Malatya'nın Arguvan ilçesine bağlı bazı mahallelerin maden sahası ilan edilmesine ilişkin
Kaynak göster
Celal Fırat (DEM Parti), 7 Mart 2025 tarihinde 7/25090 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 15 Nisan 2025).
Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Malatya'nın Arguvan ilçesine bağlı bazı mahallelerin maden sahası ilan edilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25090, 7 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25090-malatya-nin-arguvan-ilcesine-bagli-bazi-mahallelerin-maden-sahasi-ilan-edilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e0b9d91c-d821-47ab-98f1-0195801f0e78
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99, Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Celal FIRAT İstanbul Milletvekili
Malatya'nın Arguvan ilçesine bağlı İsaköyü, Hakverdi, Tatkınık ve Tarlacık mahalleleri maden sahası ilan edilerek, 4. grup madenler olarak adlandırılan toryum, altın, krom gibi. madenlerinin çıkarılması için çalışmaların başlayacağı öğrenilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Yine Malatya'nın 9 ilçesi maden şirketleri tarafından kuşatma altındadır. Maden Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından duyurulan 303. ve 305. grup maden sahaları ihalesi, Arguvan, Arapgir, Akçadağ, Darende, Doğanşehir, Kuluncak, Hekimhan, Yazıhan ve Pütürge İlçelerini kapsıyor. Özellikle 4. grup madenlerin ağırlıkta olduğu bu ihaleler, bölgedeki doğal yaşam ve tarım alanlarını tehdit ediyor.
Ekoloji siyaset üstü bir konudur. Ekolojinin dili, dini, siyaseti olmaz. Doğadan, ekoloji ve yaşamdan yana olan herkes ekoloji savunmakla mükelleftir.
Temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşamak anayasal haktır. Anayasa'nın 56. maddesi 'Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların ödevidir hükmünü içermektedir.
Bu madenleri çıkarma pahasına derelerimiz, topraklarımız kirlenmesin, tarım alanlarımız yok olmasın. Ağaçlarımız kesilmesin. Arguvan, Yamadağları ve Göldağları platoları. Malatya'nın en zengin flora ve faunasına sahip endemik türlerin yoğunlukla bulunduğu bölgemizdir. Şotik Çayı, Cevizdere Çayı, Kozluk Çayı, Arguvan ve Arapgir bölgesinin en önemli su kaynaklarıdır. Arguvan Ovası'nı sulayacak Baraj Şotik su havzasında bulunuyor. Tüm su kaynakları kurutacak, tarım, hayvancılık ve arıcılığı bitirecek projelereler durdurulmalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Malatya'nın Arguvan ilçesine bağlı İsaköyü, Hakverdi, Tatkınık ve Tarlacık mahallelerinin maden sahası ilan edilmesinin nedeni nedir?
Malatya'nın Arguvan, Arapgir, Akçadağ, Darende, Doğanşehir, Kuluncak, Hekimhan,
Yazıhan ve Pütürge dahil 9 ilçesinde maden arama faaliyetlerinin insana, doğaya, tarıma, hayvancılığa getireceği zararların etüdü yapılmış mıdır? Bu maden sahalarından etkilenecek olan yöre halkı bilgilendirilmiş midir?
Malatya Çevre Platformu aktivistlerinin haklı uyarıları neden dikkate alınmamaktadır?
İnsanların yaşam ve geçim alanlarına, su kaynaklarına, tarım arazilerine, kültürel geçmişe, doğaya ve canlılara zarar verecek olan bu maden işletmelerine neden izin verilmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır. Mezkur Kanun'un "İhale" başlıklı 30*uncu maddesinde; "Herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş alanlar ile 1. Grup (b) bendi ve IV, Grup madenler dışındaki yeni alanlar ihale yolu ile ruhsatlandırılır. İhale ilanı Resmi Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almakta olup, mevzuat çerçevesinde madenlerimizin üretilmesi ve ülkemiz ekonomisine kazandırılmasının yanı sıra, istihdamın artırılması amacı ile gelen talepler üzerine oluşturulan ihalelik sahalar ve hükümden düşen, terk edilen veya taksir edilen alanlar, ihale yolu ile ruhsatlandırılmaktadır.
Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde ise önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, Türkiye genelinde olduğu gibi Malatya ilimiz dahilindeki maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işleminde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 veya 1/2000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış özel mülkiyete konu araziler ve binalar ile organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, 1. derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıklara, mera ve orman alanlarına, su havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılarak ihalelik sahalar oluşturulmaktadır.
Öte yandan; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi"nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Bu bağlamda yürütülecek olan madencilik faaliyetlerine yönelik ÇED Belgesi süreçlerine ilişkin hususlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın görev alanına girdiğinden konuyla ilgili bu Bakanlıktan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alparşifin BAYRAKTARBakan