6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra alınan önlemlere ve yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Kamaç (DEM Parti), 7 Şubat 2025 tarihinde 7/23484 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 29 Nisan 2025).
Mehmet Kamaç (DEM Parti, Diyarbakır). “6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra alınan önlemlere ve yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23484, 7 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23484-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremlerden-sonra-alinan-onlemlere-ve-yapilan (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1c2d486d-d3ff-4a59-adbf-0194ef90cf42
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 81 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 74 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)o TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri ile Anayasa'nın 98. maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak
" cevaplandırılmasını arz ederim.
Mehmet KAMAÇ Diyarbakır Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ülkemizin deprem anlamında yüksek riskli birçok bölgesi olması açısından, asrın felaketi olarak nitelenen deprem sonrası süreci iyi analiz etmek olası yeni depremlere hazırlık açısından ön açıcı olacaktır. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen büyük deprem, ülkemizde ciddi ekonomik ve sosyal etkiler yaratmış, afet bölgesindeki vatandaşların yaşamlarını yeniden inşa edebilmesi için büyük mali kaynakların tahsis edilmesini gerektirmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu süreçte, afet sonrası finansal kaynakların yönetimi, destek programlarının finansmanı ve bütçe dağılımı konusunda kritik bir rol oynamaktadır. Bakanlık, devletin afetle mücadele için ayırdığı kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak, afet bölgelerindeki yeniden yapılanma ve iyileştirme çalışmalarını desteklemek için önemli kararlar almaktadır.
Bu bağlamda, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın afet sonrası mali kaynakları nasıl yönettiği, depremzedelere sağlanan maddi yardımların adil bir şekilde dağıtılması ve yeniden yapılanma sürecine yönelik finansal desteklerin nasıl sağlandığı hakkında kamuoyuna bilgi verilmesi büyük bir öneme sahiptir. Bakanlığın, afet sonrası ekonomik sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla aldığı önlemler ve uyguladığı stratejiler, gelecekteki benzer durumlar için de önemli dersler çıkarılmasını sağlayacaktır.
Bu bağlamda;
SORULAR
6 Şubat 2023 depremi sonrası, Hazine ve Maliye Bakanlığı, afet bölgesine yönelik kaynak tahsisini nasıl yapmıştır? Afet sonrası bütçenin ne kadar kısmı yeniden yapılanma ve yardım faaliyetlerine ayrılmıştır?
Depremden etkilenen işletmelere ve vatandaşlara yönelik hükümetin sunduğu finansal destek paketlerinin içeriği nedir? Bu paketlerin uygulanmasında karşılaşılan zorluklar ve sağlanan kolaylıklar nelerdir?
Depremzedelere yönelik afet sigortası ve finansal güvencelerin sağlanması için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılan çalışmalar nelerdir? Afet sigortalarının etkinliği hakkında bilgi verebilir misiniz?
Deprem sonrası afet bölgesindeki kamu yatırımlarının (altyapı, sağlık, eğitim vb.) finansmanı nasıl sağlanmıştır? Bu yatırımlar için alınan kaynaklar hakkında detaylı bilgi verebilir misiniz?
Hazine ve Maliye Bakanlığı, afet sonrası ekonomik iyileşme sürecini hızlandırmak adına nasıl bir finansal strateji uygulamaktadır? Bu süreçte öncelik verilen sektörler ve çalışmalar hakkında bilgi verebilir misiniz?
Deprem vergilerinin toplanan gelirlerinin ne kadar kısmı afet bölgesindeki yeniden yapılanma ve iyileştirme projelerine aktarılacaktır? Bu vergilerle sağlanan gelirlerin kullanımına dair bir planlama yapılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Mehmet KAMAÇ'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Maral
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7123484 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Mehmet KAMAÇ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Bakanlığımızca, "asrın felaketi" olarak da adlandırılan 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen deprem felaketlerinin akabinde depremin etkilerini azaltmak ve mağduriyetleri önlemek amacıyla depremden etkilenen bölge başta olmak üzere tüm ülkeyi kapsayan birçok tedbir hayata geçirilmiştir.
Bu çerçevede, öncelikle depremden yoğun şekilde etkilenen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye, Şanlıurfa, Elazığ illeri ile Sivas ili Gürün ilçesinde deprem tarihi itibarıyla mücbir sebep hali ilan edilmiş, mükelleflerin beyanname ve bildirim verme süreleri, bunlar üzerine tahakkuk edecek vergilerin ödeme süreleri ertelenmiş, mücbir sebep hali kapsamında bulunan yerlerdeki borçluların vergi dairelerine olan borçlarının faiz alınmaksızın 24 ay süreyle taksitlendirilebilmesine imkân tanınmış, mücbir sebep hali ilan edilmiş bulunan yerlerdeki vergi dairelerine borçlu olan mükelleflerin 7256 ve 7326 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırılan borçları için kolaylıklar sağlanmış, 7440 sayılı Kanunun ise başvuru ve ödeme koşullarında esneklik tanınmış, bölgede barınma ihtiyacının kolaylaştırılması amacıyla bir dizi vergisel tedbir alınmış, yine bölgeye özel olarak KDV iade uygulamaları kolaylaştırılmıştır.
Diğer taraftan, 7537 sayılı Kanun ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununa eklenen geçici 36'ncı madde ile Bakanlığımıza Kahramanmaraş, Malatya, Adıyaman, Hatay illeri ile Gaziantep ilinin İslahiye ve Nurdağı ilçelerinde 30.11.2024 tarihi itibarıyla mücbir sebep hali sona eren mükelleflerin bu hallerini, 1.12.2024 tarihinden itibaren her defasında altı ayı geçmeyen süreler halinde bir yıla kadar uzatma yetkisi verilmiştir.
Buna ek olarak, mükelleflerin deprem tarihi itibarıyla taksit ödemeleri devam eden 7256 ve 7326 sayılı yapılandırma kanunlarının taksit ödeme sürelerine yönelik çeşitli düzenlemeler yapılmış, 6831, 7405, 7918, 8515 ve 9078 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki vergi dairelerine borçlu olanların, anılan Kanunlar kapsamında ödenmesi gereken ve mücbir sebep halinin devam ettiği süreye rastlayan taksitlerinden; birincisinin ödeme süresi; mücbir sebep halinin sona erdiği tarihi izleyen ayda, sonraki taksitlerin ödeme süreleri de bu ayı takip eden aylık dönemler halinde ödenmek üzere uzatılmıştır
Esnaf ve sanatkârlara yönelik işleri ve/veya işletmesi zarar gören esnaf ve sanatkârların
Hazine faiz destekli kredi ödemeleri 6 aylığına faizsiz olarak ertelenmiş ve afet bölgesi ilan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sgbsoruvnergeleriğöhmb.gov.ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir edilen tüm yerleri kapsayacak biçimde genişletilmiştir. 6 aylık erteleme Kararı kapsamında başvuru şartı aranmaksızın yaklaşık 150 bin esnaf ve sanatkârın 23,6 milyar TI.'lik kredi bakiyesi faizsiz olarak ertelenmiştir.
Hazine destekli kefalet sistemi kapsamında, hâlihazırda 9 adet aktif destek paketi ile ülke genelinde firmalar desteklenmeye devam ediliyor. Bu kapsamda, hâlihazırda yürürlükte bulunan 27 milyar TL kefalet limitini haiz 6 Şubat Depremleri İşletme Giderleri Destek Paketi ve 6 Şubat Depremleri Yatırım Destek Paketi (Deprem Destek Paketleri) kapsamında 14.02.2025 tarihi itibarıyla 10.793 adet kredi işlemi ile yaklaşık 16,3 milyar TL kefalet karşılığı 18,3 milyar TL kredi kullandırılmıştır. İlave olarak, söz konusu paketler ile hâlihazırda 10,7 milyar TL kefalet karşılığı kullandırılabilecek 12,1 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır. Söz konusu kullandırımlarda; 9.201 adet kredi işlemi ile 11,3 milyar TL kefalet karşılığı 12,6 milyar TL kredi kullandırımı KOBİ'lere sağlanmıştır. Ayrıca, Deprem Destek Paketleri dışında KGF aracılığıyla yürütülen 6 adet aktif destek paketi ile bölge firmalarına 308 adet kredi işlemi ile 1,1 milyar TL kefalet karşılığı 1,4 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Söz konusu kullandırımlarda; 201 adet kredi işlemi ile 900 milyon TL kefalet karşılığı 1,1 milyar TL kredi kullandırımı KOBİlere sağlanmıştır.
Öte yandan, 2024 yılında Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) için sigortalılar lehine önemli düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda, sigorta bedeli hesabına esas alınan metrekare bedelleri artırılmış; betonarme konutlar için 3.016 TL'den 6.000 TL'ye, diğer konutlar için ise 2.080 TL'den 4.000 TL'ye yükseltilmiştir. Ayrıca, sigorta bedeli hesabına esas metrekare bedellerinin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) doğrultusunda aylık olarak güncellenmesi sağlanmış ve teminat tutarlarının da aynı doğrultuda otomatik olarak revize edilmesine yönelik uygulama başlatılmıştır. Bu düzenlemeyle ayrıca, poliçe düzenleme tarihine bakılmaksızın aynı metrekareye sahip konutların aynı tazminatı alması amaçlanmıştır. Ayrıca, On İkinci Kalkınma Planı'nında (2024-2028) "Tüm afet tehlikelerini kapsayacak zorunlu afet sigorta mekanizması geliştirilerek yaygınlaştırılacak, afet sigortası beyanı ve ödemesinin etkin takibi sağlanacaktır" denilmek suretiyle tüm sivil konutlar için Zorunlu Afet Sigortasına (ZAS) geçiş hedefi belirlenmiştir. 2025-2027 Orta Vadeli Programda da ZAS'a yer verilmiştir.
Doğal Afet Sigortaları Kurumu, mevcut 11,3 milyon konuta deprem afetine ilişkin olarak 8,5 trilyon TL sigorta teminatı sunmakta olup son olarak 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen depremler kapsamında ZDSsi olan yaklaşık 522 bin hasarlı konut için 40 milyar TL hasar ödemesi gerçekleştirilmiştir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Bununla birlikte, soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlara ilişkin detaylı bilgiler, "https://www.sbb. gov. iw/kahramanmaras-ve-hatay-depremleri-yeniden-imar-ve-gelismeraporu-06022025/" internet adresinde yayımlanmış ve kamuoyuyla paylaşılmıştır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 sebsoruonergelericühmb.gov.ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir
Mehmet ŞİMŞEKBakan