Ramsar Sözleşmesi kapsamındaki sulak alanların korunması için yürütülen çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye, 1994 yılından bu yana taraf olduğu Ramsar Sözleşmesi uyarınca, uluslararası öneme sahip 14 sulak alanını korumayı ve bu alanlarda "Akılcı Kullanım" ilkesini hayata geçirmeyi taahhüt etmiştir. Ancak 2026 yılı itibarıyla, iklim krizi ve yanlış havza yönetimi neticesinde başta Meke Gölü, Seyfe Gölü ve Burdur Gölü olmak üzere stratejik öneme sahip alanlarımız ekolojik karakterini yitirme noktasına gelmiştir. 2026 kışının bol yağışlı geçmesi, bu alanlar için bir "can suyu" fırsatı sunsa da, havza bazlı kalıcı muhafaza stratejileri uygulanmadığı takdirde bu kazanımın kalıcı olmayacağı öngörülmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Ramsar Sözleşmesi kapsamında koruma altında olan 14 sulak alanımızdan kaçının "ekolojik karakteri" bugün itibarıyla bozulmuş kabul edilmektedir? Bu alanların uluslararası Montrö Kaydı'na (Tehdit Altındaki Alanlar Listesi) girmesini engellemek adına Bakanlığınızca yürütülen özel bir acil eylem planı mevcut mudur? 2. 2026 kış dönemindeki yoğun yağışlar neticesinde su seviyesi artan Sultan Sazlığı, Seyfe Gölü ve Kuyucuk Gölü gibi alanlarda, bu suyun yaz aylarındaki buharlaşma ve aşırı kullanım ile yok olmaması için "Yer Altı Suyu Şarjı" veya "Kontrollü Drenaj" gibi modern muhafaza teknikleri uygulanmakta mıdır?

2. Sulak alanlarımızı besleyen su kaynakları üzerinde kurulan baraj ve göletlerin işletme programlarında, "Ekolojik Akış" (Can Suyu) miktarı yasal bir öncelik olarak mı yoksa tarımsal/sanayi ihtiyaçlarından artan miktar olarak mı belirlenmektedir? 4. Özellikle İç Anadolu Bölgesi'ndeki Ramsar alanlarının tampon bölgelerinde, su tüketimi yüksek olan (mısır, şeker pancarı vb.) ürün deseninden, az su tüketen veya susuz tarıma uygun modellere geçişi teşvik edecek havza bazlı bir destekleme modeli 2026 bütçesinde yer almakta mıdır?

3. Gediz Deltası ve Manyas Gölü gibi sanayi baskısı altındaki alanlarda, Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'ne aykırı olduğu iddia edilen yapılaşma ve deşarj izinleri hakkında son iki yılda kaç denetim yapılmış ve ne tür yaptırımlar uygulanmıştır? 6. Tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmeler uyarınca, kuruyan sulak alanların (Marmara Gölü vb.) yeniden restorasyonu için 2026 yılı sonuna kadar ayrılan toplam kaynak tutarı nedir?