Hatay ilinin bazı ilçelerinde alınan acele kamulaştırma kararlarına ilişkin

Özellikle Hatay"ın Antakya ilçesine bağlı Dikmece, Defne ilçesine bağlı Hancağız, Samandağ ilçesine bağlı Hıdırbey, Yoğunoluk ve Kurtderesi mahallelerinde alınan acele kamulaştırma kararları, bölge halkını evlerinden ve tarımsal üretim alanlarından uzaklaştırarak ekonomik ve sosyal çöküşe sürükleme tehlikesi taşımaktadır.

Hatay Dikmece Köyü'nde, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yapılması planlanan konutlar için alınan acele kamulaştırma kararları, köylülerin tarım arazilerini kaybetmesine yol açmış, buna karşı çıkan yurttaşlar ise hukuki ve psikolojik baskılara maruz kalmıştır. Köylüler, geçim kaynakları olan zeytinlikler, narenciye bahçeleri ve diğer tarımsal üretim alanlarının ellerinden alındığını belirtmiş, fakat sürece dair bilgilendirilmediklerini ifade etmişlerdir.

İ yesilgazete.org

Defne ilçesi Hancağız Mahallesi'nde, yüzlerce yıllık zeytin ağaçlarının kesildiği ve bölge halkının geçim kaynağı olan tarımsal üretimin yok edilerek acele kamulaştırma ile bölgenin TOKİ projelerine açıldığı ortaya çıkmıştır. Tarım arazilerinin yok edilmesi bölgenin ekosistemine zarar vermekte, zeytin üretimini durdurarak bölge halkını ekonomik olarak zor duruma düşürmektedir.?

Samandağ ve çevresinde alınan acele kamulaştırma kararlarının ardından, köylüler tapulu arazilerinden çıkarılmış, kendilerine alternatif barınma ya da geçim kaynağı sağlanmamıştır. İnsan Hakları Derneği (İHD) Hatay Şubesi tarafından hazırlanan bir raporda, acele kamulaştırmanın halkın mülkiyet hakkını ve yaşam alanlarını yok ettiği belirtilmiştir? (İHD Raporu)

Bahse konu olan ve bölgede gittikçe artan oranda mağduriyet yaratan kamulaştırma kararlarının pek çok olumsuz sonuçları söz konusudur. Öncelikle Anayasamızın 35. maddesi gereğince, mülkiyet hakkı temel bir haktır ve ancak kamu yararı gerekçesiyle sınırlandırılabilir. Ancak alınan acele kamulaştırma kararlarında hangi kamu yararının gözetildiğine dair şeffaf bir açıklama yapılmamıştır.

Diğer yandan tarımsal faaliyetlerin sona erdirilmesi, bölge halkının ekonomik bağımsızlığını kaybetmesine, işsizliğin artmasına ve kırsaldan kentlere zorunlu göçlerin yaşanmasına neden olabilir. Bu da uzun vadede bölgenin sosyal ve ekonomik yapısını bozacaktır.

Aynı şekilde özellikle zeytinlikler gibi ekolojik değeri yüksek tarım alanlarının yok edilmesi hem çevre dengesini bozmakta hem de bölgenin yerel ekonomisine zarar vermektedir. Kesilen ağaçların yerine yapılacak yapılaşma, iklim değişikliğine karşı dirençsiz bir şehirleşme modelini beraberinde getirecektir.

Depremzede vatandaşlarımızın, bu kamulaştırmalar sonucunda barınma ve geçim olanakları daha da kısıtlanmaktadır. TOKİ tarafından yapılan projelerde, hak sahipliği konusunda şeffaf olmayan süreçler yaşandığı ve vatandaşların beklentilerinin karşılanmadığı yönünde ciddi eleştiriler bulunmaktadır.

? yvesilgazete.org 3 www.ihd.org.tr (Rapor: Samandağ'da Acele Kamulaştırma Sonucu Yaşanan İhlaller — İnsan Hakları Derneği)

Kamulaştırma süreçlerinde yerel halkın yeterince bilgilendirilmemesi, hukuki süreçlerin hızlı ve keyfi şekilde işletilmesi, halk ile kamu kurumları arasında güven kaybına yol açmaktadır. Dikmece'de yaşanan olaylarda vatandaşların polis ve jandarma ile karşı karşıya gelmesi, devlete olan güveni de sarsan sonuçlar doğurabilecektir.

Tüm bu sebeplerle, deprem bölgelerinde gerçekleştirilen kamulaştırma süreçlerinin gözden geçirilmesi, yeni inşa alanlarının seçiminde özel mülk niteliğinde araziler yerine hazine arazilerine öncelik verilmesi, halkın mağduriyetlerinin giderilmesi ve acele kamulaştırma kararlarının şeffaf bir şekilde yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Buna göre;