Malatya'nın Yeşilyurt ilçesine bağlı İkizce Mahallesi'nde bazı vatandaşların arazilerine kamulaştırmasız el atma işlemi yapıldığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Ayten Kordu (DEM Parti), 5 Şubat 2025 tarihinde 7/23868 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 22 Nisan 2025).
Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli). “Malatya'nın Yeşilyurt ilçesine bağlı İkizce Mahallesi'nde bazı vatandaşların arazilerine kamulaştırmasız el atma işlemi yapıldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23868, 5 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23868-malatya-nin-yesilyurt-ilcesine-bagli-ikizce-mahallesi-nde-bazi-vatandaslarin-arazilerine-k (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/609831d3-9a10-420e-acaf-0194db42c694
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımızın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafindan Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Tunceli
Malatya'nın Yeşilyurt ilçesine bağlı İkizce (Haçova) Mahallesi, son günlerde ciddi bir kamulaştırma sorunu ile karşı karşıya kalmıştır. 6 Şubat depremlerinin ardından bölgedeki afet konutları ve sosyal konut projeleri kapsamında, yerel halkın tapulu tarım arazileri, halkın bilgisi dışında ve bir SMS Yildirimiyle, yeni konutların yapılacağı gerekçesiyle bölgede bulunan evlerini, ağılları terk etmeleri istenerek, "Adınıza kayıtlı taşınmaz üzerinde Yeşilyurt (Malatya) Tapu Müdürlüğü'nde 4153 sıra no ile Re'sen Kamulaştırmasız E! Koyma Suretiyle Tescil işlemi yapılmaktadır " mesajı iletilmiştir. Bu kırsal mahallede yaşayan halkın tapulu arazileri sadece I gün içinde "Re'sen Kamulaştırmasız El Koyma Suretiyle Tescil" işlemi adı altında kamulaştırılmıştır. Bu işlem, köylülerin yüzlerce yıllık tarım arazilerini ve topraklarını tehdit etmekte, çiftçilik ve hayvancılıkla yaşamını idame ettiren köylülerin geçim sıkıntısı ve işsizlik gibi sorunlarla beraber zorunlu göçe mecbur kalacaklarına dair endişeler söz konusudur. Bu durum, aynı zamanda bölgedeki Alevi toplumunun inançsal mekanlarını ve kültürel mirasını da yok olma riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bölgedeki halk, söz konusu kamulaştırma işleminin hukuka aykırı olduğunu, doğru bir planlama yapılmadan ve yerel halkın rızası alınmadan gerçekleştirildiğini savunmakta ve bu durumun ciddi mağduriyetlere yol açacağını belirtmektedir. Ayrıca, bu tür projeler sadece yerel halkın yaşamını değil, bölgenin tarihsel, inançsal ve kültürel değerlerini de tahrip etme riski taşımaktadır. İkizce (Haçova) Mahallesindeki Kürt Alevilerin yüzlerce yıllık kutsal mekanları ve ziyaret yerleri bulunmaktadır ve bu yerlerin yok olması durumunda hem kültürel miras hem de sosyal dokunun ciddi zarar göreceği endişesi vardır.
Bu bağlamda;
Malatya'nı Yeşilyurt ilçesine bağlı İkizce (Haçova) Mahallesi'nde gerçekleştirilen "Re'sen Kamulaştırmasız El Koyma Suretiyle Tescil" işlemine ilişkin herhangi bir ön çalışma yapılmış mıdır? Böyle bir karar neden yerel halkın görüşleri ve rızası alınmadan verilmiştir?
İkizce Mahallesi'nde gerçekleştirilen kamulaştırma işleminin hukuki zemini nedir? Bu işlem, yerel halkın anayasal haklarına ve mülkiyet haklarına aykırı mı yapılmıştır?
Bu tür kamulaştırma işlemlerinin, halkın onayı ve planlama ilkelerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi adına Bakanlık olarak bir önlem alınması planlanmakta mıdır?
Kamulaştırma ve inşaat projeleri, afet sonrası deprem konutları ve sosyal konutları inşa etmek amacıyla başlatılmışsa da, bölgedeki Kürt Alevi toplumunun inançsal mekanlarını koruma adına herhangi bir önlem veya değerlendirme yapılmış mıdır?
İkizce Mahallesi'ndeki halk, kamulaştırma işlemi sonrasında 15 gündür muhatap bulamadıklarını ve süreç hakkında bilgi almadıklarını ifade etmektedir. Bu mağduriyetin giderilmesi için Bakanlık tarafından nasıl bir çözüm önerisi sunulmaktadır?
İkizce Mahallesi'nde gerçekleştirilen kamulaştırma işleminin, kamu yararı adına mı yoksa başka çıkarlar doğrultusunda mı yapıldığına dair Bakanlık olarak bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Bakanlık olarak, kamulaştırma işlemlerinin daha şeffaf ve halkın onayına dayalı, mülkiyet haklarına aykırı olmayan ve hukuka uygun bir şekilde yürütülmesini sağlamak adına bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
SORULAR
Bakanlık olarak halkın geçim kaynaklarını etkileyecek düzenlemelerin o bölgede yaşayan halkın zorunlu göçü gibi sonuçlara yol açabileceğine dair endişelerle ilgili bakanlıklarla beraber herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Malatya'nın Yeşilyurt ilçesine bağlı İkizce (Haçova) Mahallesi'nde gerçekleştirilen "Re'sen Kamulaştırmasız El Koyma Suretiyle Tescil" işlemine ilişkin herhangi bir ön çalışma yapılmış mıdır? Böyle bir karar neden yerel halkın görüşleri ve rızası alınmadan verilmiştir?
2. İkizce Mahallesi'nde gerçekleştirilen kamulaştırma işleminin hukuki zemini nedir? Bu işlem, yerel halkın anayasal haklarına ve mülkiyet haklarına aykırı mı yapılmıştır?
3. Bu tür kamulaştırma işlemlerinin, halkın onayı ve planlama ilkelerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi adına Bakanlık olarak bir önlem alınması planlanmakta mıdır?
4. Kamulaştırma ve inşaat projeleri, afet soması deprem konutları ve sosyal konutları inşa etmek amacıyla başlatılmışsa da, bölgedeki Kürt Alevi toplumunun inançsal mekânlarını koruma adına herhangi bir önlem veya değerlendirme yapılmış mıdır?
5. İkizce Mahallesi'ndeki halk, kamulaştırma işlemi somasında 15 gündür muhatap bulamadıklarını ve süreç hakkında bilgi almadıklarını ifade etmektedir. Bu mağduriyetin giderilmesi için Bakanlık tarafından nasıl bir çözüm önerisi sunulmaktadır?
6. İkizce Mahallesi'nde gerçekleştirilen kamulaştırma işleminin, kamu yaran adına mı yoksa başka çıkarlar doğrultusunda mı yapıldığına dair Bakanlık olarak bir değerlendirme yapılmış mıdır?
7. Bakanlık olarak, kamulaştırma işlemlerinin daha şeffaf ve halkın onayına dayalı, mülkiyet haklarına aykırı olmayan ve hukuka uygun bir şekilde yürütülmesini sağlamak adına bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
8. Bakanlık olarak halkın geçim kaynaklarını etkileyecek düzenlemelerin o bölgede yaşayan halkın zorunlu göçü gibi sonuçlara yol açabileceğine dair endişelerle ilgili bakanlıklarla beraber herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır?
CEVAP
Ülkemizde 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremler sonrasında genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde yürütülecek işlemlere ilişkin 7452 sayılı "Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanun" çerçevesinde, depremzedelerin en kısa süre içerisinde barınma sorunlarının giderilmesine yönelik yapılacak konutların ivedilikle teslim edilebilmesi için, Bakanlığımız tarafından alınan kamulaştırma kararı gereğince bölgedeki taşınmazların Hazine adına tescil işlemleri anılan Kanun kapsamında gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla kamulaştırmasız el koyma söz konusu değildir.
Bu kapsamda kamulaştırmaya konu taşınmaz sahiplerinin bilgilendirilmesinin sağlanması; Malatya Valiliği, Yeşilyurt Kaymakamlığı, Malatya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne iletilmiştir. Ayrıca bölgede Toplu Konut İdaresi Başkanlığı uzmanları ve Daire Başkanları tarafından proje konusu taşınmaz sahipleriyle toplantılar gerçekleştirilmiş ve talepleri alınarak karşılanması için çalışmalar yürütülmüştür.
Bölgede acele kamulaştırma kararına konu taşınmazlar için Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşunca belirlenen acele kamulaştırma bedelleri mahkemelerin belirlediği hesaplara yatırılmakta, taşınmazlarla ilgili mahkeme esas ve karar numarasına ait bilgileri de kapsayan tebligatlar hak sahiplerinin adreslerine gönderilmektedir. Mahkemece yatırılması sağlanan (arazi/arsa, ağaç, yapı müştemilat vb.) bedellerin uygun görülüp görülmediği hususu hak sahiplerine tebliğ edilmekte, bedeli uygun gören hak sahipleriyle uzlaşma sağlanarak kamulaştırma işlemleri sonuçlandırılmakta olup bedeli uygun görmeyen hak sahiplerine ait taşınmazların bedellerinin yeniden tespiti için yine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu gereğince mahkemesine müracaat edilerek hak sahiplerinin de taraf olarak katılımının sağlanacağı dava sonunda ortaya çıkacak bedel ile hak sahiplerince bankalardan çekilecek ilk bedel arasında oluşacak farka ilişkin işlemler yürütülmektedir.