Sahte gübre sorununa ilişkin

Piyasaya arz edilen gübrelerin taşıması gereken şartlar ve buna ilişkin analiz metotları, belgelendirme, denetim ve piyasaya arzıyla ilgili usul ve esaslar "Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik" ve "Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği" ile belirlenmiştir. Söz konusu Yönetmeliklerde belirlenen şartları taşıyan gübrelerin belgelendirilmek suretiyle piyasa arz edilmesine müsaade edilmekte ve mevzuat kapsamında denetim ve kontrolleri yapılmaktadır.

Gübrelerin paketleme aşamasından son kullanıcıya kadar takibinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen "Piyasaya Arz Edilen Gübrelerin İzlenmesine Yönelik Tebliğ"in yürürlüğe girmesini takiben Gübre Takip Sistemi (GTS) uygulaması nitratlı gübrelerde 01.01.2018 tarihinde, diğer gübrelerde 01.07.2018 tarihinde uygulanmaya başlamıştır.

GTS uygulaması ile piyasaya arz edilen gübreler kayıt altına alınarak üretimden son kullanıcıya kadar izlenebilirlik sağlanmakta olup bu sayede taklit ve tağşiş yapılması önlenmektedir.

Yürürlükteki mevzuat kapsamında ülkemizde gübrelerin piyasaya arz edilmesi için Bakanlığımızdan lisans ve tescil belgesi alınması zorunlu olduğundan GTSye kayıtlı olanların haricinde gübre satışına müsaade edilmemektedir.

Tarım ve orman il müdürlükleri tarafından yapılan denetimlerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda; Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği kapsamında idari yaptırım ve idari para cezası uygulanmakta, sahte/taklit gübre tespit edilmesi halinde ilave olarak sorumlular hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunularak hukuki işlem tahsis edilmektedir.

Çiftçilerimizin güvenilir gübreye ulaşması için gübre kullanımının yoğun olduğu yılın ilkbahar dönemi öncesi bayi, üretici ve ithalatçılara yönelik 81 ilde eş zamanlı olarak denetimler yapılmaktadır. Bu kapsamda 2025 yılında, 8 bin 380 gübre bayisinde 38 bin 629 ürün denetimi gerçekleştirilmiştir.

Ayrıca Bakanlığımızca, sahte gübrelerin tespiti ve kullanımının önlenmesine yönelik olarak hizmet içi eğitim programları, çiftçi eğitim ve bilinçlendirme toplantıları düzenlenerek GTS bandrollü gübre kullanımının önemi vurgulanmaktadır.

Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.

Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı olan, planlama kapsamındaki ürünleri havzasında üreten tüm çiftçilere ve planlama kapsamı dışındaki diğer ürünleri üreten çiftçilerin tamamına temel destek ödenmektedir. Böylece stratejik ürünlerin mazot maliyetinin 9050'si ve gübre maliyetinin "025'i karşılanmaktadır. Planlama kapsamındaki ürünleri havzasında üreten çiftçilere temel desteğe ilave olarak planlı üretim desteği verilerek, mazot maliyetinin 90100'ü ve gübre maliyetinin 9050'si karşılanmaktadır. Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 itin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen arpa, buğday, yağlık ayçiçeği, aspir, fiğ, mercimek, nohut ve yem bezelyesi üreten çiftçilerimize ise gübre maliyetinin kalan 9050'lik kısmı da yer altı su kısıtı desteği olarak verilmektedir. Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin 90100'ü desteklenmektedir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenecektir.

İbrahim YUMAKLIBakan