Gıda enflasyonunun sebeplerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 101 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Ğ Mülmde üin KEMAN
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2024 yılı resmi enflasyon oranı 944,38 olarak açıklanırken, bağımsız bir araştırma kuruluşu olan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) aynı dönem için enflasyonu *083,40 olarak açıklamıştır. Bu fark, kamuoyunda enflasyonun gerçek boyutları ve vatandaşların hissettiği ekonomik baskılar konusunda ciddi tartışmalara yol açmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle gıda enflasyonu, vatandaşların günlük yaşamlarını doğrudan etkileyen en önemli sorunlardan biridir. Türkiye, gıda enflasyonu açısından OECD ülkeleri arasında birinci, dünya genelinde ise beşinci sırada yer almakta olup, bu durum ülketnizin &köriomik yapısında derin bir sorun olduğuna işaret etmektedir.
Yüksek gıda fiyatları, özellikle düşük gelir gruplarını ağır şekilde etkilemekte, temel gıda maddelerine ulaşımı zorlaştırmaktadır. Ayrıca, kamuoyunda gıda sektöründeki denetimlerin yetersiz olduğu, fırsatçılık ve spekülatif fiyat artışlarının önlenemediği yönünde eleştiriler giderek artmaktadır. Bu tablo, gıda enflasyonunu düşürmeye yönelik etkin politikaların acilen hayata geçirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
SORULAR
2024 yılında Türkiye'deki gıda enflasyonunun başlıca sebepleri nelerdir? Döviz kuru
Bu bağlamda; dalgalanmaları dışında, iç piyasa kaynaklı yapısal sorunlara ilişkin Bakanlığınızın tespitleri nelerdir?
Türkiye'nin OECD ülkeleri arasında gıda enflasyonunda birinci sırada olmasının nedenleri hakkında Bakanlığınızın yaptığı bir araştırma veya hazırladığı rapor var mıdır? Varsa kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Gıda fiyatlarındaki aşırı artışların önlenmesi için Bakanlığınız tarafından yürütülen denetimlerin etkinliği nasıl değerlendirilmektedir? Fiyat spekülasyonlarını önlemek için alınan tedbirler yeterli midir?
Düşük gelir düzeyine sahip vatandaşların temel gıdalara erişimini korumak amacıyla, Bakanlığınızın kısa vadede hayata geçirmeyi planladığı özel destek programları var mıdır? Varsa bu programların kapsamı nedir?
Gıda enflasyonunun etkisini azaltmak amacıyla ekonomi politikalarına yönelik olarak yeni bir düzenleme ya da reform paketi planlanmakta mıdır? Bu politikalar hangi vadede ve nasıl hayata geçirilecektir?
Fahiş kar ve tekelleşme iddiaları konusunda zincir marketler, toptancılar ve üreticiler ile yürüttüğü bir iş birliği veya takip bulunmakta mıdır? Bu tür çalışmaların sonuçları nelerdir?
Üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasının daraltılması için lojistik ve tedarik zinciri optimizasyonuna yönelik hangi adımlar atılmaktadır?
Gıda enflasyonuna karşı kısa, orta ve uzun vadede çözüm olarak Bakanlığınızın öngördüğü politikalar nelerdir? Özellikle yerli üretimin artırılması ve tedarik zincirlerinin iyileştirilmesine yönelik somut adımlar atılacak mıdır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi (o : 13/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1598252 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN'e âit yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Meva.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7125094 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Mehmet Emin EKMEN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim
Son yıllarda dünyada olduğu gibi Türkiye'de de gıda enflasyonunda, salgın süreci ve sonrasında yaşanan tedarik zincirlerindeki aksamalar, jeopolitik gerginlikler, iklim değişikliği ve enerji fiyatlarındaki yükseliş etkili olmuştur. Özellikle işlenmemiş gıda ürünlerinin fiyatlarında gözlenen dalgalanmanın sebepleri arasında mevsimsellik, arz koşulları ve zaman zaman gıda ürünleri piyasasındaki aksaklıklar yer alabilmektedir. Gıda arz güvenliği ve sürdürülebilirlik açısından küresel bir sorun haline gelen iklim değişikliği ise tarımla ilgili birçok ulusal politika belgesinde yer almakta; bu konuda çalışmalar birçok kurum ve kuruluş tarafından sürdürülmektedir. 2023 yılı ikinci yarısından itibaren fiyat istikrarının tesisi temel ilkesiyle uygulanmaya başlanan programın etkisiyle gıda enflasyonunda da düşüş yaşanmıştır.
Bu çerçevede, tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla üreticilerimiz desteklenmeye devam edilmekte olup 2025 yılı tarımsal destek başlangıç bütçesi ise yaklaşık 9647,4 artırılarak 135 milyar TL seviyesine çıkarılmıştır. Ayrıca, üreticilerimizden doğrudan ürün alımı yapmak suretiyle üretici gelirlerinin belirli bir seviyede tutulmasına önemli katkı sağlayan kuruluşları da içeren tarım sektöründeki KİT"lere finansman ihtiyaçları çerçevesinde Bakanlığımızca kaynak aktarılmaktadır. Bu kapsamda, 2025 yılında Kuruluşların ihtiyaçları çerçevesinde 43,6 milyar TL ödenek ayrılmış olup gerekli aktarımlar devam etmektedir.
Ayrıca, 2004 yılından bu yana çiftçilere Hazine faiz/kâr payı destekli kredi imkânı sağlanmakta olup faiz yükünün yaklaşık yüzde 70'ini devlet üstlenmektedir. Çiftçilerimizi desteklemek amacıyla yem ve gübrede KDV kaldırılmıştır. Ayrıca çiftçilere yapılan destek ödemelerinde gelir vergisi kesintisi de kaldırılmıştır. Bununla birlikte, 2024 yılı Eylül ayında başlayan Tarımsal Üretim Planlaması Modeli ile tarım destekleri daha sade, etkin, sürdürülebilir ve yönlendirici bir yapıya kavuşturulmuştur. Model ile hayvancılıkta verimin artırılması, hayvan sağlığının korunması ve küçük işletmelerin sürdürülebilirliğinin sağlanması ile genç ve kadın yetiştiricilerin teşvik edilmesini temin etmek üzere hayvancılık desteklerinin daha etkin uygulanması hedeflenmektedir.
Öte yandan, çeşitli ürün gruplarında dönemsel olarak arz ve talepteki değişimlere bağlı fiyat değişimleri görülebilmektedir. Söz konusu fiyat değişimleri Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi ve Alt Komite tarafından yakından takip edilmekte ve fiyat istikrarını desteklemek amacıyla gıda ve tarım ürünlerindeki kısa ve uzun dönemli arz-talep ve ihracat-ithalat değişimleri ile dağıtım zincirindeki gelişmelerin fiyatlara olası etkileri değerlendirilmeye ve ilgili tüm kurumların koordinasyonuyla gerekli tedbirler alınmaya devam edilmektedir.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret
Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Mehmet ŞİMŞEKBakan