Çayırhan Termik Santrali'nin özelleştirilmesine ilişkin

TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve Anayasa'nın 98. Maddeleri gereğince aşağıda yer alan soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından yazılı /blarak cevaplandırılmasını arz ederim. 11.02.2025

Dr. Aylin Yayfa Ankara Milletvekili

Cumhurbaşkanlığı'nın 11 Kasım 2021 tarihli ve 4770 sayılı kararıyla, Çayırhan Termik Santrali ve maden sahaları özelleştirme kapsamına alınarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından "varlık satışı" ve "işletme hakkının verilmesi" yöntemleriyle ihaleye çıkarılmak üzere ilana çıkılmıştır. İhale süreci, Türkiye'nin enerji ve madencilik sektöründeki önemli yapı taşlarından biri olan Çayırhan'ın geleceğini şekillendirmesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu özelleştirme kararının ardından; 20 Kasım 2024 tarihinde sabah vardiyasında yaklaşık 500 maden işçisi yeraltına inerek, özelleştirme sürecine karşı büyük bir eylem başlatmışlardır. Eylemin 9. gününde ise, işçiler Ankara'ya doğru yürüyüş kararı almışlardır. Bu eylemlerin sonucunda, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından ihale için son teklif verme tarihi başlangıçta 4 Aralık 2024 olarak belirlenmişken, işçilerin haklı ve kararlı direnişlerinin ardından yeni bir kararla 4 Mart 2025 tarihine ertelenmiştir. Madenciler, özelleştirme sürecinin, kendilerinin ve ailelerinin geleceğini karartacağına inanmaktadırlar ve bu karardan tamamen vazgeçilmesi için yeni bir eylem başlatmışlardır. İşçilerin talepleri ve eylemlerinin arkasında, özelleştirmenin getireceği güvencesizlikler, sosyal hakların ortadan kalkması ve iş güvencesizliğinin artması gibi önemli endişeler bulunmaktadır.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. İşçilerin taleplerini dikkate alarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile görüşmeler yapıp, Çayırhan Termik Santrali ve Maden Ocağı'nın özelleştirme kararının iptal edilmesi konusunda bir adım atmayı düşünüyor musunuz?

2. Santrallerin yenilendiği, tüm bakımların yapıldığı, işletmenin tam kapasite çalışmaya hazır olduğu ve üretim rekoru kırılmasının beklendiği bir dönemde bu kararın alınmasındaki temel amaç nedir? Bu konuda Bakanlığınız tarafından Özelleştirme İdaresi Başkanlığına herhangi bir görüş sunulmuş mudur?

3. Çayırhan Termik Santrali ve Maden Ocağı'nın özelleştirilmesinin işçileri ve ailelerini mağdur edeceği açıktır. Bu özelleştirmenin Mart 2025 tarihine ertelenmesinin ardından yapılan değişiklikte 2 bin 50 işçinin hiçbir hakkının güvence altına alınmadığı, sadece çalışmaya devam etmeleri konusunda bir tavsiye kararının yer almasının adil ve doğru olduğunu düşünmekte misiniz? Özelleştirme sürecinin ardından bu işçilerin söz konusu santral ve madende çalıştırılmamaları durumunda, Bakanlığınız tarafından nasıl bir çalışma yapılacaktır?

4. Çayırhan Termik Santrali ve Maden Ocağı'nın devlete devredilmesinin ardından kar getiren bir kuruluşa dönüşmüş olması, bu işçilerin emekleri sonucunda olmuştur. Tam da devlete büyük karlar getireceği sırada ilgili işletmenin özelleştirilmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?

5. Özelleştirme kararının ertelenmesinin ardından, şartnamede yapılan değişiklikle, lojmanların tahliyesi için 12 ay süre verileceği belirtilmiştir. İçinde bulunduğumuz ağır ekonomik kriz koşullarında, bu sürenin aileler ve çocuklar da düşünüldüğünde yeterli olmadığı açıktır, Üstelik işçiler için de öngörülmüş bir çalışma garantisi yokken. Bakanlığınız tarafından bu durumun olumsuz etkilerinin azaltılması adına hangi adımların atılması planlanmaktadır?

6. Özelleştirilmesi düşünülen santralin ve maden ocağının ardından, işçilerin çalışma koşulları ve haklarının nasıl korunacağı belirsiz durumdadır. Bakanlık, işçilerin maaş garantilerinin ve sendikal haklarının korunmasını sağlamak adına hangi adımları atacaktır?