Tarım sektöründeki üreticilerin desteklenmesine yönelik çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 30 Ekim 2025 tarihinde 7/35979 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 22 Ocak 2026).
Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Tarım sektöründeki üreticilerin desteklenmesine yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35979, 30 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35979-tarim-sektorundeki-ureticilerin-desteklenmesine-yonelik-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/49d73c21-101d-4562-be5f-019a391edd75
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 84 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Artan üretim maliyetleri, düşük ürün fiyatları ve desteklerin yetersizliği üreticileri iflas noktasına getirmiştir. Elektrik ve sulama ücretlerindeki aşırı artış, tarımsal üretimin . sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Ayrıca Şanlıurfa/Harran'da 120 bin dekar tarım arazisinin betonlaşması, tarım alanlarının korunmasına ilişkin ciddi bir zafiyete işaret etmektedir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Üreticilerin artan maliyetler karşısında desteklenmesi amacıyla yeni bir teşvik planı hazırlanmakta mıdır?
Sulama ücretleri ve elektrik tarifelerinin düşürülmesi için çalışma yapılmakta mıdır?
Harran Ovası'ndaki tarım arazilerinin betonlaşmasını engellemek için hangi tedbirler alınmıştır?
Tarımsal üretim alanlarının korunması için yeni bir planlama gündemde midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde 05.04.2023 tarihli ve 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7442 sayılı Kanun ile değişikliğe gidilmiştir. Yapılan değişikliğe istinaden üretimin planlamasına yönelik usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan düzenlenen "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" 14.09.2023 tarihinde yayımlanmıştır.
Yapılan düzenleme ile su kaynaklarının verimli ve etkin kullanılması, suyun gelecek nesillere aktarılması amacıyla Bakanlığımızca suyu merkeze alan, doğal kaynakların korunduğu bir üretim gerçekleştirilebilmesi için, ürünlerin tarım havzaları veya işletme bazında nerede, ne kadar üretileceğine dair tarımsal üretim planlaması ve planlama ile ilişkilendirilmiş yeni tarımsal destek modeli hayata geçirilmiştir.
Üreticilerimizin girdi maliyetlerini azaltmaya yönelik olarak 2025 üretim yılı ile birlikte temel destek, planlı üretim desteği verilmektedir.
Temel destek ile Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı tüm çiftçilerimizin mazot maliyetinin 9650"si ve gübre maliyetinin 9625'i karşılanacaktır.
Planlı üretim desteği ile üretim planlaması kapsamına alınan 13 ürün ve | ürün grubu (yem bitkileri) planlandığı havzasında üreten bütün çiftçilerimizin mazot maliyetinin 90100"ü, gübre maliyetinin 9050"si karşılanacaktır. e Bununla birlikte; süt havzası olarak belirlenen Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat ve Tunceli illerinde yem bitkisi üreten çiftçilere planlı üretim desteği 9050 daha fazla ödenecektir. e Yer altı sularının yetersiz olduğu belirlenen 11 ilin 52 ilçesinde temel ve planlama desteğine ilave olarak su kısıtı desteği ödenecek, çiftçilerimizin mazot ve gübre maliyetinin "o100'ü karşılanmış olacaktır.
Bununla birlikte üretimi geliştirme desteği kapsamında, verim ve kaliteyi artırmak amacıyla sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları ve katı organik-organomineral gübre destekleri ilave olarak verilmeye devam edilecektir.
Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkileri üreten çiftçilere ilave 9050 planlı üretim desteği ödenecektir.
Yağlık ayçiçeğinde kamu araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından, soya, mısır ve patateste ise kamunun yanında özel sektör tarafından yurt içinde ıslah edilerek tescil edilen çeşitlerinin yurt içinde üretilip sertifikalandırılan tohumunu kullanarak ekim/dikim yapan çiftçilere ilave destek ödemesi yapılacaktır.
Ayrıca Bakanlığımızca ülke genelinde yürütülen "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" kapsamında üretim planlaması ile uyumlu bir şekilde işlenmeyen, nadasa bırakılan veya işlemeli tarıma uygun olmayan arazilerin, uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak kuraklığa dayanıklı çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmakta ve üreticinin sertifikalı tohum kullanımına yönlendirilmesi için tohum, fide, fidan gibi girdilerde azami "6075 hibe yolu ile İl Tarım ve Orman Müdürlüklerince hazırlanan projeler hayata geçirilmektedir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bunlara ek olarak 2025-2027 Yıllarında Yapılan Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemeler İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar ile 2026 üretim yılında hayvancılıkta dane yem ihtiyacını karşılamak amacıyla, yulaf, çavdar ve tritikale ürünlerinde yeşil otun yanı sıra dane üretimi de destek kapsamına alınmıştır.
Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince; e Yem bitkisi üretimi konusunda; 9675 standart indirim oranına ilave olarak özellikli indirim kriterlerini sağlayan işletmelere "0100'e varan oranda 20 milyon TL üst limite kadar hazine faiz/kâr payı destekli kredi/finansman imkânı sunulmaktadır.
"e Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği, büyükbaş hayvan besiciliği, küçükbaş hayvancılık, temel hayvansal üretim konularında kendi yemini üreten işletmelere standart indirimine ilave 905 Faiz/kâr payı özellikli kriter indirimi uygulanmaktadır.
Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-90100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar "050-0100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir.
Bu kapsamdaki işletme kredi/finansmanlarının belirli bir kısmı ayni olarak tahsis edilmekte, bu tutar akaryakıt, gübre, tohum, fide, ilaç, veterinerlik hizmeti, yem, aşı ve benzeri tarımsal girdilerin alımına yönelik kullandırılmaktadır.
Ziraat Katılım Bankası ve Ziraat Bankası tarafından 2024-2026 yılları için; "Tarımsal elektrik bedeli" konusunda "0100 faiz/kâr payı destekli 5 milyon TL üst limite kadar işletme kredisi kullandırılmaktadır.
Tarım arazilerinin azalması sadece tarım dışı amaçla kullanımlara bağlı olmamakla birlikte, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında hangi sınıf tarım arazisinin, hangi şartlarda, hangi yatırımlar için tarım dışı amaçla kullanılacağı düzenlenmiş olup, birinci derecede önemli tarım arazilerinin tarım dışı amaçla kullanılması engellenmiş ve korunması sağlanmıştır. 5403 sayılı Kanun ile tarım arazileri üzerinde hiçbir şekilde plansız veya izinsiz yapılaşmaya izin verilmemektedir. İzinsiz yapılması halinde 5403 sayılı Kanun'un 21" inci maddesi kapsamında cezai işlem tesis edilmektedir.
5403 sayılı Kanun kapsamında yapılacak faaliyetten dolayı çevre tarım arazilerinin zarar görmesini engellemek amacıyla Toprak Koruma Projesi hazırlattırılmakta, yine aynı Kanun kapsamında tarım arazilerinin izinsiz olarak amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi durumunda idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Ayrıca, Bakanlığımız tarafından tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon, kirlenme, amaç dışı veya yanlış kullanımlar gibi çeşitli nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulmalarının hızlı geliştiği ovalar 5403 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi kapsamında koruma altına alınmaktadır. Bu amaçla, 5403 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi kapsamında 73 ilde 468 adet olmak üzere toplamda 9.448.055 hektarlık büyük ova koruma alanı ilan edilmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan