Ormanlık alanların korunması için yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 26 Şubat 2025 tarihinde 7/24638 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 252 gün sonra, 5 Kasım 2025).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Ormanlık alanların korunması için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24638, 26 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24638-ormanlik-alanlarin-korunmasi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e03f864f-8de9-4059-8677-019547869c4a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 252 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 26.02.2025
Ömer Fethi Gürer
SORULAR
Anayasa ve 6831 sayılı Orman Kanunu'na aykırı olarak ormancılık amaçları dışında yapılan kullanımlar, ormanların geri dönülmez şekilde azalmasına neden olmaktadır. Bu durumun önlenmesi adına hangi önlemler alınmaktadır?
6831 sayılı Orman Kanunu'na aykırı olarak Maden Kanunu kapsamında yapılan faaliyetler orman ekosistemleri, diğer ekosistemler ve insan sağlığı üzerinde ne gibi olumsuz etkiler yaratmaktadır? Bu etkileri en aza indirmek için hangi çalışmalar yürütülmektedir?
Orman alanlarının geri dönüşü olmayacak şekilde başka kullanımlara ayrılmasının önüne geçmek için hangi politikalar uygulanmaktadır?
Ülkemizde orman rejimi içindeki alanlar, toplam arazinin yaklaşık 930?'unu kapsamaktadır. Bu alanların korunması ve genişletilmesi için yapılan çalışmalar nelerdir?
1981 yılında Orman Bakanlığı kuruldu, ardından farklı bakanlıklarla birleştirilip tekrar ayrılarak Tarım ve Orman Bakanlığı olarak örgütlendi. Bu yapılanma ormancılık hizmetleri ve orman yangınlarıyla mücadelede ne gibi avantajlar ve dezavantajlar yaratmıştır?
Ülke alanlarının 930'unu kapsayan ormancılık hizmetleri çerçevesinde, orman yangınlarıyla mücadelede hangi stratejiler uygulanmaktadır?
Orman yangınlarıyla mücadelede, ormancılık politikaları ve yasal düzenlemeler yeterli midir? Hali hazırda ihtiyaç duyulan düzenlemeler nelerdir?
Orman yangınlarıyla mücadelede, ormancılık hizmetlerinin'daha etkili hale getirilmesi için ne tür kurumsal ve teknik geliştirmeler planlanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Anayasa'ınızın 169*uncu maddesindeki "Ülkemiz ormanlarının korunması ve işletilmesi görevi devlet tarafından yapılır." hükmü gereği; ülkemiz ormanlarının devlet adına korunması ve işletilmesi görevi 4'nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Orman Genel Müdürlüğüne (OGM) verilmiştir.
Ormanların korunması OGM'nin öncelikli görevleri ve ormancılık politikaları içerisinde ilk sırada yer almaktadır. Ormanların kanun dışı müdahalelerden etkin bir şekilde korunması için insanların bilinçlendirilmesi eğitimi, orman-halk münasebetlerinde iyileştirme çalışmaları, çevre ve orman sevgisini arttırma çalışmaları yanında, OGM; 30 orman bölge müdürlüğü, 283 orman işletme müdürlüğü, 2.157 orman işletme şefliği, 2.196 toplu koruma ekibi, hassas alanlar için oluşturulmuş 21 ekip, 7.821 orman muhafaza memuru ile görev yapmaktadır.
Rutin çalışmalarında toplu koruma ekipleri sorumlu oldukları alanın tamamını 4 aylık sürede, hassas alan koruma ekipleri ise sorumlu oldukları alanların tamamını 1 aylık sürede denetlemektedir. İşletme müdürlükleri ve bölge müdürlüklerinde oluşturulan ayrı komisyonlar aracılığı ile koruma ekiplerinin yaptıkları kontroller de denetlenmektedir. Bu kontroller dışında ihbar, şikayetlere de ivedilikle müdahale edilmekte ve gerek duyulması halinde yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde işlemler tesis edilmektedir. 2.800 adet fotokapan ile teknolojik imkanlar kullanılarak uzaktan algılama ve yapay zekâ metotları ile özellikle korumada hassas ormanlık alanlarda 24 saat gözetim ve denetimler yapılmaktadır. Ormanlara kanun dışı müdahalelerin artma eğiliminde olduğu dönemlerde koruma faaliyetleri artırılmaktadır.
11.09.2024 tarihli ve 32659 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Orman Kanunu'nun 17'nci Maddesinin İkinci Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmelik" ile Devlet ormanlarında kaçak olarak yapılan tesis ve binalara, ekilen ve dikilen yerler ile mahsullerine, hiçbir karara gerek olmaksızın OGM tarafından el konulur ve yıkılmak, sökülmek suretiyle ortadan kaldırılarak, kesinleşmiş orman kadastrosunun olduğu yerlerde kanunlar çerçevesinde suçun infazı gerçekleştirilmektedir.
Ülkemiz orman varlığını artıran nadir ülkeler arasında yer almaktadır. Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından 5 yılda bir hazırlanan Küresel Orman Kaynakları Değerlendirmesi (FRA) raporuna göre 2015 yılında ülkemiz, orman varlığını artıran ülkeler sıralamasında dünyada 46'ncı sırada iken 2020 yılındaki raporda 27'nci sıraya yükselmiştir. Bu raporda ülkemiz, orman varlığını en çok artıran ülkeler sıralamasında Avrupa'da 1'inci dünyada 6'ncı sırada, yine aynı raporda dünyada en çok ağaçlandırma yapan ülkeler sıralamasında Avrupa'da (inci dünyada ise 4'üncü sırada yer almaktadır.
Orman alanlarında madencilik faaliyetleri ile ilgili izin, iş ve işlemler 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16, 17/3 ve 18'inci maddelerine dayalı olarak ilgili yönetmelikler kapsamında yürütülmektedir.
Ülkemiz ormanları 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 26'ncı maddesinde belirtilen amenajman planlarına göre planlı bir şekilde yönetilir ve işletilir. Dolayısıyla plansız bir ormancılık yapılmadığından başka kullanımlara ayrılmamaktadır.
2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞ'a sahiptir.
184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.786 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, yangın mobil harekat merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır.
Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.500 yangın işçisi, 4.000 teknik personel, 5.500 orman muhafaza memuru ve 134 bin gönüllü bulunmaktadır.
Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.
Ülke genelinde 01.01.2025-10.10.2025 tarihleri arasında toplam 2.960 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlarda toplam 81.420 hektar alan etkilenmiştir. Orman yangınının nedenlerine göre sayısal dağılımı; 9642 ihmal ve dikkatsizlik, 904 kasıt, 9014 kaza, 908 doğal nedenler (yıldırım) ve 9632 sebebi kolluk kuvvetlerince araştırılan olarak kayıt altına alınmıştır.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında;
Orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. e Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir.
Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. " İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır.
Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. e İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e o Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır.
"* Yangın önleme tesisleri yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir. e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır.
Strateji Geliştirme Başkanlığı e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır.
" 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 2024 yılı itibarıyla 11 dakikaya kadar düşürülmüştür. e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir.
Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmıştır. 2025 yılında da devam etmektedir. e" Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler.
Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.
Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan