Bütçe ve Hazine nakit açığı verilerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 86 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 78 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda ifade edilen sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Saygılarımla. li Milletvekili
Kamu (o bütçelerinin (o hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve mali kontrolü düzenleyen 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre Merkezi Yönetim Bütçesi; kanunun cetvellerinde belirtilen "Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri", "Özel Bütçeli İdareler" ile "Düzenleyici ve
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Denetleyici Kurumlar" bütçelerinden oluşmaktadır.
T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Hazine Nakit Dengesi verisi ise sadece "Genel bütçe kapsamında Hazine hesaplarına giren tutarlar ile bu hesaplardan yapılan nakit çıkışları" göstermektedir. Diğer taraftan, bütçe hesaplarının işlem kayıtlarında nakit ve tahakkuk esaslarının karışımı kullanılırken, Hazine Nakit Dengesi hesapları nakit bazlı oluşturulmaktadır.
Aradaki kapsam ve yöntem farklarına rağmen Bütçe Nakit Dengesi ile Hazine Nakit Dengesi arasında son yıllara kadar bir tutarlılık olduğu görülmektedir. Buna karşın son dönemde iki hesap arasındaki fark daha önce görülmemiş seviyelere ulaşmıştır.
Hazine Nakit Dengesinin kapsamı Merkezi Yönetim Bütçesinin kapsamından daha dar olmasına rağmen, 2024 yılında Hazine Nakit Dengesindeki gelirler kalemi (Özelleştirme ve Fon Çöp. çe
Gelirleri dahil), Merkezi Yönetim Bütçesindeki gelirler kaleminin 221 milyar lira üzerinde gerçekleşmiştir.
Bütçe Nakit Açığı ve Hazine Nakit Açığı fMilyar TI)
SORULAR
992 2.093
000 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 m Bütçe Nakit Açığı (o saHazine Nakit Açığı Hazine Nakit Dengesi Gelirleri ile Bütçe Gelirleri Arasındaki Fark (Milyar TL)
2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
Kaynak: T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı
(9) Hazine Nakit Dengesi tabi, da gelirler; " Gelirler" kalemi ile " Özellşetirme ve Fon Gelirleri" kalemlerinin toplamı kabul edilmiştir.
Bu çerçevede;
Son yıllarda Hazine Nakit Açığı ile Merkezi Yönetim Bütçe Nakit Açığı arasındaki farkın açılmasının sebebi nedir?
2024 yılında Merkezi Yönetim Bütçe Gelirlerinin, Hazine Nakit Dengesindeki gelirlerin 221 milyar lira altında kalmasının sebebi nedir?
Mezkur iki hesabın birbiriyle tutarlılığı denetlenmekte midir? Muhasebeleştirme aşamasında bir hata yoksa, aradaki farkın açılmasının sebebi nedir?
Ret ve iadelerin muhasebeleştirilmesinde iki hesap arasında nasıl bir fark vardır? 2024 yılı Aralık ayı itibariyle ret ve iadelerin muhasebeleştirilmesi ile nakit hareketleri (gelir ve gider) arasında bir zamanlama farkı var mıdır? Bir zamanlama farkı varsa, bu fark Bütçe Açığını ve Hazine Nakit Açığını etkilemiş midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi
: 06/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1578425 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Tekirdağ Milletvekili Sayın Faik ÖZTRAK'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
7122780 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Faik ÖZTRAK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Kapsam ve yapılan işlemlerin kayıt yöntemlerindeki farklılık sebebiyle Hazine nakit dengesi ile bütçe dengesi ayrışabilmektedir. Nakit dengesi ve bütçe dengesi arasındaki farklılığın nedenleri arasında gelir, gider ve bütçe işlemleri ile ilişkilendirilmesi zamansal olarak farklılaşan avanslar, emanetler, ret ve iadeler ile borcun ikrazından doğan alacaklar gibi muhasebe tekniğinden kaynaklanan birçok etken bulunmaktadır.
Tarihsel olarak nakit açığının ve bütçe açığının GSYH'ye oranı benzer bir seyir izlerken, son dönemde bu eğilim bir miktar farklılaşmıştır. Bu farklılığın temel nedeni, bütçe gideri oluşmasına rağmen nakden karşılanmamış deprem harcamalarıdır. 2023 yılında tahsis edilen ancak nakit karşılığı 2024 yılında ödenen deprem harcamalarından dolayı, 2023 yılında bütçe dengesinin GSYH" ye oranı yüzde -5,2 olarak gerçekleşirken, nakit dengesinin GSYH? ye oranı yüzde -2,4 olarak gerçekleşmiştir. Deprem harcamaları nakden karşılandıkça söz konusu iki denge arasındaki farkın azalması beklenmektedir. Nitekim 2024 yılında her iki denge arasındaki farkın yüzde O,I olarak yakınsadığı görülmektedir.
Öte yandan, bütçe gelirleri net tahsilatları yansıtırken nakit bazlı gelirler brüt tahsilatları yansıtmaktadır. Bu nedenle, nakit bazlı gelirler, merkezi yönetim bütçe gelirlerinden yüksek gerçekleşebilmektedir. Yıllar itibarıyla nakit ve bütçe gelirleri arasındaki farkın GSYH'ye oranına bakıldığında geçmiş yıllarda da benzer bir durum olduğu görülmektedir.
Diğer taraftan, hazine nakit dengesi ile bütçe dengesine esas teşkil eden veriler günlük bazda muhasebeleştirilmekte olup bu kapsamda gerçekleştirilen tüm işlemler, ilgili mevzuat çerçevesinde Sayıştay denetimine tabi bulunmaktadır.
Hazine kasasına giren nakit tahsilatlar nakit bazlı gelir olarak değerlendirilmektedir. Ret ve iade işlemleri gerçekleştiğinde, ilgili tutarlar nakit bazlı gider olarak istatistiklere yansımaktadır. Bütçe gelirlerine esas teşkil eden gelir tahsilatları ise brüt olarak değil, ret ve iadeler düşüldükten sonra elde edilen net gelirleri yansıtmaktadır. Dolayısıyla, gelirden yapılan ret ve iadelerin karşılanma süresi de farklılığa sebep olabilmektedir.
Her iki denge farklı yöntemler esas alınarak hesaplanmakta, söz konusu iki denge arasında geçmiş yıllara nazaran belirgin bir farklılaşma bulunmamaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan