İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/25196 GEÇ CEVAPLANDI · 120 GÜN

Ticari dolaşıma uygun olmadığına karar verilen bir filme ilişkin

Kaynak göster

Özgül Saki (DEM Parti), 10 Mart 2025 tarihinde 7/25196 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 120 gün sonra, 8 Temmuz 2025).

Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “Ticari dolaşıma uygun olmadığına karar verilen bir filme ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25196, 10 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25196-ticari-dolasima-uygun-olmadigina-karar-verilen-bir-filme-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f8309297-f0ff-46ae-bada-019583f83722

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 120 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı MEHMET NURİ ERSOY tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Türkiye'de sanat ve kültür alanında ifade özgürlüğünün, özellikle son yıllarda ciddi kısıtlamalar ve sansür uygulamalarıyla karşı karşıya kaldığı görülmektedir. Sinema, tiyatro, müzik ve edebiyat gibi sanatsal üretim alanlarında siyasi ve ideolojik nedenlerle yasaklamalar, fon kesintileri, festivallerde sansür uygulamaları ve gösterim engellemeleri yaygın hale gelmiştir. Özellikle Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarında, sinema sektörüne yönelik baskıcı uygulamalar sistematik bir hâl almış, sanatçılar ve yönetmenler üzerindeki otosansür baskısı giderek artmıştır.

Son olarak, Kazım Öz'ün yönetmenliğini yaptığı "Oy'una Geldik" adlı filmin, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Sinema Genel Müdürlüğü tarafından . gösteriminin yasaklanması, söz konusu baskıcı uygulamaların en güncel örneklerinden biridir. Filmin vizyona girmesine bir gün kala yasaklanması, sürecin keyfi şekilde yürütüldüğüne dair ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bakanlık tarafından, yasak kararına gerekçe olarak 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun'un 4. maddesi gösterilmiştir. Ancak, bu kanunun ilgili maddesi "genel ahlak, kamu düzeni, .. 2.5196 şiddet, pornografi veya insan onuruna aykırılık" gibi muğlak ifadeler içermektedir ve bu tür gerekçeler, sanat eserleri üzerinde keyfi sansür kararlarının alınmasına zemin hazırlamaktadır.

"Oyuna Geldik" filminin yasaklanması, yalnızca Türkiye'de değil, uluslararası platformlarda da dikkat çekmiş ve Türk sinema sektörünün uluslararası arenadaki görünürlüğüne zarar vermiştir. Filmin Avrupa'daki dağıtım sürecinin dahi engellendiği, film ekibi tarafından kamuoyuyla paylaşılmıştır.

Bu çerçevede;

SORULAR

  1. "Oy'una Geldik" filminin yasaklanmasının gerekçesi nedir? Bakanlığınız, bu filmde hangi ifadeleri veya sahneleri sakıncalı bulmuştur?

  2. Türkiye'de son 10 yıl içinde benzer gerekçelerle ticari gösterimi yasaklanan yerli ve yabancı filmlerin sayısı kaçtır? Bu filmler hangi yasal dayanaklarla yasaklanmıştır?

  3. Sanatçılar, yönetmenler ve sinema sektörü temsilcileri, Türkiye'de giderek artan

    • bir otosansür baskısı altında olduklarını ifade etmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak, sanatsal ifade özgürlüğünün korunmasına yönelik hangi önlemleri almayı planlıyorsunuz?

  4. Filmin yasaklanması, uluslararası film festivallerine katılımı ve yurtdışı dağıtımını nasıl etkilemiştir? Bu durumun, Türkiye'deki sinema sektörüne yönelik olası zararları değerlendirilmiş midir?

  5. Sinema sektöründe sansürün engellenmesi ve karar alma süreçlerinin şeffaf hale getirilmesi adına, Bakanlığınız yeni bir düzenleme yapmayı düşünüyor mu?

  6. Sinema sektörüne yönelik destek ve teşviklerin, yalnızca belirli siyasi ve ideolojik bakış açılarına yakın projelere verilerek bir çeşit "örtülü sansür" mekanizması oluşturulduğuna dair eleştiriler bulunmaktadır. Bakanlığınızın film destekleme fonları ve değerlendirme süreçleri hangi objektif kriterlere dayanmaktadır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·

Bakanlığımız (Sinema Genel Müdürlüğü)Yca;

Sinema filmleri ile fragmanların değerlendirme ve sınıflandırması; Bakanlık temsilcisi, meslek birliklerince önerilen kişiler arasından Bakanlıkça seçilecek bir temsilci ile Bakanlıkça belirlenecek bir psikolog olmak üzere üç kişiden oluşan alt kurullar ve Bakanlık ile İçişleri ve Milli Eğitim Bakanlıklarından birer üye, ilgili alan meslek birliklerince önerilen uzman kişiler arasından Bakanlıkça seçilecek üç üye ile Bakanlık tarafından belirlenecek, alanında doktora derecesi bulunan bir sosyolog, bir psikolog ve bir çocuk gelişimi uzmanı olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşan Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu tarafından yapılmaktadır.

Değerlendirme ve sınıflandırma işlemi "Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in üncü maddesinde yer alan ",..Ülke içerisinde üretilen veya ithal edilen sinema filmlerinin ve bu filmlerin sinema salonlarında gösterilecek fragmanlarını ticari dolaşıma veya gösterime sunulmadan önce, gösterim ve iletim biçimleri dikkate alınarak kamu düzeni, genel ahlâk ile küçüklerin ve gençlerin ruh sağlığının korunması, insan onuruna uygunluk ve Anayasa'da öngörülen diğer ilkeler doğrultusunda..." hususlar kapsamında yapılmaktadır.

Bu kapsamda; "Oy'una Geldik" adlı film 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun'un üncü maddesinin #üncü fıkrası gereğince Alt Kurul tarafından Değerlendirme ve Sınıflandırma Kuruluna sevk edilmiştir. İlgili film 24.02.2025 tarihinde gerçekleştirilen Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu toplantısında "Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in üncü maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda değerlendirilmiş olup filmin ticari dolaşıma ve gösterime sunulması, Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun'un 7'nci maddesinin 1 inci fıkrası gereğince uygun bulunmamıştır.

Mehmet Nuri ERSOYBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir