6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra alınan önlemlere ve yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Gülderen Varli (DEM Parti), 7 Şubat 2025 tarihinde 7/24053 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 187 gün sonra, 13 Ağustos 2025).
Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra alınan önlemlere ve yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24053, 7 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24053-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremlerden-sonra-alinan-onlemlere-ve-yapilan (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4495e27b-b6ff-44ef-83d2-0194efe0f2d9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 187 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)HALKLARIN EŞİTLİK VE DENOKRASİ PARTİSİ
GRUP BAŞKANLIĞI Sayı 40220 anaoranen , Tarih .(014810.2.29 2S - 240538
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞVNA
Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın
98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 06.02.2025
Gülderen VARLİ Van Milletvekili
Elbistan ve Pazarcık merkezli 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremin üzerinden iki yıl geçti. Maraş merkezli meydana gelen depremlerde, on binlerce yurttaş yaşamını yitirmiş, binlerce kişi yaralanmış ve 11 ilde büyük bir yıkıma neden olmuştur. Depremden sonra gerek geç yapılan arama kurtarma çalışmaları gerekse uzun bir süre yaşanan çadır sorunundan dolayı sayısız depremzede soğuktan yaşamını yitirmiştir. Çadırlarda kalmaya başlayan depremzedeler, aylar sonra inşa edilen konteyner kentlerde aradan geçen 2 yıla rağmen bala kalmakta ve yaşamını sürdürmeye çalışmaktadır. Ancak depremin yaşandığı 11 ilde ve konteyner kentlerde çeşitli sorunlar devam etmektedir. Bu sorunlar arasında yolsuzluk, imar problemleri, hijyen eksiklikleri, kadınların güvenlik kaygıları ve istihdam ile geçim sıkıntıları öne çıkmaktadır. Bu durum, depremzedelerin yaşam kalitesini olumsuz etkilemekte ve kalıcı çözümlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Özellikle kadınlar ve çocukların en çok etkilendiği bu süreçte, kadınlar barınma, istihdam ve sosyal destek mekanizmalarına erişimde büyük zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Deprem bölgelerinde kadınların istihdam edilememesi, ailelerin ekonomik koşullarını ağırlaştırırken, sağlık ve eğitim hizmetlerine erişimde yaşanan eksiklikler, çocukların eğitime devam etmesini zorlaştırmaktadır.
Ayrıca, depreme dayanıksız binaların inşa edilmesinde sorumluluğu bulunan kamu görevlileri, müteahhitler ve denetim sorumluları hakkında etkin bir yargı sürecinin işletilmediği ve cezasızlık politikasının sürdüğü yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır.
Bu bağlamda:
SORULAR
Bakanlığınız tarafından deprem bölgelerinde alınan tasarruf tedbirleri nelerdir?
6 Şubat depremlerinin yaşandığı 11 ilde bakanlığınız tarafından yapılan çalışmaların eksik ve yetersiz olduğuna dair iddialar hakkında bir açıklama yapacak mısınız?
Depremin yaşandığı 11 ilde ve konteyner kentlerde depremzedelerin gıda güvenliğini sağlamak için hangi tedbirler alınmıştır? Konteyner kentlerde gıda dağıtımı ve denetimi nasıl gerçekleştirilmektedir?
Depremin yaşandığı illerde son 2 yılda tarım alanlarına ilişkin alınan kararlar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
6.02.2023-31.12.2023 tarihleri arasında depremden zarar gören 11 ilimize toplam 14,2 milyar TL tarımsal destek ödemesi yapılmıştır. Bu tutarın 2,4 milyar TI"si yem, canlı hayvan alımı, besleme amaçlı şeker yardımı ve su ürünleri sektörüne yönelik depreme özel verilen destekleri kapsamaktadır.
2024 yılı hububat desteği ödemelerine öncelikle depremden zarar gören illerimizden başlanarak 3,1 milyar TL ödeme yapılmıştır. 11 ilimize 2024 yılında toplam 16 milyar TL destek ödemesi gerçekleştirilmiştir.
21.04.2025 tarihi itibarıyla deprem illerimize toplam 10 milyar TL tarımsal destek ödemesi yapılmıştır.
Ayrıca 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerde ahırı ve ağılı zarar gören yetiştiricilerimiz için proje kapsamında başlatılan deprem paketi programıyla 90100 hibeyle 105 m? taşınabilir çadır ahır kurulmuştur.
Kahramanmaraş'ın Elbistan, Nurhak, Ekinözü, Afşin, Göksun, Andırın, Dulkadiroğlu, Onikişubat, Türkoğlu, Pazarcık ve Çağlayancerit ilçelerinde 428, Adana'nın Tufanbeyli ilçesinde 26, Osmaniye'nin Bahçe ilçesinde 46 adet olmak üzere toplam 500 çadır ahır tamamlanarak üreticilerimize teslim edilmiştir. Üreticilerimizin hayvanları için yapılmış olan aşı ve küpeleme hizmetlerinden 31.12.2024 tarihine kadar hiçbir ücret talep edilmemiştir.
Deprem felaketi sonrasında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında, tarıma dayalı ekonomik yatırımlardan desteklenme talebi olan yatırımcıların başvuru süreleri üç ay uzatılmıştır. Deprem bölgesinde yatırımı tamamlanarak izleme sürecine geçilmiş olan projelerde başvuru yapan yatırımcıların mücbir sebep kapsamında izleme süreleri kaldırılmıştır. 2023 yılından itibaren afet bölgesi illerimizde KKYDP kapsamında 25.04.2025 tarihi itibarıyla 1.891 adedi makine ekipman olmak üzere 2.180 proje tamamlanmış ve 715 milyon TL hibe desteği ödenmiştir. Kırsalda Uzman Eller Projesi kapsamında 317 adet sözleşme imzalanmış, yükümlülüğünü yerine getiren 233 adet projeye 57,35 milyon TL hibe desteği ödemesi yapılmıştır. Lisanslı depoculuk desteklemeleri kapsamında 17.475 üreticiye 47,4 milyon TL kira, nakliye ve analiz desteği ödemesi yapılmıştır.
Ayrıca faiz indirimli tarımsal krediler kapsamında; depremden zarar gören çiftçilerin Ziraat Bankası ve tarım kredi kooperatiflerine olan Hazine faiz destekli kredi borçları 1 yıl süreyle ertelenmiştir.
Deprem felaketi nedeniyle bölgeye sevk edilen gıda yardımlarının dağıtımı, gıda deposu ve ekmek üretim yerlerinin denetimi, yemek hazırlama ve dağıtım noktalarında gıda güvenilirliğinin sağlanması amacıyla depremden en çok etkilenen Adıyaman, Hatay ve Kahramanmaraş illerimize I Mart 2023 tarihinden itibaren 70 tarım ve orman il müdürlüğümüzün gıda denetim ekipleri bölgede görev yapacak şekilde talimatlandırılmıştır.
Çalışmalar kapsamında, deprem bölgesinde 32 bin 789 gıda denetimi yapılmıştır. Bu denetimlerin 11.553'si mobil mutfaklar dâhil yemek üretim yerlerine, 8.922'si ekmek üretim yerlerine, 5.848'i yemek dağıtım noktaları ve çadır kentlere, 5.540'ı gıda depolarına ve 732'si de yardım turlarına yönelik gerçekleştirilmiştir. Alınan 192 ihbar-şikayet üzerine de ekipler gerekli kontrolleri yerine getirmişlerdir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Hayvan hayat sigortaları kapsamında zarar gören yetiştiricilerimizin hasar tespit işlemlerinde enkazda hayatını kaybeden hayvanlar için yetiştirici veya yetiştirici vekilinin beyanı esas alınarak tazminat ödemesi gerçekleştirebilmek ve üretici ile yetiştiricilerimize kolaylık sağlamak amacıyla "Devlet Destekli Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Hayat Sigortaları Genel Şartları"nda değişiklik yapılmıştır.
Yapılan bu değişiklikler ile birlikte 7.590 adet büyükbaş ve küçükbaş hayvan, 503.003 adet kanatlı hayvan ve 2.817 adet kovan için toplamda 37 milyon TL hasar tazminat ödemesi — gerçekleştirilmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan