Kamu işçilerinin haklarında iyileştirme yapılması talebine ilişkin
Kaynak göster
İskender Bayhan (EMEP), 25 Şubat 2025 tarihinde 7/24511 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 248 gün sonra, 31 Ekim 2025).
İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Kamu işçilerinin haklarında iyileştirme yapılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24511, 25 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24511-kamu-iscilerinin-haklarinda-iyilestirme-yapilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9b7754ae-5ad9-4d12-937d-0195410b13b1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 248 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 25.02.2025 9 Sesle
Kamuda çalışan yaklaşık 700 bin işçiyi kapsayan Kamu Çerçeve Protokolü (KÇP, 2025-2026 dönemi) yeni bir toplu sözleşme sürecindedir. Savunma, demiryolları, karayolları ve sağlık gibi kritik iş kollarında görev yapan kamu işçileri, 2024 yılında yaptıkları eylem ve mitinglere rağmen ek zam alamamış, ağır vergi kesintileri ve yüksek enflasyon karşısında ücretleri erimiştir. Kamu işçilerinin 2002'de asgari ücretin 5.5 katı olan maaşları, 2024'te 2.4 kata gerilemiş; işçiler ek iş yapmadan geçinemeyecek duruma gelmişlerdir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Yüksek enflasyon ve adaletsiz vergi yükü nedeniyle alım gücü düşen kamu işçilerinin bugüne kadar yaşadığı kayıplar giderilecek midir?
Kamu işçileri, ağır ve tehlikeli işlerde çalışmasına rağmen geçinmek için ek iş yapmak zorunda kalmaktadır. Bu nedenle, toplu sözleşme sürecinde tüm ücretlerin yoksulluk sınırının üzerine çıkarılması gündeme alınmış mıdır?
Taşerondan kadroya geçenler, 4A, 4B, 4C statülerinde çalışanlar ve farklı skalalara ayrılmış kamu işçileri, sosyal ve özlük haklarında olduğu gibi ücretlerde de farklı kayıplar yaşamaktadır. Aynı işyerinde aynı işi yapan-işçilerin eşit haklara ve "eşit işe eşit ücret" e sahip olması sağlanacak mıdır?
Kamu işçileri, yıl içinde artan, yüksek vergi kesintileri nedeniyle yıl sonuna yaklaştıkça düşen ücretlerle çalışmaktadır. Vergi adaletsizliği sona erecek midir? Yoksulluk sınırındaki ücretlerin vergiden muaf tutulması ve üzerindeki ücretler için "615 sabit vergi uygulanmasına yönelik bir çalışma var mıdır?
Kadroya geçirilen taşeron işçiler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olmadan farklı statülerde çalıştırılmış ve özlük haklarından mahrum bırakılmıştır. Bu hak kayıpları giderilecek midir?
Taşeron olarak çalışan on binlerce kamu işçisi ve sürekli işçi statüsünde çalışan binlerce işçi, sözleşmeli personel uygulamaları nedeniyle güvencesiz çalışmaktadır. Yıllardır vaat edilen kadro sözü ne zaman yerine getirilecektir? Bakanlığınız, tüm işçilere kadrolu ve güvenceli istihdam sağlanması için bir çalışma yürütmekte midir?
Kamu işçilerinin toplu sözleşme hakkı, tayin hakkı, ek tazminat ve ikramiye talepleri yeni sözleşme sürecinde karşılanacak mıdır?
Yıllık izin, kıdem tazminatı ve yıpranma payı gibi haklarda iyileştirme yapılacak mıdır?
Yüksek enflasyon nedeniyle yemek, yol ve ikramiye gibi yan hakların reel değeri düşmüştür. Bu hakların gerçek alım gücü üzerinden güncellenmesine yönelik bir çalışma var mıdır?
Kamu işçilerinin mesai saatleri esnekleştirilmiş, kadro ve meslek dışı çalıştırmalar artmış, fazla mesailer olağan çalışma sayılmış ve ücretleri ödenmemiş ya da geciktirilmiştir. Yeni sözleşme döneminde, bu uygulamalara son verilip fazla mesailerin zamanında ödenmesi sağlanacak mıdır?
Ağır ve tehlikeli işlerde çalışan kamu işçileri, yıpranma payı hakkı olmadığı için erken emeklilikten yararlanamamaktadır. Emekli olan işçiler ise düşük maaşlar nedeniyle ciddi gelir kaybına uğramakta ve çalışmaya devam etmek zorunda kalmaktadır. Kamu işçilerinin ücretlerini insanca yaşayacak seviyeye çıkarmak ve emekli maaşlarını iyileştirmek için bir düzenleme yapılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 04.03.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1591763 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/24511 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olan işçilerin, 7079 sayılı Kanun ile aynen kabul edilen 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23'üncü maddesi kapsamındaki kurum ve kuruluşların sürekli işçi kadrolarına geçişleri sağlanmıştır.
Anılan maddenin beşinci fikrasında; "Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. ' hükmüne yer verilmiştir.
5910 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 40. maddesinde sayılan iş veya görevlerde çalışan sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmesi, yasada belirtilen işyerlerinde ve belirtilen işleri fiilen yapması koşullarının birlikte gerçekleşmesine bağlı bulunmaktadır. Diğer bir ifade ile fiili hizmet süresi zammından, 4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan ve fiilen 40. maddenin ikinci fikrasındaki tabloda belirtilen işleri yapmaları nedeniyle söz konusu işlerin risklerine maruz kalan sigortalılar yararlandırılmaktadır. Fiili hizmet süresi zammı kapsamına giren işyeri ve işlerin kapsamı ise Kanunda açık şekilde belirtilmiştir.
5510 sayılı Kanunun 40. maddesi ile getirilen fiili hizmet süresi zammı, bazı meslek ve görevlerin ağırlığı ve yıpralıcılığı göz önünde tutularak bu meslek ve görevlerde çalışanlara verilmektedir. Bir başka deyişle, söz konusu zam, olağanüstü yıpranmayı gerektiren, yapılan işin niteliği gereği insan ömrünü kısaltıcı, yapılan iş nedeniyle çalışma gücünü zaman içinde azaltan meslekler için düşünülmüştür.
Diğer taraftan, yaşlılık aylığını belirleyen en etkili parametre çalışma hayatında bildirilen kazançlardır. Sigortalıların çalışma hayatında kaldıkları süre uzadıkça ve kazançları yükseldikçe emekli aylığı da artmaktadır. Aylık miktarında önemli parametrelerden bir diğeri olan aylık bağlama oranı prim ödeme gün sayısı ile doğru orantılı olarak belirlenmektedir. 2000 ve 2008 yıllarında yapılan reformlar ile emeklilik sisteminde sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için prim-aylık arasındaki bağ güçlendirilmiştir. Sistemde daha uzun süre kalanın ve daha yüksek prim ödeyenin karşılığını alacağı mali yönden sürdürülebilir bir sistem kurgulanmıştır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda yapılan düzenleme ile en düşük emekli aylığı tutarı 2023 yılı Temmuz ayı itibariyle 2025 yılı Ocak- Haziran dönemi enflasyon oranı kadar artırılarak 16.881 TL'ye yükseltilmiştir. Öte yandan, emeklilere 2018 yılı Ramazan ve Kurban bayramlarında 1.000'er TL tutarında ödenmekte olan bayram ikramiyesi tutarı, 2025 yılı Ramazan Bayranayitibari ile 4.000 TL'ye yükseltilmiştir."
Prof. Dr. Vedat 4#IKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68