İzmir Bozdağ'da yer alan dördüncü grup maden arama sahası için ihaleye çıkılmasına ilişkin
CHP
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Kaynak göster
Rıfat Turuntay Nalbantoğlu (CHP), 2 Nisan 2026 tarihinde 7/42731 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 4 Mayıs 2026).
Rıfat Turuntay Nalbantoğlu (CHP, İzmir). “İzmir Bozdağ'da yer alan dördüncü grup maden arama sahası için ihaleye çıkılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42731, 2 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42731-izmir-bozdag-da-yer-alan-dorduncu-grup-maden-arama-sahasi-icin-ihaleye-cikilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f285870e-eb8d-4cb5-b045-019d523a7f85
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 32 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dr. Alparslan BAYRAKTAR tarafından yanıtlanması konusunda gereğini arz ederim.
Bakanlığınıza bağlı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Izmir'in çatısı olarak nitelendirilen Bozdağ'daki 1561 hektarlık alanda dördüncü grup maden arama sahaşı için ihaleye çıkılmıştır. Maden açılmak istenen bu saha, Küçük Menderes Havzası'nın su kaynaklarının doğduğu, nehrin hayat bulduğu yerdir. Söz konusu sahanın hemen 270 metre altında Ödemiş Ovası'na su sağlayan Beydağ Barajı bulunmaktadır. Siyanürlü altın işletmeciliği başladığında, bu zehirli işlemler nedeniyle tüm havza kirlenecek, bölge halkı hem tarımsal üretim açısından hem de sağlıklı yaşam hakkı açısından büyük bir tehditle karşı karşıya kalacaktır. Öte yandan, madenden beklenen toplam tahmini gelir 5 milyar dolar civarındayken, bu havzada yıllık tarımsal üretim değeri 2 ila 2,5 milyar dolar arasındadır. Türkiye'nin patates ihtiyacının %10'unu karşılayan, devlet istatistiklerine göre Türkiye ortalamasının 10 katı verime sahip bu topraklar Izmir ve bölgenin olduğu kadar ulusal çıkarlar açısından da telafisi olmayan bir tahribata ve zarara neden olacaktır. Söz konusu bölge için daha önce üç kez benzer ihaleler açılmış ve halkın yoğun itirazı ile ÇED süreçlerindeki aksaklıklar nedeniyle ihaleler iptal edilmiştir. Şimdi dördüncü kez hem de daha geniş alanları kapsayacak bir şekilde ihaleye Çıkılmış ve teklifler toplanmıştır. Projenin yaratacağı çevresel ve ekonomik yıkım karşısında muhtarlar, çevre örgütleri, kooperatifler ve dernekler güçlerini birleştirerek Küçük Menderes Direniyor Platformu'nu kurmuş ve ihaleyle ilgili yargı süreci başlatılmıştır. Bu bağlamda;
SORULAR
Bozdağ'da ihaleye çıkılan 1561 hektarlık alanda arama yapılması planlanan madenlerle ilgili rezerv çalışmaları yapılmış mıdır? Yapıldıysa bölgede hangi madenler bulunmaktadır? Tespit edilen madenlerin rezervleri ne kadardır?
Daha önce üç kez ihaleye çıkılan ve halkın yoğun itirazı ile ÇED süreçleri nedeniyle iptal edilen sahanın dördüncü kez ihaleye çıkarılmasının sebebi nedir?
Söz konusu alanın maden aramaya açılmasının bölge ve ülkemiz açısından hangi üstün yararları olacaktır?
Projenin yaratacağı çevresel ve ekonomik tahribat ile yıkım konusunda gerekli araştırma, analiz ve çalışmalar yapılmış mıdır?
Madenden beklenen toplam tahmini gelir 5 milyar dolar iken, yıllık 2 ila 2,5 milyar dolarlık tarımsal üretimin yapıldığı, bölge halkının yaşam ve geçim kaynağı olan bu verimli toprakların geri dönülmez bir şekilde tahribata ve yıkıma uğratılması gerçeğine karşın bakanlık olarak konunun tekrar değerlendirilmesine yönelik bir girişiminiz olacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
ligi : 09.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1836037 sayılı yazınız.
İzmir Milletvekili Sayın Rıfat Turuntay NALBANTOĞLU'nun tarafıma tevcih ettiği 7/42731 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır. Mezkûr Kanun'un "İhale" başlıklı 30'uncu maddesinin birinci fıkrasında "I.Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi, III. Grup ve V. Grup maden ruhsatları ihale ile verilir. Sahayla ilgili konum, rezerv ve geçmiş bilgiler doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan hâllerde II. Grup (b) bendi ve IV. Grup maden ruhsatları da ihale ile verilir. İhale ilanı Resmi Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almakta olup, mevzuat çerçevesinde madenlerimizin üretilmesi ve ülkemiz ekonomisine kazandırılması amacıyla maden sahaları ihale yolu ile ruhsatlandırılmaktadır.
Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işlemlerinde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılarak ihalelik sahalar oluşturulmaktadır.
Bu bilgiler ışığında; İzmir ilimizin Ödemiş ilçesi Bozdağ bölgesinde bulunan Önergeye konu sahanın ihalesi 19.02.2026 tarihinde gerçekleşmiştir.
Maden Yönetmeliği'nin "II. Grup (b) bendi, III., IV. ve V. Grup madenlere ilişkin işletme ruhsatı taleplerinin değerlendirilmesi başlıklı" 24'üncü maddesinde; "(1) Arama faaliyeti sonrası görünür ve muhtemel rezerv sınırlarının ve büyüklüğünün tespit edilebilmesi için madenin tenor/kalite dağılımı, madenin cinsine göre cevher damar kalınlıkları, kömür için kalori değeri, mermer için üretim kapasitesi, su ve gazların konsantrasyonu, debisi, kapasitesi belirlenir. İşletme projesinin hazırlanmasında kullanılacak verilerin belirlenebilmesi için gerekli aramaların yapılmış olması ve bu faaliyetlerin rezerv bilgilerini içeren II. Grup (b) bendi ve III. Gruplar için hazırlanmış genel arama faaliyet raporu ve IV. Gruplar için ise detay arama faaliyet raporu veya fizibilite raporu ile belgelenmesi zorunludur. (2) Arama ruhsat döneminde ortaya çıkarılan rezerve ilişkin dayanakları ile birlikte belge ve bilgilerin verilmesi zorunludur." hükmü kapsamında rezerv bilgileri arama dönemi tamamlanıp işletme ruhsatı talep aşamasında kesinlik kazanmaktadır. Maden arama çalışmaları, arama döneminde gerçekleştirildiğinden ihale öncesinde ve ihale aşamasında rezerv ortaya konulmamaktadır. Yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, Iş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.