Kayseri'de yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Baki Ersoy (MHP), 14 Nisan 2025 tarihinde 7/26949 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 51 gün sonra, 4 Haziran 2025).
Mustafa Baki Ersoy (MHP, Kayseri). “Kayseri'de yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26949, 14 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26949-kayseri-de-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-ta (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2ad3dab6-16b0-4cea-86be-019638784026
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 51 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. Maddesi ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
M. Baki ERSOY Kayseri Milletvekili
Kayseri ilimizde, Nisan ayı içerisinde sıcaklığın -20 dereceye kadar düşmesi sonucu birçok ilçemizde ani zirai don olayı meydana gelmiştir. Meyve ağaçları başta olmak üzere, birçok tarım ürününde ciddi zararlar oluşmuştur. Tarım sigortası kapsamında olmayan ya da eksik sigortalı alanlarda yaşanan kayıplar, üreticilerimizin mali açıdan endişelenmesine sebep olmuştur.
Tarım hem ülkemiz ekonomisinin hem de kırsal yaşamın temel direğidir. Bu bağlamda, doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin korunması ve desteklenmesi, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşımaktadır.
Bu kapsamda;
SORULAR
Kayseri'de Nisan ayında meydana gelen zirai don olayının etkilediği tarım arazilerinin yüzölçümü ve zarar gören ürünlerin miktarı ne kadardır?
Zarar tespiti çalışmaları ne aşamadadır?
Buafet nedeniyle mağduriyet yaşayan üreticilerimize yönelik ivedi bir destek planlaması yapılmakta mıdır?
TARSİM kapsamı dışında kalan üreticilere yönelik özel bir destek programı hayata: geçirilmesi planlanmakta mıdır?
İleriye dönük olarak, iklim kaynaklı tarımsal risklerin azaltılması için Kayseri ve çevresinde uygulanacak koruyucu ve önleyici projeler planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip ililçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9667 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 965 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9610 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 945 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 7o5 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9615 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9635'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız Kırsal Kalkınma Yatırımları kapsamında sisleme makinesi, ısıtma sistemleri, don pervanesi, sulama sistemleri gibi don ve doluyu önleme ile gölgelemeye yönelik file ve/veya plastik/polimer örtü ile çiftçi bilgilendirme sistemlerine (zirai don, aşırı yağış, dolu vb.) ilişkin projelere 9050 hibe oranında destek verilmektedir.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "o25 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan