Tokat T Tipi Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Cengiz Çiçek (DEM Parti), 22 Ocak 2025 tarihinde 7/22383 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 27 Mart 2025).
Cengiz Çiçek (DEM Parti, İstanbul). “Tokat T Tipi Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22383, 22 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22383-tokat-t-tipi-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/434d24f5-ff06-4b8d-9fd6-0194936b4f09
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 64 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve
TBMM İçtüzüğünün 26'nc1 ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. a, o | i Cengiz ÇİÇEK İstanbul Milletvekili nün" -Sürkiye hapishanelerinde mahpuslara yönelik sistematik insan hakları ihlalleri, hapishanelerin birer baskı ve sindirme aracı olarak kullanılmaya devam ettiğini göstermektedir. Bu ihlaller, özellikle hasta mahpusların temel haklarına erişiminin engellenmesi, kötü muameleye maruz bırakılmaları ve onur kırıcı arama gibi uygulamalarla daha da derinleşmektedir.
Tarafımıza ulaşan bilgilere göre, Tokat T Tipi Hapishanesinde mahpuslara zorla ağız içi arama uygulaması dayatılmış; bu uygulamayı kabul etmeyen hasta mahpusların tedaviye erişim hakları gasp edilmiş ve hastaneye sevk işlemleri keyfi olarak gerçekleştirilmemiştir. Ayrıca, aygulamayı reddeden mahpuslar hakkında disiplin soruşturmaları başlatıldığı belirtilmiştir.
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmelerine ve Anayasa'da güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklere aykırı olan bu uygulamalar, bir yandan mahpusların sağlık ve yaşam haklarını tehdit etmekte, diğer yandan hapishanelerde disiplin adı altında onur kırıcı ve hukuksuz uygulamaların meşrulaştırılmaya çalışıldığını göstermektedir. Bu bağlamda;
SORULAR
Tokat T Tipi Hapishanesinde mahpuslara dayatılan ağız içi arama uygulamasından So haberdar mısınız? Bu uygulamanın yasal dayanakları nelerdir?
Ameliyatlı ve ciddi sağlık sorunları olan mahpusların tedaviye erişim hakkını engelleyen kamu görevlileri hakkında derhal bir soruşturma başlatılacak mıdır?
Tokat T Tipi'nde tedavi hakkı gasp edilen ve mağduriyet yaşayan mahpusların sağlık ve diğer hak kayıplarının telafisi için hangi adımları atacaksınız? dur
Türkiye hapishanelerinde ağız içi arama uygulamasına ilişkin bugüne kadar mahpuslar tarafından yapılan şikâyet başvurularının sayısı kaçtır? Bu başvuruların akıbeti ve sonuçları nelerdir?
Hapishanelerde mahpusların temel insan haklarını korumak ve ağız içi arama gibi keyfi ve onur kırıcı uygulamalara son vermek için Bakanlığınızca yürütülen veya planlanan herhangi bir reform çalışması var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1573449 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/22383 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-215-820/1211 Konu : Yazılı soru önergesi Ab. (72025
Sayın Cengiz ÇİÇEK İstanbul Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/22383 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
11- Arama, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir.
Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafindan yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34. maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir.
Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin
UYAP Rilisim Sistemindeki hu dokümana htin://vatandaş uvan. gov tr adresinden UİPCİİV - 01G7SJI - d LeY3eF - hisivEsile erisehilirkin Mevzuat Genel Müdürlüğü ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir.
Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir.
I11- Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Yönetmeliğinin "Mülki görevlerin esasları" kenar başlıklı 11. maddesinin birinci fikrasının (8) bendinde, jandarmanın ceza infaz kurumlarının dış korumalarını sağlayıcı önlemleri almakla, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakilleriyle muhafazalarını sağlamakla görevli olduğu; "Sevk ve nakil sırasında alınacak önlemler" kenar başlıklı 34. maddesinde, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakli sırasında kaçmalarını önlemek için sağlığa zarar vermeyecek gerekli bütün önlemlerin alınacağı hükmünün yer aldığı malumlarıdır.
IV- Tokat Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 04/02/2025 tarihli cevapta;
A) Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü,
B) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan