Tokat ilinde olası bir depreme karşı alınan önlemlere ilişkin
İYİ Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum Kaynak göster
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 6 Mart 2025 tarihinde 7/24964 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 24 Temmuz 2025).
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Tokat ilinde olası bir depreme karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24964, 6 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24964-tokat-ilinde-olasi-bir-depreme-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3a83eddc-de39-4697-91b8-01956fc82653
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 140 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü *nün 96 ncı maddeleri gereğince Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye, Kuzey Anadolu, Batı Anadolu ve Doğu Anadolu gibi aktif fay hatlarının tesiri altında bulunan ve depremlerin etkili olduğu bir ülkedir. Deprem kuşağındaki bir ülke olmasına ve depremlerde birçok can ve mal kayıpları yaşanmasına rağmen, gerekli tedbirler alınmamakta ve vatandaşlarımız depremin yıkıcı etkisiyle karşı karşıya bırakılmaktadırlar.
Depremin yıkıcı etkisinin en yüksek olduğu illerimizden birisi de Tokattır. Tokat 1. Derece deprem kuşağında olan ve Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer alan bir ilimizdir. Buna rağmen Tokatta yapılan ve yapılmakta olan birçok bina risk altındadır. 1939 ve 1942'de yaşanan depremlerde kayıplar yaşamış Tokat'ın depremden yana taşıdığı risk, denetim eksikliğiyle birlikte birçok vatandaşımızın can ve mal kaybı yaşamasına neden olabilecektir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Birçok ilimiz gibi Tokat'ta da yapı denetiminden kaynaklı eksikliklerin olduğu ve deprem yönetmeliğine aykırı uygulamaların bulunduğu iddia edilmektedir. Öyle ki projelerde öngörülenden daha düşük sınıf betonun kullanılması, betonun yeterince sıkıştırılmaması, demirin öngörülen ölçü ve şekilde kullanılmaması, kolonların yetersizliği ve projeye aykırı kullanımı gibi hususlar binaların yıkılmasına yol açmaktadır. Ayrıca kat ilaveleri ve balkon büyütme gibi faaliyetler de yapının simetrisini bozduğundan yıkılma tehlikesi oluşturmaktadır.
Bütün bu risklerin yanı sıra yapı denetim firmalarının denetim yapmasının ardından, bazı müteahhitlerin daha fazla kâr edebilmek için deprem yönetmeliğini hiçe sayarak projede birtakım değişiklikler yaptıkları iddia edilmektedir.
Bu duruma ilişkin;
SORULAR
Tokaf'tarisk taşıyan binaların fizibilite çalışmaları yapılmış mıdır?
Yıkılmariski bulunan binalara karşı alınan herhangi bir önlem bulunmakta mıdır? Varsa nelerdir?
Zayıf beton ve eksik demir kullanımı ve kolonların yetersizliğiyle birlikte projeye aykırı konuşlandırılması durumunda, yaşanacak bir depremin ortaya çıkaracağı yatay yükler karşısında binalar kolayca çökmektedir. İnşaatlardaki bu usulsüzlüklerin önüne geçmek için neler yapılmaktadır?
Kat ilaveleri ve balkon büyütmeyle simetrisi bozularak yıkılma riskiyle karşı karşıya kalan binalara yönelik alınan herhangi bir önlem var mıdır? Varsa nelerdir?
Yapı denetim firmalarının belli bir standardının olmaması ve denetim sıklığındaki farklılıklar farklı uygulamaların ortaya çıkışına yol açmaktadır. Bu durumun düzeltilmesi için ne gibi adımlar atılmaktadır?
Bazı müteahhitlerin daha fazla kâr etmek için denetimden sonra sığınaklarda olması zorunlu hususları ortadan kaldırdıkları iddia edilmektedir. Deprem olması halinde vatandaşlarımızın canına mâl olabilecek bu duruma karşı herhangi bir tedbir alınmış mıdır? Alınmışsa bu tedbirler nelerdir?
Olası bir deprem halinde sığınaklarda yaşamın devam ettirilmesi için hangi önlemler alınmaktadır?
Vatandaşların can güvenliğini tehlikeye atan müteahhitlere karşı herhangi bir cezai yaptırım öngörülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
1. Tokat'ta risk taşıyan binaların fizibilite çalışmaları yapılmış mıdır?
2. Yıkılma riski bulunan binalara karşı alınan herhangi bir önlem bulunmakta mıdır? Varsa nelerdir?
3. Zayıf beton ve eksik demir kullanımı ve kolonların yetersizliğiyle birlikte projeye aykırı konuşlandırılması durumunda, yaşanacak bir depremin ortaya çıkaracağı yatay yükler karşısında binalar kolayca çökmektedir. İnşaatlardaki bu usulsüzlüklerin önüne geçmek için neler yapılmaktadır?
4. Kat ilaveleri ve balkon büyütmeyle simetrisi bozularak yıkılma riskiyle karşı karşıya kalan binalara yönelik alınan herhangi bir önlem var mıdır? Varsa nelerdir?
S5) Yapı denetim firmalarının belli bir standardının olmaması ve denetim sıklığındaki farklılıklar farklı uygulamaların ortaya çıkışına yol açmaktadır. Bu durumun düzeltilmesi için ne gibi adımlar atılmaktadır?
6) Bazı müteahhitlerin daha fazla kâr etmek için denetimden sonra sığınaklarda olması zorunlu hususları ortadan kaldırdıkları iddia edilmektedir. Deprem olması halinde vatandaşlarımızın canına mâl olabilecek bu duruma karşı herhangi bir tedbir alınmış mıdır? Alınmışsa bu tedbirler nelerdir?
7) Olası bir deprem halinde sığınaklarda yaşamın devam ettirilmesi için hangi önlemler alınmaktadır?
8) Vatandaşların can güvenliğini tehlikeye atan müteahhitlere karşı herhangi bir cezai yaptırım öngörülmekte midir?
CEVAPLAR
1. Tokat'ta özel mülkiyete ait olup risk taşıdığı tespit edilen binaların tespit tahliye ve yıkım işlemleri bağlı bulunduğu yerel yönetimlerce yapılmaktadır. Kamu binaları için ise performans analizi yapılıp maliyet yönü de değerlendirilerek yıkımı veya güçlendirilmesine karar verilmektedir.
2. Yıkılma riski bulunan münferit yapılar için yerel yönetimlerce tahliye ve yıkım işlemi gerçekleştirilmekte Bakanlığımızca da takibi yapılmaktadır.
3. Tokat İlimizde inşaatlar proje ve yapım aşamalarında Yapı Denetim ve İmar mevzuatı kapsamında yürürlükteki standartlara, teknik şartnamelere, fen sanat ve sağlık kurallarına uygun olarak şantiye şefleri, yapı denetim kuruluşu bünyesindeki teknik personeller, İl Müdürlüğümüz ve Yerel Yönetim teknik personellerince titizlikle denetlenmektedir. Beton dayanımları Elektronik Beton İzleme Sistemi (EBİS) ile beton numuneleri içine yerleştirilen çip vasıtasıyla elektronik olarak kayıt altına alınmaktadır. Yapılan testlerde tasarlanan dayanımın karşılanmaması durumunda mevzuat doğrultusunda gerekli işlemler yapılmaktadır.
4. Yapımı safhasında proje dışı olarak kat ilavesi veya balkonlara müdahale edilmesini engelleme konusunda yapı denetim kuruluşları ve ilgili idarelerce gerekli denetimler yapılmaktadır. Yapı kullanma ruhsatı alınmasını müteakip vatandaşlarımızca böyle bir uygulamanın yapılması durumunda öncelikle ilgili İdare tarafından yapının ruhsatına uygun hale getirilmesi hususunda mevzuat doğrultusunda işlem yapması gerekmektedir. İlgili İdarece herhangi bir ilerleme kaydedilmemesi durumunda 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 32. ve 49. maddeleri doğrultusunda Bakanlığımızca yıkım ve projeye uygun hale getirilmesi hususunda işlemler yapılmaktadır.
5) 4708 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat doğrultusunda tüm yapı denetim kuruluşlarının çalışma esasları standart haline getirilmiştir. Bakanlığımızca sürekli olarak kuruluşlar üzerinde denetimler yapılarak mevzuata, teknik şartname, fen ve sanat kuralları doğrultusunda hareket etmeleri sağlanmakta, aksi bir durumla karşılaşılması halinde mevzuatın öngördüğü müeyyide uygulanmakta ve yapı; ruhsat ve eklerine uygun hale getirilmektedir.
6) Bakanlığımızca, İlgili İdarelerce ve Yapı Denetim Kuruluşlarınca ruhsat ve eklerine aykırı imalatın tespit edilmesi durumunda yasal mevzuat doğrultusunda gerekli işlemler yapılmaktadır.
7) İmar mevzuatı ve Sığınak Yönetmeliği'ne göre sığınakların hangi binalara, nerelere ve hangi standartta yapılması gerektiği belirlenmiştir.
8) 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42'nci maddesi uyarınca imar mevzuatına aykırı fiillerinden veya diğer sorumluluklarının gereğini yerine getirmemelerinden dolayı idarece verilen kararların (idarenin teklifinin) idaresince İl Müdürlüklerimize bildirilmesi üzerine Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik kapsamında | İl Müdürlüklerimiz bünyesinde kurulmuş olan İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonlarınca yapı müteahhitleri hakkında yetki belge iptal işlemi tesis edilmektedir.