Antalya'nın Finike ilçesinde açılması planlanan mermer ocaklarının çevresel etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Antalya'nın Finike ilçesinde yıllardır süren madencilik faaliyetlerine ek olarak şimdi de Gökliman Koyu'nda, Likya Yolu rotası üzerinde yeni mermer ocakları açılması planlanmaktadır.

Finike merkezli Abdullah Erdoğan Madencilik şirketi tarafından Boldağ'da açılmak istenen mermer ocağı ve kırma eleme tesisi için Eylül 2023'te ÇED Olumlu kararı verilmiştir. Yaklaşık 1000 hektarlık ruhsat sahasının ilk etapta 190 dekarında mermer ocağı açmak isteyen firmanın, yılda 200 bin metreküp parça ve blok mermer üretmeyi planladığı ifade edilmiştir. Diğer yandan kırma eleme tesisini içeren proje kapsamında yılda 390 bin ton mıcır üretileceği de ifade edilmiştir.

Açılmak istenen mermer ocakları ise yoğun su tüketimiyle dikkat çekmektedir. Yalnızca bir mermer ocağının günlük su tüketiminin 56,85 ton, yıllık ise 20 bin tonun üzerinde olacağı bilinmektedir. Bölgedeki üreticilerin tarımsal üretimde kullanacakları suyu bulamayacakları gibi bölgede yaşayan insanların da suya erişimi kısıtlanacaktır.

Projenin hayata geçirilmesi durumunda mermer ocaklarının açılacağı bölgede yaşayan karakulak, vaşak ve Akdeniz foku gibi türlerin yaşam alanlarıyla birlikte, yalnızca bu bölgede yetişen endemik bitkiler de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır. Aynı zamanda coğrafi işaretli Finike portakalı, sedir, andıç ve çam ormanlarıyla kaplı dağlar, kırsal yerleşimler, su havzaları ve antik yerleşimler de bu proje nedeniyle zarar görecektir.

Hatırlanacağı gibi Türkiye'nin ilk çevre cinayetine kurban giden Büyüknohutçu çifti, Finike'deki mermer ocaklarının usulsüz ve mevzuata aykırı şekilde çalışmaları karşısında hukuki mücadele yürütürken katledildiler.

Biyolojik çeşitliliğin hızla azaldığı ve iklim değişikliği etkilerinin yoğunlaştığı günümüzde, böyle bir madenin açılması doğa için geri dönüşü olmayan bir yıkım anlamına gelmektedir.

Bu bağlamda;

1. Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nce ilgili bölgenin sit alanı kabul edilmesine rağmen ilgili firmaya ÇED raporu hangi yasal dayanakla verilmiştir?

2. Maden ve mermer ocaklarının yıllık 20 bin ton üzerinde su tüketimi neden olduğu bilinirken, bölgede devam eden maden çalışmalarına ek olarak mermer ocaklarının açılması bölgede yaşayan yurttaşları susuz bırakmak bakanlığınız ve firmaların ortak kararı mıdır?

3. Bölgenin sit alanı olmasına rağmen şirketlerin faaliyetlerine açılmasından hareketle, bakanlığınız şirketlerin çıkarlarını mı öncelemektedir?

4. Bakanlığınız bölgedeki kuraklık ile ilgili ne gibi önlemlereler almıştır? Kuraklığın giderilmesine yönelik herhangi bir çalışmanız var mıdır?

CEVAP

Antalya İli, Finike İlçesi, Boldağ Mah. 202201757 Ruhsat Nolu (Erişim No: 3411859) sahada Abdullah Erdoğan Madencilik İnşaat Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilmesi planlanan "TI (B) Grubu Maden (Mermer) Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi" projesi ile ilgili ÇED Yönetmeliği kapsamında Çevrimiçi ÇED Yönetim Sistemi (e-ÇED) üzerinden 27.02.2024 tarihinde Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüze Proje Tanıtım Dosyası sunulmuştur. Söz konusu proje tanıtım dosyası ile ilgili olarak Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar 6. Bölge Müdürlüğü (Antalya İl Şube Müdürlüğü), Devlet Su İşleri 13. Bölge Müdürlüğü, Antalya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Antalya Orman Bölge Müdürlüğü ile Antalya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Tabiat Varlıklarını Koruma İşlerinden Sorumlu Şube Müdürlüğü'ne görüş sorulmuştur.

Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 28.03.2024 tarih ve 4934230 sayılı görüş yazısında; "Müdürlüğümüz uzmanlarınca arşiv kayıtlarımızda ve yerinde yapılan incelemede; Antalya İli, Finike İlçesi, Boldağ Mahallesinde ilgi yazı ekinde yeri ve koordinatları verilen alanda; topoğrafyanın el verdiğince incelenebilen kısımlarında 2863 sayılı yasa kapsamına giren herhangi bir Taşınır-Taşınmaz Kültür Varlığına rastlanılmadığı ve bu alanda tescil edilmiş Arkeolojik, Kentsel, Tarihi Sit Alanı ya da Koruma Alanı bulunmadığının tespit edildiği uzman raporunda" belirtildiğinden, ilgi yazı ekinde koordinatları verilen alanlarında çed yapılmasında Müdürlüğümüzce sakınca bulunmamaktadır." denilmektedir.

Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nün 28.03.2024 tarih ve 4934230 sayılı görüş yazısına istinaden söz konusu alanda yapılacak mermer ocağı ve kırma eleme tesisi faaliyetine 09.09.2024 tarih ve 10392521 sayılı yazımız ile "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmiştir.

Anılan yönetmelik bazında söz konusu proje tanıtım dosyasının değerlendirilmesinde; 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkartılan yönetmelikler bazında gerekli özen gösterilmekte, proje bazında ilgili kurumlardan görüş alınmakta olup; Bakanlığımızca tüm hassasiyetler de dikkate alınmaktadır.