İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/24343 GEÇ CEVAPLANDI · 91 GÜN

Tarım sektöründeki üreticilerin desteklenmesine yönelik çalışmalara ilişkin

Kaynak göster

Kadim Durmaz (CHP), 18 Şubat 2025 tarihinde 7/24343 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 20 Mayıs 2025).

Kadim Durmaz (CHP, Tokat). “Tarım sektöründeki üreticilerin desteklenmesine yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24343, 18 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24343-tarim-sektorundeki-ureticilerin-desteklenmesine-yonelik-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e03a98c9-690f-466e-b13c-01951a4150ed

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 91 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 78 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanması konusunda gereğini arz ederim. 13.02.2025 ed DURMAZ Tokat Milletvekili

Tarım sektöründe maliyetler 2024 yılında bir önceki yıla göre ciddi şekilde arttı. Çiftçiler, ilaç, gübre, sulama gibi temel girdileri kendi bütçelerinden karşılamak zorunda kaldı. İşçilik maliyetleri de eklenince durum daha da zorlaştı. Çiftçilerimiz türlü zorluklarla ektiği domates, biber, patlıcan, fasulye, karpuz, kavun gibi temel gıdalarını büyük emeklerle yetiştirmekte, haliyle geçimini sağlayabilmek için iyi bir fiyata satmak istemektedir. Ama her geçen gün çiftçimiz ürettiği her üründen zarar etmektedir. Ektiği ürünlerinden zarar eden çiftçisine sahip çıkmayan iktidar, ürün fiyatları yükseldiğinde çözümü ithalatta aramaktadır. İthalat sonucunda kendi üreticisinin fiyatları düşmekte tüketici ise yüksek fiyatlarda tüketmeye devam etmektedir. Sebze meyve üreticilerinin maliyeti arpa, buğday vb. diğer ürünlere göre daha fazladır. Hemen hemen her gün tarlasına giden sebze meyve üreticisi bazen günde iki bazen üç defa gitmek zorundadır. Ulaşım maliyeti de bu nedenle artmaktadır. Sebze meyve üreticisine verilen desteğin bu şartlar göze alınarak değerlendirilmesi üreticinin lehine olacaktır.

Köylerde eski tarım aletleri atıl durumdadır. Atıl durumda olan pulluk, tırmık, ilaçlama, kazayağı gibi tarım aletlerinin sayısı yıl geçtikçe artmaktadır. Zamanla çürümesi yurt ekonomisi açısından da kaybımızdır. Ekonomiye kazandırmak adına devlet destekli yenilenmek üzere toplanması ülkemiz yararına olacak, bağlı bulunduğu sektöründe canlanmasına vesile olacaktır.

Ülkemizde özellikle 2024 yılında ihracata giden tarım ürünlerimiz pestisit (tarım ilacı) kalıntısı sebebiyle geri iade edilmektedir. Avrupa Birliğinin yasakladığı ve kullanım izni olan tarım ilaçlarının ülkemizde kontrolsüzce kullanıldığı söylenmektedir. Tarım ilaçlarının kullanımı ile ilgili bir tebliğ yayınlanmış mıdır? Zirai ilaç kullanımının denetimlerinin yeterince yapılmadığı ihracat sürecinde gördüğümüz iade işlemlerinden anlaşılmaktadır. İade edilen ürünlerin akıbeti konusunda da kafa karışıklığı devam etmektedir.

SORULAR

  1. Atıl durumda olan tarım aletleri ile ilgili bir çalışmanız var mı? Vari ise ne aşamamadır? Yok ise bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz? i oi

  2. Avrupa'nın yasaklamış olduğu tarım ilaçlarıyla ilgili ülkemizde de bir yasak söz konusu mudur? Yasak ise bununla ilgili bir tebliğ-yönetmelik yayınlanmış mıdır?

  3. Zor şartlarda üretim yapmaya çalışan, son yıllarda ürettiği her üründen zarar eden sebze ve meyve üreticilerine özel bir teşvikle destek ve ilave mazot desteği vermeyi düşünüyor musunuz?

  4. 2024 yılı tarım ve hayvancılık destekleri, 2025 yılı içinde hangi tarihlerde ödenmesi planlanmaktadır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

Üreticilerin, ellerinde bulunan tarım alet ve makinelerin tarımsal faaliyete ve üretime katkı sağlaması için, kendi makine ihtiyacını karşıladıktan sonra ihtiyacı olan üreticilerin de kullanmasını sağlamak amacıyla ortak makine ve parkların kurulmasına ilişkin bölgesel projeler yürütülmekte ve bu sistemin bütüne yayılmasını sağlayacak mevzuat çalışmaları devam etmektedir.

Ülkemizde ilk kez ruhsatlandırılacak bitki koruma ürünü aktif maddesinin, Avrupa Birliği'nde veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olması gerekmektedir. Ayrıca, uluslararası kuruluşlarca insan ve çevre sağlığı ile benzeri konularda sakıncalı görülen aktif maddelerin kullanımının sonlandırılması durumunda, bu aktif maddeler hakkında alternatiflerinin bulunup bulunmadığı, ithalat, üretim ve kullanım verileri ile stok durumları değerlendirilmekte, ülke ihtiyacı göz önünde bulundurularak bir takvim çerçevesinde kullanımları kısıtlanmakta veya sonlandırılmaktadır.

Aktif maddelerle ile ilgili kararlar tüm paydaşlara resmi yazıyla bildirilmektedir.

Bitkisel üretimde kimyasal mücadele yerine alternatif mücadele tekniklerinin uygulanmasıyla kimyasal ilaç kullanımının azaltılması, insan sağlığının ve doğal dengenin korunması için biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele yapan üreticiler 2010 yılından bu yana desteklenmektedir. Bu kapsamda risk esasına göre belirlenen 18 üründe ruhsatlı biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele ürünü kullanan üreticilerimize destek ödemesi yapılmaktadır.

2025 yılında örtü altı/kapalı ortam paket destek tutarı dekarda 2.550 TL*den 9450 artışla 3.825 TL'ye açıkta paket destek tutarı ise 870 TL'den 9450 artışla 1.305 TI."ye çıkarılmıştır.

Bakanlığımızca 18.4.2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 19'uncu maddesine isünaden çıkarılan ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde tarımsal desteklemeler uygulanmaktadır.

Meyve ve sebze üreticilerimiz 2024 üretim yılı için mazot ve gübre desteği, sertifikalı tohum/fidan kullanım desteği, organik tarım desteği/iyi tarım uygulamaları destekleri, katı organik organomineral gübre desteği, biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele desteği, bombus arısı kullanım desteği, toprak analizi desteği, küçük aile işletmesi desteği ve lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira, nakliye, analiz gibi desteklerden yararlanmaktadır.

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.

Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir.

Üreticilerin tarımsal üretime dair finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla 2024-2026 yıllarını kapsayan Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince, Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullandırılmaktadır.

Kararlar gereği meyve ve sebze yetiştiriciliği amacıyla kapalı ortamda bitkisel üretim, yurtiçi sertifikalı tohum, fide, fidan üretimi ile meyve yetiştiriciliği ve bağcılık konularında 450-100 aralığında Hazine faiz kar payı destekli yatırım ve işletme kredisi kullandırılmaktadır.

Bununla birlikte; üreticilerimiz temel bitkisel üretim konusunda 300.000 TL'ye kadar sıfır faizli, 300.000 TI.*nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL*ye kadar 9050-90100 aralığında faiz/kar payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. Bu kapsamdaki işletme kredilerinin bir kısmı ayni olarak tahsis edilir ve akaryakıt, ilaç, gübre, tohum gibi tarımsal girdilerin alımına yönelik kullandırılmaktadır.

Tarımsal desteğin türüne bağlı olarak desteklerin ödeme zamanı değişmektedir. Sertifikalı tohum kullanımı, çiğ süt, tiftik, ipek böceği, besilik erkek sığır, hayvan gen kaynakları, hayvan hastalıkları tazminatı gibi destekler yılı içinde ödenmektedir.

Üretim, kontrol ve destek başvuru sürecinin tamamlanması, ürün satışının gerçekleşmesi gibi nedenler ile bazı desteklerin üretim yılı içinde ödenmesi mümkün olmamaktadır.

Bakanlığımıza ayrılan tarımsal destek bütçesi çerçevesinde yapılacak destekleme ödemeleri, mevzuatla belirlenen iş ve işlemlerin tamamlanması ile birlikte Bakanlığımız teklifleri doğrultusunda Hazine ve Maliye Bakanlığı nakit programları çerçevesinde belirlenerek yürütülmektedir.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir