Çiğli Belediyesince işten çıkarılan işçilerin yaşadığı mağduriyete ilişkin
Kaynak göster
Keziban Konukcu Kok (DEM Parti), 26 Şubat 2025 tarihinde 7/24572 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 240 gün sonra, 24 Ekim 2025).
Keziban Konukcu Kok (DEM Parti, İstanbul). “Çiğli Belediyesince işten çıkarılan işçilerin yaşadığı mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24572, 26 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24572-cigli-belediyesince-isten-cikarilan-iscilerin-yasadigi-magduriyete-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/02be2000-ba2d-4006-afe1-01954b7d4389
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 240 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük *ün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Kezban KONUKÇU İstanbul Milletvekili
Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin katlanarak büyüdüğü, kadın cinayetlerinin arttığı, hayat pahalılığının, kadın yoksulluğunun durdurulamaz seviyelere çıktığı ve kadın işsizliğinin katlandığı Türkiye'de astronomik zamlar ve yüksek enflasyon karşısında ücretleri eriyen emekçilerin keyfi işten çıkarılmaları devam etmektedir. i
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Nitekim İzmir'de 10 Haziran 2024 tarihinde Çiğli Belediyesi'ne bağlı ÇİBEL Temizlik Hizmetlerinden ve Çiğli Gıda İnşaat Turizm şirketinden aralarında hamile, çocuğu engelli, kanser hastası gibi farklı zorluklarla da baş etmeye çalışan tamamı alanında uzman 107"si kadın işçi olmak üzere toplamda 147 işçi "işveren tarafından haklı sebep bildirilmeksizin fesih" maddesini içeren Kod-4 ile seçim öncesi keyfi ve kötü niyetli alım; tasarruf tedbirleri, ihtiyaç fazlası gibi gerekçelerle üstelik mesai bitimine yarım saat kala disiplin kurulları yerine telefonlarına gelen SMS ile işten çıkarılmışlardır.
Bunun üzerine işten çıkarılan işçiler 15 Temmuz tarihine kadar belediye önünde eylem yapmışlar herhangi bir sonuç alamamaları üzerine direnişlerine Ankara CHP Genel Merkezi önünde zorlu şartlarda geceli gündüzlü devam ettirmişlerdir.
Duruma ilişkin olarak bakanlığınızca yapılan açıklamada; bazı basın yaygın organlarında İzmir'de Çiğli Belediyesinde işten çıkarılan işçilerin eylemlerine ilişkin olarak, konuyla ilgili gerekli incelemelerin yapılması için bir süre önce Bakanlık tarafından müfettiş
• 245 FL. görevlendirildiği, müfettişlerin olayla ilgili incelemelerini hassasiyetle sürdürdükleri ve Bakanlık olarak konunun yakından takip edildiği basında yer almıştır.
2025 Ocak ayında atılan işçilerin eski yerlerine kalan hakları ile birlikte geri alınacağı bilgisi verilmesi üzerine işçiler başlatmış oldukları eylemlerini 11 Ağustos 2024 tarihinde bitirerek İzmir'e dönmüşlerdir.
Ancak Çiğli Belediyesinde işten çıkartılan ve Ocak ayında işlerine geri dönecekleri söylenen işçilere verilen sözler tutulmamış, Belediye Başkanı tarafından eşi de belediye personeli olarak çalışanlar dışında kalan 20-25 kişinin eski haklarından, alacaklarından feragat ederek sıfırdan işe başlatılacağı, açılan işe geri dönüş davalarından vazgeçilmesi ve iki tarafında ödemesi gereken avukat v.b. masrafların işçi tarafından ödenmesi, geri işe alınacakların ise eski görev yerlerine değil park bahçelere, süpürgeye verileceği bilgisi verilmiştir. Bunun üzerine işçiler
SORULAR
02.2025 tarihi itibarı ile belediye önündeki haklı direnişlerine yeniden başlamışlardır.
Bu bağlamda;
I- İzmir Çiğli Belediyesi'nde "işveren tarafından haklı sebep bildirilmeksizin fesih" maddesini içeren Kod-4 ile işten çıkarılan ve çoğunluğunu kadınların oluşturduğu 147 işçinin Ocak ayında işe iadelerinin gerçekleşeceği bildirildiği halde işe iadelerinin yapılmaması üzerine Belediye önünde başlatmış oldukları direnişleri Bakanlığınız bilgisi dahilinde midir?
Çiğli Belediyesinde işten çıkarılan işçilerle ilgili görevlendirilen müfettiş raporu tarafınıza ulaşmış mıdır? Ulaştı ise raporda yer alan hukuksuzluklar nelerdir?
İşe iadesi yapılacak işçilerin tüm haklarından, eski alacaklarından feragat etmeleri, sıfırdan işe başlatılacakları, açılan işe geri dönüş davalarından vazgeçmeleri ve her iki tarafında ödemesi gereken avukat v.b. masrafların işçi tarafından ödenmesinin istendiği, alınacak işçilerin ise eski görev yerlerine değil de park bahçelere, süpürgeye verileceğinin bildirildiği Bakanlığınız bilgisi dahilinde midir? Bilgisi dahilinde ise bu haksız ve hukuksuz uygulamaya ilişkin olarak Bakanlığınızca herhangi bir girişimde bulunulacak mıdır?
Haksız ve keyfi biçimde işten çıkarılan ve çoğunluğunu kadınların oluşturduğu işçilerin işe iade edilerek mağduriyetlerinin giderilmesi anlamında Bakanlığınızca herhangi bir girişimde bulunulacak mıdır?
Çoğu belediyede yaşanan haksız ve hukuksuz işten atmalar, düşük ücretler ve hak gaspları yaşandığı göz önüne alındığında; Bakanlığınız yetkililerince tüm çalışanlar başta olmak üzere belediyelerde yaşanan sorunlar ve işçilerin karşılaştığı haksız uygulamaların önüne geçmek için mevcut mevzuat çerçevesinde gerekli incelemelerin yapıldığı, bakanlığınız ilgili birimlerinin hukuki çerçevede gerekli iş ve işlemleri yürüttüğü açıklamalarınız dikkate alındığında Bakanlığınız tarafından hangi iş ve işlemlerin yapıldığı kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) "insana yaraşır iş" yaklaşımı temelinde "herkese güvenceli ve nitelikli işler sağlanmalı" yükümlülüğünden hareketle sorumluluğu bulunan Bakanlığınızın keyfi bir şekilde işten atmaların önüne geçilmesine yönelik herhangi bir çalışması var mıdır? Varsa nelerdir? Yoksa neden yoktur? Bakanlığınız keyfi işten çıkarılmalara sebep olan Kod-4 nedeniyle mağdur edilen çalışanların haklarının iadesi ile ilgili ne tür çalışmalar yapmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 05.03.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1592895 sayılı yazınız. A 3
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Kezban KONUKÇU tarafından yöneltilen 7/24572 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"4857 sayılı İş Kanununun "Eşit davranma ilkesi' başlıklı 5 nci maddesinde, 'İş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayırım yapılamaz....İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz....' hükmüne yer verilmiştir.
4857 sayılı Kanunun Süreli Fesih' başlıklı 17 nci maddesine göre, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin Jeshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerektiği, çalışma sürelerine göre iki ile sekiz hafta arasında değişen bildirim sürelerine uymayan tarafin bu sürelere ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorunda olduğu öngörülmüştür. Bu süreler asgari olup sözleşmelerle artırılabilmektedir. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. Diğer yandan, 4857 sayılı İş Kanununun 'Feshin geçerli sebebe dayandırılması başlıklı 18 nci maddesinde, otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işverenin, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun "İşverenin haklı nedenle derhal Jesih hakkı' başlıklı 25 nci maddesinde ise, işverenin, süresi belirli olsun veya olmasın hangi hallerde iş sözleşmesini süresinin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebileceği hususlara yer verilmiştir.
İşverenin iş sözleşmesini haksız nedenle feshettiğinin mahkeme veya özel hakem tarafından tespiti halinde işverenin işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorunda olduğu, başlatmaz ise tazminat ödeme yükümlülüğü de yine Kanun ile güvence altına alınmıştır.
Çalışma mevzuatı, iş sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlıklarda izlenecek yöntem ve usul bakımından kapsamlı bir çerçeve çizmekte; işgücü piyasasının dinamikleri ve ihtiyaçlar doğrultusunda gerekli hallerde mevzuat çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Öte yandan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) başta olmak üzere uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenen uluslararası çalışma normlarına uygunluk bakımından da gerekli düzenlemeler yapılmaktadır.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca yürütülen teftişler; geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınmak suretiyle programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin tamamının veya bir kısmının uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığımıza intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir. "
Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68