Ticari dolaşıma uygun olmadığına karar verilen bir filme ilişkin
Kaynak göster
Ayten Kordu (DEM Parti), 3 Mart 2025 tarihinde 7/24920 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 127 gün sonra, 8 Temmuz 2025).
Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli). “Ticari dolaşıma uygun olmadığına karar verilen bir filme ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24920, 3 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24920-ticari-dolasima-uygun-olmadigina-karar-verilen-bir-filme-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/16e28782-dd32-4bfe-a9be-0195603982cc
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 127 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 118 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından
Anayasa'nın 98*nci ve İçtüzüğün 99ncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlandırılmasını
Ayten KORDU Tunceli Milletvekili arz ederim.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Sanat ve kültür, demokratik toplumların temel taşlarından biri olup, ifade özgürlüğü bağlamında özel bir öneme sahiptir. Sinema, toplumsal olayları, kültürel kimliği ve insan hakları meselelerini yansıtan en etkili sanat dallarından biridir. Ancak, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yönetmen Kazım Öz'ün yönettiği "Oy'una Geldik" adlı filmin
• yasaklanması, sanatın özgürce icrasına engel teşkil etmektedir.
Anayasa'nın 27. maddesi, "Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir." hükmünü içermektedir. Bununla birlikte, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 19. maddesi de ifade özgürlüğünü güvence altına almaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bünyesindeki Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu'nun ilgili filmi, 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun'un 7. maddesinin 1 inci fikrası"na dayanarak yasaklaması, sanatın sansüre uğratıldığı yönünde kaygılara neden olmaktadır.
Özellikle demokratik toplumlarda sinema filmlerinin ifade özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilmesi gerekirken, "Oy'una Geldik" filminin ticari dolaşıma ve gösterime sunulmasının yasaklanması, sanatçılar ve sinema sektörü açısından olumsuz bir emsal teşkil etmektedir. Üstelik söz konusu filmin bir komedi yapımı olması, yasağın gerekçesini daha da tartışmalı hale getirmektedir.
Bu kapsamda
SORULAR
Kültür ve Turizm Bakanlığı Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu, "Oy'una
Geldik" filminin yasaklanmasına hangi somut gerekçelerle karar vermiştir?
Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu'nun aldığı kararın oybirliğiyle verilmiş olması, kurul üyelerinin bağımsız hareket ettiğini gösterir mi? Kurul üyeleri kimlerden oluşmaktadır?
Bakanlığa bağlı ilgili kurulun filmi yasaklamasında herhangi bir siyasi etki söz konusu mudur?
Kültür ve Turizm Bakanlığı, "Oy'una Geldik" filmini yasaklama kararını alırken, Anayasa'nın 27. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü ve sanat özgürlüğü ilkelerini nasıl değerlendirmiştir?
Yasak kararının dayanağı olarak gösterilen 5224 sayılı Kanun'un 7. maddesi, ifade özgürlüğü ve sanatın özerkliği ilkeleriyle nasıl bağdaştırılmıştır?
Yasak kararı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi"nin 10. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü ilkesiyle ne ölçüde uyumludur?
Daha önce benzer içerikteki komedi filmleri yasaklanmış mıdır? Bugüne kadar yasaklanan filmler hangileridir ve yasak gerekçeleri nelerdir?
Uluslararası platformlarda Türkiye'nin sanat ve ifade özgürlüğü konusunda sicilini gösterecek olan bu kararın Türkiye'nin kültürel imajına etkisi konusunda bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Sinema Genel Müdürlüğü)'ca;
Sinema filmleri ile fragmanların değerlendirme ve sınıflandırması; Bakanlık temsilcisi, meslek birliklerince önerilen kişiler arasından Bakanlıkça seçilecek bir temsilci ile Bakanlıkça belirlenecek bir psikolog olmak üzere üç kişiden oluşan alt kurullar ve Bakanlık ile İçişleri ve Milli Eğitim Bakanlıklarından birer üye, ilgili alan meslek birliklerince önerilen uzman kişiler arasından Bakanlıkça seçilecek üç üye ile Bakanlık tarafından belirlenecek, alanında doktora derecesi bulunan bir sosyolog, bir psikolog ve bir çocuk gelişimi uzmanı olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşan Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu tarafından yapılmaktadır.
Değerlendirme ve sınıflandırma işlemi "Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in üncü maddesinde yer alan "...Ülke içerisinde üretilen veya ithal edilen sinema filmlerinin ve bu filmlerin sinema salonlarında gösterilecek fragmanlarının ticari dolaşıma veya gösterime sunulmadan önce, gösterim ve iletim biçimleri dikkate alınarak kamu düzeni, genel ahlâk ile küçüklerin ve gençlerin ruh sağlığının korunması, insan onuruna uygunluk ve Anayasa'da öngörülen diğer ilkeler doğrultusunda..." hususlar kapsamında yapılmaktadır.
Bu kapsamda; "Oy'una Geldik" adlı film 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun'un 4'üncü maddesinin #üncü fıkrası gereğince Alt Kurul tarafından Değerlendirme ve Sınıflandırma Kuruluna sevk edilmiştir. İlgili film 24.02.2025 tarihinde gerçekleştirilen Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu toplantısında "Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in #üncü maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda değerlendirilmiş olup filmin ticari dolaşıma ve gösterime sunulması, Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun'un 7'nci maddesinin 1 inci fıkrası gereğince uygun bulunmamıştır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan