Mersin'de yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 10 Mart 2025 tarihinde 7/25116 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 86 gün sonra, 4 Haziran 2025).
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Mersin'de yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25116, 10 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25116-mersin-de-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-tal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0b4420d2-edaa-49b0-b693-0195842ec7c2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 86 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Mersin ve komşu illerinde geçtiğimiz haftalarda meydana gelen zirai don felaketi, bölge tarımı ve çiftçileri için son 50 yılın en ağır doğal afetlerinden biri olarak kaydedilmiştir. Başta örtü altı seracılık ve narenciye olmak üzere geniş bir üretim alanında ciddi kayıplar yaşanmış; birçok çiftçimiz ağır zararla karşı karşıya kalmıştır.
Mersinli çiftçilerimizin tarımsal faaliyetleri durma noktasına gelmiş, zarar gören ürünler pazara ulaşamamış ve bu durum hem üreticiyi hem tüketiciyi olumsuz etkilemiştir. Mevcut felaketin etkisiyle bölgede üretimin azalması, ülke genelinde ise gıda arzında daralma ve fiyat artışları yaşanması beklenmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Çiftçilerimizin acil ihtiyaçlarının karşılanması, borç yüklerinin hafifletilmesi, kayıplarının telafisi ve bölgenin yeniden üretime kazandırılması büyük önem arz etmektedir. Bunun yanında, Akdeniz havzasında yaşanan bu felaketin yol açtığı bida arz güvenliği risklerine karşı ülkemizde önlemler alınması gerekmektedir. İ
Bu kapsamda aşağıdaki soruların yanıtlanması, kamuoyunun bilgilendirilmesi ve üreticilerin mağduriyetlerinin giderilmesi adına oldukça önemlidir.
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
Bu bağlamda;
SORULAR
Mersin'de meydana gelen zirai don felaketine ilişkin Bakanlığınız tarafından yürütülen hasar tespit çalışmaları tamamlanmış mıdır? Tespit edilen toplam Zarar tutarı ne kadardır?
Zirai don felaketinden etkilenen çiftçilerin Ziraat Bankası'na ve Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri'ne olan kredi borçlarının ertelenmesi için bir planlama yapılmış mıdır? Bu konuda herhangi bir somut adım atılmıştır?
Felaketin yaşandığı bölgenin "doğal afet bölgesi" ilan edilmesine yönelik bir çalışma başlatılmış mıdır? Bakanlığınızın bu yöndeki görüşü nedir?
4, Mersin ve komşu illerdeki zirai don felaketinin Türkiye genelinde gıda arzı ve fiyatlarına etkisinin analiz edilmesi amacıyla Bakanlığınızca bir çalışma yapılmış mıdır? Bu felaketin, gıda fiyatlarına olumsuz etkisin önlemek için hangi tedbirlerin alınması planlanmaktadır?
Mersinli çiftçilerin üretime devam edebilmeleri için acil destek paketi oluşturulması planlanmakta mıdır? Bu kapsamda üreticilere yönelik can suyu niteliğinde doğrudan gelir desteği ya da hibe programları gündeme gelecek midir?
İklim değişikliğine bağlı olarak artan don, kuraklık, sel gibi ekstrem hava olaylarına karşı üreticilerin korunması için tarım sigortalarının kapsamı ve erişimi artırılacak mıdır? Bu yönde yeni bir düzenleme çalışmanız var mıdır?
Tarım ve Orman Bakanlığı olarak bu tür afetlerin tekrarında üretimin sürekliliğini sağlamak ve bölgesel krizlerin ülke geneline etkisini azaltmak amacıyla özel bir afet yönetim ve müdahale planı hazırlamayı düşünüyor musunuz?
Mersin gibi yüksek tarımsal üretim potansiyeline sahip bölgelerde doğal afet risklerini azaltacak teknik destek, altyapı yatırımı ve çiftçiyi bilinçlendirme programları uygulanmakta mıdır? Varsa bunların kapsamı nedir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip ililçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 967 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çifiçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 965 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9010 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize "65 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 705 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9615 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9410 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9035'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair F aiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 9025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Bakanlığımızca, don zararının meydana geldiği belirtilen Adana, Mersin, Hatay ve Osmaniye illerini kapsayan Doğu Akdeniz bölgesinde 2025 yılında "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" kapsamında; muhtelif projelerde olmak üzere toplam 75 milyon TL Bakanlık katkılı 18 adet alt proje ile üreticilere (çifiçilere) en fazla "075 hibeli olacak şekilde tohum ve fide temini sağlanması planlanmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan