaybettiği patlamanın ardından, Bakanlığınıza ilettiğimiz önergeye verilen yanıtta da gaz sızıntısı olmadığı belirtilmiş, patlamanın nedenine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmamıştır
Göz göre göre yaşanan bu doğal gaz patlamalarında kusuru, ihmali ve sorumluluğu olanların cezalandırılması için etkin bir inceleme yürütecek misiniz? Yoksa açıklamalarınızda olduğu gibi, başta PALGAZ olmak üzere sorumluları koruyarak ihmal ve denetimsizliği teşvik etmeye devam mı edeceksiniz?
Mevlâna Mahallesi ve Darıca'da yaşanan patlamaların ardından, denetimlerin daha etkin bir şekilde yapılması ve benzer olayların önüne geçilmesi amacıyla, EPDK tarafından PALGAZ hakkında bir soruşturma başlatıldı mı? Eğer başlatıldıysa, bu soruşturma ne aşamadadır?
PALGAZ"'ın, maliyetleri düşürmek için kalitesiz ve teknik yeterliliği olmayan ekipmanlar kullanması; gaz açma işlemlerini taşeron firmalara devretmesi; doğal gaz ekipmanlarını kullanım ömrü dolmuş olmasına rağmen yenilememesi; servis kutuları, regülatörler ve bina içi tesisatların periyodik kontrollerini yapmamasının patlama riskini artırdığını düşünüyor musunuz?
Kısa süre içinde aynı şirketin dağıtım sorumluluğundaki bölgede iki büyük patlamanın yaşanması, PALGAZ"'ın gerekli önlemleri almadığını açıkça ortaya koymaktadır. Buna rağmen PALGAZ ile çalışmaya neden devam ediyorsunuz? Bunda, Darıca Belediye Başkanı Muzaffer Bıyık'ın PALGAZ"ın yönetim kurulu üyesi olmasının bir etkisi olabilir mi?Bütün bunlar, şirketlerin çıkarlarını halkın can güvenliğinden daha öncelikli gördüğünüzün bir itirafı mıdır?
Patlamadan etkilenen vatandaşların mağduriyetlerini gidermek ve zarar görenlerin maddi kayıplarını karşılamak için hangi adımları atacaksınız?
21Sdo
Darıca'da meydana gelen doğalgaz patlamalarının ardından ilçede 7 gün boyunca doğalgaz kesintisi yaşanmış, elektrik trafoları da patlamıştır. Elektrik dağıtımından sorumlu olan SEPAŞ, Darıca'da yeterli altyapıya sahip midir? Yaşanan elektrik kesintilerinin sebepleri nelerdir? SEPAŞ'a, yaşanan patlamalarla ilgili herhangi bir soruşturma açılmış mıdır? Elektrik hatlarının bakım ve periyodik kontrolleri düzenli olarak yapılmakta mıdır?
Kış ayında olduğumuz bugünlerde Bakanlığınızın da bizzat sorumluluğunda olan doğal gaz ve elektriğe erişiminin sağlanamiaması, güvenli barınma, yaşam ve ısınma gibi temel hakların korunamaması, görev ve sorumluluklarınızı yerine getirmediğinizi göstermiyor
Doğal gaz ve elektrik borcunu bir gün bile ödeyemeyen yurttaşların hizmetlerini kesmek için harekete geçen PALGAZ ve SEPAŞ gibi şirketleri korumaya ve cezasızlık politikalarınızla cesaretlendirmeye devam mı edeceksiniz? Yoksa bu konuda üzerinize düşen sorumluluğu yerine getirecek misiniz?
28 Aralık günü Rams İnşaatın Darıca Bayramoğlu'da PALGAZ'a ait doğal gaz ana hat borusuna hasar verdiği ve bu hasarın ardından evlerde doğal gaz patlamalarının yaşandığı bilinirken, Rams İnşaat yaptığı açıklamada "Hasar ile ilgili olarak doğal gaz dağıtım firmasına bilgi verilmiştir" demektedir. Buna karşın, Bakan Yardımcısı Nevzat Şatıroğlu, "Özel bir şirketin izinsiz kazı yapması sonucu" patlamanın meydana geldiğini ifade etmiştir. Bakan Yardımcınız Şatıroğlu"nun "İzinsiz kazı" yapıldığını tasdik ettiği bu açıklamanın arkasında durularak, Rams İnşaat hakkında herhangi bir yaptırımınız olacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
! DÖNEM | ESASNO 288 |! 7121599
Gebze'nin Mevlâna mahallesinde 22.10.2024 tarihinde meydana gelen patlamanın hemen akabinde ilgili doğal gaz dağıtım şirketi ile itfaiye ekipleri olay yerine intikal ederek patlamanın olduğu daire, sokak ve mahallede incelemelerde bulunmuş, ancak yapılan bu incelemeler üzerine hazırlanan İtfaiye Raporu'nda patlamanın kaynağına ilişkin bir belirleme yapılamamıştır. Bununla birlikte mezkur kaza yargı makamları nezdinde ayrıca adli soruşturmaya konu edilmiş ve konuya ilişkin Adli Makamlarca bilirkişi heyeti teşekkül ettirilmiş olup, bu soruşturma neticesinde yapılacak hukuki tespit ve değerlendirmeler beklenmektedir.
Darıca ilçesinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak; 28.12.2024 tarihinde saat 13:35'te özel bir inşaat şirketinin yaptığı izinsiz kazı nedeniyle Palgaz Doğal Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (PALGAZY'ne ait çelik doğal gaz hattına hasar verildiği ve bu hasar sonucu kontrolsüz gaz çıkışı meydana geldiği, hasarlı noktanın teknik emniyete alınması ve hattın gaz akışının kesilmesi amacıyla iki adet vananın ivedilikle kapatıldığı, altyapı hasarının tamir işlemlerinin ise 28.12.2024 tarihinde akşam saatlerinde tamamlandığı bildirilmiştir.
Takip eden süreçte altyapı hasarı sonrasında meydana gelen iki patlama nedeniyle kurulan kriz masası kararıyla PALGAZ tarafından tüm bölge regülatörleri kapatılmış ve Darıca ilçesindeki binalara gaz arzı durdurulmuştur. 29.12.2024 tarihi itibarıyla GAZBİR ve GAZMER ile komşu illerde faaliyet gösteren doğal gaz dağıtım şirketlerinin destek ekipleriyle birlikte tüm şebeke ve servis hatları üzerinde titizlikle kontroller yapılmaya başlanmış olup, bina ve dairelerin her birinin tek tek şebeke kontrolleri tamamlanarak 02.01.2025 tarihi itibarıyla güvenli bir şekilde yeniden doğal gaz arzı sağlanmıştır.
Darıca ilçemizde yaşanan süreç ile ilgili olarak EPDK tarafından 03.01.2025 tarihinde PALGAZ hakkında hızlı bir soruşturma açılmış ve 6-7 Ocak 2025 tarihlerinde EPDK uzmanları tarafından sahada incelemeler yapılmıştır. Soruşturma süreci en kısa sürede sonuçlandırılacak olup, bu soruşturma neticesinde dağıtım şirketinin yaşanan süreçle ilgili hata veya ihmallerinin tespit edilmesi halinde haklarında gerekli yaptırımlar uygulanacaktır.
Doğal gaz dağıtım şirketlerince kullanılan malzemelerin tamamı ise Doğal Gaz Piyasası Tesisler Yönetmeliği'nin 5'inci maddesinde yer alan; "Doğal gaz piyasa faaliyetlerinin gerçekleştirileceği tüm doğal gaz tesislerinin tasarımı, yapım ve monlajı, test ve konirolü, işletmeye alma ve işletilmesi, bakımı, onarımı ve tesislerde asgari emniyetin sağlanması ile ilgili olarak; TS, EN, ISO, IEC standartlarından herhangi birine, bu standartlarda yoksa, TSE tarafından kabul gören diğer standartlara ve/veya dokümanlara uyulması zorunludur. Standartlarda değişiklik olması halinde, değişiklik getiren standart, uygulanan standardın iptal edilmesi veya yürürlükten kaldırılması halinde ise yeni standart geçerli olur. Tesislerde, hiçbir şekilde standart dışı malzeme ve ekipman kullanılamaz. Ancak standardı bulunmayan malzeme ve ekipman için kalite uygunluk belgesine sahip olma şartı aranır." hükmü gereği teknik standartlara sahip malzemelerdir.
Dağıtım şirketlerince yürütülen tüm bu süreçlere ilişkin olarak; EPDK. tarafından yetkilendirilen kuruluşlarca gerçekleştirilen denetimlerde yapılan tespitlerin yanı sıra, ihbar ve şikâyetlerde yer alan hususlar ile bağımsız denetim raporlarının incelenmesinden elde edilen bulgular neticesinde lisans ve sertifika sahiplerinin iş ve işlemleri meri mevzuat çerçevesinde değerlendirilmekte olup, bu değerlendirmeler neticesinde mevzuata aykırılığın tespit edilmesi halinde konunun ayrıntılı bir şekilde araştırılması ve ilgili mevzuat karşısındaki durumunun tespiti amacıyla EPDK tarafından gerekli incelemeler/soruşturmalar yürütülmektedir.
Darıca Belediyesi'nin dağıtım şirketine ortaklığına ilişkin 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun #üncü maddesinde; "Kuruldan dağıtım lisansı alan şehir içi dağıtım şirketi, yetki aldığı şehirde bulunan belediye veya belediye şirketini sermaye koyma şartı aramaksızın, yüzde on nispetinde dağıtım şirketine ortak olmaya davet etmek zorundadır." hükmü bulunmakta olup, bu hüküm çerçevesinde Ülkemiz BAYHAN'IN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR
DÖNEM | ESASNO 283 | 7721590 genelinde belediyeler dağıtım şirketlerine ortak olmakta ve bu ortaklığın getirdiği hak ve yükümlülükleri kullanmaktadır.
Süreç içerisinde yaşanan elektrik kesintisi ile ilgili olarak ise; doğal gaz boru hatlarındaki hasarının giderilerek tekrar doğal gaz arzının sağlanmasına kadar geçen sürede vatandaşlarımızın özellikle ısınma amaçlı elektrik enerjisine olan talebinde yoğun bir artış gerçekleşmiş, ortaya çıkan bu yoğun elektrik enerjisi kullanım talebi ise bazı trafo ve şebekenin kapasitesinin çok üstünde aşırı yüklenmesine ve elektrik şebekesinde kısmi arızaların oluşmasına sebebiyet vermiştir. Ancak takip eden süreçte Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş. (SEDAŞ) ekiplerince arızaya ilişkin tespitler ivedilikle yapılarak özellikle yük durumunun yoğun olduğu bölgelerde ilave trafo tesis edilmesi, mevcut trafolarda güç artışı yapılması ve Jeneratör kurulmasının yanı sıra, kablo ve iletkenlerde kesit artışı çalışmaları yapılarak arızaya gerekli müdahaleler gerçekleştirilerek arz güvenliği sağlanmıştır.
Bakım faaliyetleri kapsamında ise; "Elekirik Dağıtım Şirketlerinin Planlı Bakım Harcamalarının Tarife Hesaplamalarında Dikkate Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar" çerçevesinde geçici kabulü yapılmış tüm dağıtım tesisleri için birinci seviye planlı bakım faaliyetleri 2 yılda bir, ikinci seviye planlı bakım faaliyetleri enerji naki! hatları hariç diğer tesis ve teçhizat için 2 yılda bir, enerji nakil hatları için 5 yılda bir yapılmakta olup, üçüncü seviye planlı bakım faaliyeti ise öngörülen bütçenin altında olmamak kaydıyla bölgesel ihtiyaçlar ve önceliklendirmeler dikkate alınarak dağıtım şirketlerince belli periyotlarda gerçekleştirilmektedir.
Patlamalardan etkilenen vatandaşlarımızın maddi kayıplarının giderilmesine ilişkin olarak Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açılan 2024/2283 ve 2024/2286 numaralı soruşturmalar henüz sonuçlanmamış olup, bu soruşturma neticesinde yapılacak hukuki tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda kazanın sebep ve sorumlularına ilişkin gerekli işlemler tesis edilecektir.