Bursa'nın Orhaniye ilçesinde bulunan mermer ocaklarının çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Fevzi Zırhlıoğlu (MHP), 17 Şubat 2025 tarihinde 7/24209 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 21 Nisan 2025).
Fevzi Zırhlıoğlu (MHP, Bursa). “Bursa'nın Orhaniye ilçesinde bulunan mermer ocaklarının çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24209, 17 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24209-bursa-nin-orhaniye-ilcesinde-bulunan-mermer-ocaklarinin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/141afd5f-1811-4749-98e5-019517e32d90
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 ve 99*uncu maddelerine uygun olarak. T.C Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına iletilmesi ve Bakan Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.
Fevdi ARHLIOĞLU ursa Milletvekili
Bursa ili Orhaneli ilçesinde birçok mermer ocakları bulunmaktadır. Özellikle Başköy, Firoz ve Dağ Güney mahallerinde vatandaşlar ile işletme yetkilileri birden fazla kez davalık olmuştur. Bu davaların çoğunda "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir? kararı iptal edilmiştir. İşletmeler ÇED süreci ile uğraşmamak adına 25 hektarın altında alanlar için başvurarak tekrar ruhsat alıp faaliyetlerine devam etmektedir. Konu ile ilgili uzmanlar bahse konu davaların ortak sorunlarını; Proje Tanım Dosyalarında bildirilen önlemlerin alınmadığı veya yetersiz kaldığı, tarım topraklarında yetiştirilen ürünlerin verimsizleşeceği, hayvanların kronik hastalıklara yakalanacağı, orman bütünlüğünü bozulacağı, flora bakımından bozulmalara sebep olacağı, sızdırmaz çökeltim havuzlarının bulunmadığı, modem arıtma tekniklerinden uzak olduğu, kümülatif etkilerin değerlendirilmediği şeklindedir. Bu faaliyetler hem tarımsal ürünlere hem akarsu yataklarına ve doğaya zarar vermektedir. Bölgede tarımsal ürünler ve içme suyu kaynakları kirlendiğinden vatandaşlar ciddi sağlık sorunları yaşamaktadır. Bu bağlamda;
SORULAR
Menmet ocaklarının ruhsatları eksikliklerin giderilmesi ile mi yenilenmiştir? Yeraltı kaynaklarına, içme sularına ve çevreye olası etkileri konusunda detaylı bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Yeraltı ve yerüstü su varlıklarına, tarım alanlarına olumsuz etkileri değerlendirilirken bu konuda ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılmış mıdır?
Kamu külfetleri karşılığında eşitlik ilkesi gereğince bölgede yaşayan vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin giderilmesi için yapılan bir çalışma var mıdır?
Bölgede özellikle kiraz yetiştiriciliği başta olmak üzere tarım ve hayvancılık faaliyetleri de olumsuz etkilenmektedir. Ocak sahasında yoğun olarak yapılan bu faaliyetler için hangi önleyici ve koruyucu tedbirler alınmıştır? ll
Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği'nde bulunan maden ocakları ile alakalı 25 hektar sınırının değiştirilmesi ile ilgili bir çalışma var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
Bursa ili Orhaneli ilçesinde birçok mermer ocakları bulunmaktadır. Özellikle Başköy, Firoz ve Dağ Güney mahallerinde vatandaşlar ile işletme yetkilileri birden fazla kez davalık olmuştur. Bu davaların çoğunda 'Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararı iptal edilmiştir. İşletmeler ÇED süreci ile uğraşmamak adına 25 hektarın altında alanlar için başvurarak tekrar ruhsat alıp faaliyetlerine devam etmektedir. Konu ile ilgili uzmanlar bahse konu davaların ortak sorunlarını; Proje Tanım Dosyalarında bildirilen önlemlerin alınmadığı veya yetersiz kaldığı, tarım topraklarında yetiştirilen ürünlerin verimsizleşeceği, hayvanların kronik hastalıklara yakalanacağı, orman bütünlüğünü bozulacağı, flora bakımından bozulmalara sebep olacağı, sızdırmaz çökeltim havuzlarının bulunmadığı, modem arıtma tekniklerinden uzak olduğu, kümülatif etkilerin değerlendirilmediği şeklindedir. Bu faaliyetler hem tarımsal ürünlere hem akarsu yataklarına ve doğaya zarar vermektedir. Bölgede tarımsal ürünler ve içme suyu kaynakları kirlendiğinden vatandaşlar ciddi sağlık sorunları yaşamaktadır.
Bu bağlamda;
1. Mermer ocaklarının ruhsatları eksikliklerin giderilmesi ile mi yenilenmiştir? Yeraltı kaynaklarına, içme sularına ve çevreye olası etkileri konusunda detaylı bir değerlendirme yapılmış mıdır?
2. Yeraltı ve yerüstü su varlıklarına, tarım alanlarına olumsuz etkileri değerlendirilirken bu konuda ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılmış mıdır?
3. Kamu külfetleri karşılığında eşitlik ilkesi gereğince bölgede yaşayan vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin giderilmesi için yapılan bir çalışma var mıdır?
4. Bölgede özellikle kiraz yetiştiriciliği başta olmak üzere tarım ve hayvancılık faaliyetleri de olumsuz etkilenmektedir. Ocak sahasında yoğun olarak yapılan bu faaliyetler için hangi önleyici ve koruyucu tedbirler alınmıştır?
5. Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği'nde bulunan maden ocakları ile alakalı 25 hektar sınırının değiştirilmesi ile ilgili bir çalışma var mıdır?
CEVAP
Maden İşletme ruhsatı verme yetkisi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı uhdesindedir. Bakanlığımıza yapılan başvurular ÇED Yönetmeliğimiz çerçevesinde incelenmesini müteakip oluşturulan İnceleme Değerlendirme Komisyonu tarafından proje içerisinde yer alan konular komisyon temsilcilerinin yasal yetki, görev ve sorumlulukları çerçevesinde projenin türü de dikkate alınarak ilgili mevzuatlar çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamında hazırlanan ÇED Raporlarında gerçekleştirilmesi planlanan projeden kaynaklanabilecek potansiyel çevresel ve sosyal risklerin yerel mevzuat ve/veya uluslararası standartlar ve iyi uygulamalar göz önünde bulundurularak sistematik bir şekilde belirlendiği, ölçüldüğü ve değerlendirildiği bir Çevresel ve Sosyal Eylem Planı hazırlanmaktadır.
Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği 29.07.2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, Yönetmelik değişikliği ile ilgili herhangi bir çalışmamız bulunmamaktadır.