İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/25195 GEÇ CEVAPLANDI · 123 GÜN

Yazarları gözaltına alınan Kürtçe bir kitaba ilişkin

Kaynak göster

Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 7 Mart 2025 tarihinde 7/25195 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 123 gün sonra, 8 Temmuz 2025).

Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Yazarları gözaltına alınan Kürtçe bir kitaba ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25195, 7 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25195-yazarlari-gozaltina-alinan-kurtce-bir-kitaba-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7898ac90-e2a4-4f17-ad29-0195800d5a99

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 123 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafindan Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü "nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Berifân GÜNEŞ ALTIN Mardin Milletvekili

Basına yansıyan haberlere göre, Kürt yazarlar Mevlüt Aykoç, Sami Tan ve Ronayi Önen tarafından 2010 yılında hazırlanan ve bandrollü olarak yayımlanan Kürtçe Dil Bilgisi kitabı Hinker, "örgüt ideolojik eğitim materyali" olduğu iddiasıyla kriminalize edilmiş ve yazarlar bu gerekçeyle gözaltına alınmıştır. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafindan yürütülen soruşturma kapsamında, yazarların evlerine baskınlar düzenlenmiş ve Hinker kitabının içeriği, görselleri ve hazırlanma amacına ilişkin sorular sorulmuştur. Kitabın, özellikle Kürtçe öğretmek amacıyla hazırlandığı ve özel dil kurslarında kullanıldığı yazarlar tarafından belirtilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ayrıca, Hinker kitabının birçok üniversitede Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümlerinde uzun yıllardır ders kitabı olarak kullanıldığı ve öğrencilere tavsiye edildiği, bilinmektedir.

Ortaokullarda Kürtçe dersleri için de materyal olarak kullanıldığı bilinmektedir. Bu durum, kitabın kriminalize edilmesi süreciyle ilgili çelişkili bir tablo ortaya koymaktadır.

Bu bağlamda,

SORULAR

  1. Hinkeradlı Kürtçe Dil Bilgisi kitabının, bandrollü ve yasal olarak yayımlanmış bir eser olmasına rağmen hangi gerekçelerle "örgüt ideolojik eğitim materyali" olarak değerlendirildiği konusunda Bakanlığınızın resmi görüşü nedir?

  2. Kürtçe eğitim materyallerinin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin Bakanlığınızın mevcut politikası nedir? Bu tür eserlerin eğitim-öğretim süreçlerinde kullanılmasına dair herhangi bir yasal engel bulunmakta mıdır?

  3. Hinker kitabının yazarlarının gözaltına alınması sürecinde, Bakanlığınızın ilgili birimleriyle adli ve emniyet birimleri arasında herhangi bir koordinasyon sağlanmış mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·

Bakanlığımız (Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü) ca;

Ülkemizde, yayımlanmış eserlerde suç teşkil eden hususların belirlenmesi ve bunlara karşı herhangi bir cezai yaptırım uygulanması, kanunen Kültür ve Turizm Bakanlığının sorumluluğunda değildir. Bakanlığımız, yayıncılıkla ilgili faaliyetlerini iki farklı Genel müdürlük aracılığıyla yürütmektedir. Derleme ve uluslararası standart numara ISBN (Uluslararası Standart Kitap Numarası), ISSN (Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası, ISMN (Uluslararası Standart Müzik Numarası) atama işlemleri Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü; bandrol, yayıncı ve matbaa sertifikası tahsisi ile yayın tescil ve telif haklarına ilişkin işlemler ise Telif Hakları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.

Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmekte olan uluslararası standart numaralama işlemleri isteğe bağlı olup yayıncı bu standart numaraları kullanmadan da eserini yayımlayabilmektedir. Standart numaraları kullanmak isteyen yayıncıların, eser yayımlanmadan önce eserle ilgili bibliyografik verileri ilgili standart numara birimine bildirmesi sonucunda atanan uluslararası standart numarası yayımlanan esere matbaa tekniğiyle basılmaktadır. Mecburi olmayan bu uygulamanın amacı eser numaralarının uluslararası bir yöntemle standardize edilmesi ve materyalin kimliğinin tanımlanmasıdır.

Telif Hakları Genel Müdürlüğü denetiminde, Yayıncılar Federasyonu (YAYFED) tarafından yürütülmekte olan kitap bandrolü işlemlerinin amacı ise eser ve hak sahiplerinin haklarının takip edilmesini sağlamak ve fikri hak ihlalleriyle mücadele etmektir. Bu kapsamda 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gereğince telif hakkına ilişkin belgelerin sunulması halinde, başka bir işleme gerek kalmaksızın bandrol taleplerinin karşılanması zorunluluk arz etmektedir. Bununla birlikte, Fikir ve Sanat Eserlerinin Tespit Edildiği Materyallerin Dolum, Çoğaltım ve Satışını Yapan veya Yayan İşletmelerin Sertifikalandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda fikri mülkiyet haklarının korunması ve etkin bir şekilde takibinin sağlanması amacıyla, sadece süreli yayınlar basan yerler dışında, fikir ve sanat eserlerinin tespit edilmesi ve çoğaltılmasına ilişkin materyalleri üreten veya bu materyallerin dolum, çoğaltım ve satışını yapan veya herhangi bir şekilde yayan ve umuma arz eden yerlerin sertifikalandırılmasına yönelik yayıncı ve matbaa sertifikası vermeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

Bakanlığımızca yayıncı ve matbaa sertifikası verildiğinden yayımlanan kitapların künye sayfalarında "T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayıncı Sertifika No:....." ibaresinin yer alması, o kitabın Bakanlığımızca yayımlandığı, desteklendiği ya da onaylandığı anlamına gelmemektedir. Basılmış eserler yoluyla işlenen suç, eser yayımlandıktan sonra oluşur ve basılmış eserler yoluyla işlenen suçlar 5187 sayılı Basın Kanunu'na bağlı olarak takip edilir.

El koyma, dağıtım ve satış yasağı koyma işlemi Cumhuriyet Başsavcılığının başlattığı soruşturma ve kovuşturmaya binaen Sulh Ceza Hâkiminin kararıyla yapılabilir. Ancak Sulh Ceza Mahkemelerinin vermiş olduğu kısıtlama, yasaklama ve toplatma kararları hakkında Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü resmen bilgilendirilmemektedir. Anılan mahkemeler kararların infazı için davanın görüldüğü ilin kolluk kuvvetlerine bilgi vermektedir. Sonuç olarak, konu itibarıyla yargı erkinin alanında bulunan konu hakkında Bakanlığımızın resmi bir görüş verme yetkisi bulunmamaktadır.

Bakanlığımızın ülkemizde Kürtçe ya da başka bir dilde eğitim-öğretim materyali hazırlaması ve yayımlamasına yönelik görev ve faaliyeti bulunmamakla birlikte, Bakanlığımız manevi bağlarla asırlardır birlikte yaşayan insanlarımızın ortak kültürümüze sağladığı katkılara ayna tutmaya çalışarak hem edebi hem sosyolojik açılardan önemli çalışmalar gerçekleştirmektedir. Bu doğrultuda Kürtçenin klasik sayılan eserleri 2010 yılından beri Bakanlığımızca yayımlanmaktadır.

Bakanlığımızca, Türk kültür, sanat ve edebiyatını ulusal ve uluslararası alanda tanıtmak ve gelişmesine katkıda bulunmak amacıyla Bakanlığımız "Milli Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi" kapsamında 1952 yılından bu yana yayım faaliyetlerini yürütmektedir. "Milli Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi" ile Bakanlığımız ülkemizin kültürel, edebi, tarihi ve sanatsal değerlerini tanıtmayı ve geniş kitlelere ulaştırmayı ve bilhassa gelecek kuşaklara değerlerimizi aktarmayı amaçlamaktadır. Söz konusu proje kapsamında 2010 yılından 2025 yılına kadar 17 başlıkta Kürtçe klasik eser yayımlanmıştır.

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir