Bakanlığın protokol yaptığı dernek ve vakıflara ilişkin
Kaynak göster
Ayten Kordu (DEM Parti), 11 Mart 2025 tarihinde 7/25294 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 9 Mayıs 2025).
Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli). “Bakanlığın protokol yaptığı dernek ve vakıflara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25294, 11 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25294-bakanligin-protokol-yaptigi-dernek-ve-vakiflara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9c6e6dfa-89ee-4349-8804-01958ad7843c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 59 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazıli olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Eğitim, bir toplumun geleceğini şekillendiren en önemli alanlardan biridir. Laik, bilimsel, demokratik ve anadilde bir eğitim anlayışı, çağdaş ve ilerici toplumların temelini oluşturur. Ancak, son yıllarda Milli Eğitim Bakanlığı ile çeşitli dini vakıf ve dernekler arasında imzalanan protokoller, Türkiye'deki eğitim sisteminin tarafsızlığı ve bilimsel niteliği konusunda ciddi endişelere yol açmaktadır.
"Son olarak, Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) Dersim Şubesi tarafından yapılan açıklamada, bir vakfın Dersim?deki okulları gezerek dini eğitim verdiği, vakfın propaganda faaliyetleri yürüttüğü ve öğrencilere yönelik yönlendirme yaptığı belirtilmiştir. Açıklamada ayrıca, bu faaliyetlerin Milli Eğitim Bakanlığı ile çeşitli vakıflar arasında imzalanan protokollerden güç aldığı, eğitimin ideolojik bir dönüşüme tabi tutulduğu ve özellikle Alevi yurttaşların yoğun olarak yaşadığı bölgelerde asimilasyon politikalarının bir parçası olarak yürütüldüğü ifade edilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Eğitim sisteminin dinselleştirilmesi, yalnızca laik eğitime zarar vermekle kalmayıp, aynı zamanda toplumun farklı inanç gruplarını baskı altına alan ve tek tipleştirici bir anlayışı dayatan bir süreçtir. Okulların, dini vakıf ve derneklerin etkisi altına girmesi, öğrencilerin özgür düşünce geliştirme süreçlerini engellemekte ve bilimin yol göstericiliğini yok saymaktadır.
Özellikle, ekonomik kriz ortamında, devletin asli görevi olan ücretsiz, bilimsel ve kamusal eğitimi sunamaması, ekonomik açıdan zor durumda olan aileleri bu tür vakıfların sunduğu burslar, kurslar ve eğitim faaliyetlerine yöneltmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının eğitim kurumları yerine, belirli ideolojik amaçları olan dini vakıflara aktarılması sonucunu doğurmakta, eğitimde fırsat eşitliği ilkesini ihlal etmektedir.
Türkiye'de eğitim politikalarının, Anayasa'da güvence altına alınmış olan laiklik ilkesine uygun bir biçimde yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, Milli Eğitim Bakanlığı'nın okullarda yürütülen bu tür faaliyetlere yönelik denetim ve düzenlemelerinin kamuoyuna açıklanması gerekmektedir.
Bu bağlamda
SORULAR
Milli Eğitim Bakanlığı ile dini vakıf ve dernekler arasında kaç protokol imzalanmıştır? Bu protokollerin kapsamı ve süresi nedir? Bu protokoller hangi denetim mekanizmalarına tabidir?
Milli Eğitim Bakanlığı ile bazı tarikatlara bağlı dini vakıf ve kuruluşlar arasında imzalanan protokollerin içeriği nedir? Bu protokollerin eğitim sistemine etkileri nasıl değerlendirilmektedir?
Dersim'de bir vakfın okulları gezerek dini içerikli eğitim verdiği iddiası hakkında Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu vakıf hangi yetkiyle okullarda faaliyet yürütmüştür?
Okullarda herhangi bir vakıf veya derneğin faaliyet yürütmesi için hangi yasal düzenlemeler bulunmaktadır? Bu faaliyetler hangi denetim mekanizmalarına tabidir? Alevi yurttaşların yoğunlukta yaşadığı Dersim gibi bölgelerde, başka egemen inançları esas alan vakıf ve derneklerin eğitim faaliyetleri yürütmesinin amacı nedir?
Son üç yıl içinde, kaç okulda ve kaç öğrenciye bu tür dini vakıflar tarafından eğitim verilmiştir? Bu vakıfların eğitim programlarına dair bakanlığınızın herhangi bir inceleme veya değerlendirmesi var mıdır?
Dini vakıfların okullarda faaliyet yürütmesiyle ilgili kamuoyundan gelen tepkilere karşı Bakanlığınız nasıl bir tutum sergilemektedir? Bu konuda herhangi bir denetim mekanizması işletilmiş midir?
Eğitimde laiklik ve bilimsel yaklaşımın korunması adına, Bakanlığınızın yürüttüğü somut çalışmalar nelerdir? Okullarda bilimsel eğitimi güçlendirmek için hangi politikalar uygulanmaktadır?
Milli Eğitim Bakanlığı, öğrencilerin herhangi bir ideolojik veya dini yönlendirmeye maruz kalmadan eğitim almasını sağlamak için ne tür tedbirler almaktadır? Bu kapsamda, eğitimde tarafsızlığı korumak adına hangi politikalar uygulanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 12/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1596911 sayılı yazınız.
c) 18/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1600185 sayılı yazınız.
ç) 19/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1600965 sayılı yazınız. d)21/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1602196 sayılı yazınız. ©) 24/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1602995 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7724759, İstanbul Milletvekili Saliha Sera KADIGİL'in 7724922, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN "ın 7124923, İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU'nun 7/24924, İstanbul Milletvekili Birol AYDIN'ın 7/25 198, İstanbul Milletvekili Özgür KARABAT'ın 7125201, İzmir Milletvekili İbrahim AKIN'ın 7(23205, Tunceli Milletvekili Ayten KORDU'nun 7/25294, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 725295, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7125524, Tekirdağ Milletvekili Selcan TAŞCI'nın 7/25786, Antalya Milletvekili Aliye COŞAR''ın 7/25789 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
2 Bilgilerinize arz ederim.
2)44 753 OK 190 4/2510) OK, 1/5186 Gk 193 1125198 GK 13 al25135 623 Tlando GK 13 alanın 6k İZ eps slime ANKARA Tem, URLA
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI leme ni YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatınca eğitim ve öğretime destek olacak şekilde her türlü kaynağın ve iş gücünün kullanılması amacıyla resmi kurum ve kuruluşlar, çeşitli firma, şirket, denek, vakıflar ve tüzel kişiler ile işbirliği protokolleri imzalanabilmektedir. Söz konusu tüzel kişiler, İçişleri Bakanlığının ilgili birimleri tarafından Anayasa başta olmak üzere 5737 sayılı Vakıflar Kanunu, 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilip kabul edilmesi durumunda hukuki tüzel kişilik yapısı kazanan sivil toplum kuruluşları da (STK) olabilmektedir.
Bu kapsamda, ülkemizin tüm illerinde birbirinden farklı alanlarda faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlarla protokol imzalanabildiği gibi yerel düzeyde faaliyet gösteren kuruluşlarla da işbirliği yapılmaktadır. TEMA Vakfı, Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı, Hacı Ömer Sabancı Vakfı, Öğretmen Akademisi Vakfı, Doğal Hayatı Koruma Vakfı, Elginkan Vakfı, Türk Tekstil Vakfı, Türkiye Gençlik Vakfi (T ÜGVA), Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı, Sevda-Cenap And Müzik Vakfı, Ahbap Derneği, Türk Eğitim Derneği, Serebral Palsili Çocuklar Derneği, Kuaförler Derneği, Klasik Sanatlar Derneği, Türkiye Kızılay Derneği, Türkiye Futbol Federasyonu, Türkiye Özel Sporcular Spor Federasyonu, Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonu iş birliği yürütülen kurum ve kuruluşlardan sadece birkaçıdır.
Bu protokoller aracılığıyla öğrencilerimizin akademik başarılarının yanı sıra sosyal, kültürel ve sanatsal gelişimlerine katkı sağlanmaktadır. Ayrıca hayırseverlerle gerçekleştirilen protokoller yoluyla okul ve kurum binaları inşa edilmekte, binalarımızın ve sınıflarımızın tefrişatı sağlanmaktadır.
Protokoller kapsamında düzenlenecek etkinliklerin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Milli Eğitim Temel Kanunu ile Türk Milli Eğitiminin genel amaçlarına uygun olarak, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na, Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal Etkinlik İzinleri Yönergesi'nin "Genel esaslar" başlıklı 5'inci maddesinin on birinci fıkrasında yer alan "Sosyal etkinliklerin hiçbir aşamasında, katılımcıların açık rıza onayı alınmadan kişisel verileri istenemez. Bu kapsamda istenen kişisel veriler, açık rıza onayında belirtilen hususların dışında başka amaçlarla kullanılamaz, üçüncü kişilere verilemez ve sosyal etkinliğin sona ermesinin ardından resen silinir." hükmü başta olmak üzere yürürlükteki diğer tüm düzenlemelerde belirtilen hüküm, esas ve amaçlara aykırılık teşkil etmeyecek şekilde, denetimleri ilgili okul, ilçe/il milli eğitim müdürlükleri tarafından gerçekleştirilmek üzere, gönüllülük esasına göre ücretsiz olarak yapılması esastır. Bakanlığımızca protokollere yönelik herhangi bir ödeme yapılmamakla birlikte yukarıda belirtilen esaslara uygun olmayan bir protokol imzalanması ve varsa yürürlükte kalması söz konusu değildir. İmza altına alınan protokollerde muhatabın yükümlülüklerini yerine getirirken belirtilen esaslara uyulmaması durumunda, protokoller Bakanlığımızca tek taraflı olarak iptal edilmektedir.
Tunceli Valiliğince konuya ilişkin olarak;
Milli Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Gençlik Vakfı arasında Sosyal, Kültürel, Sportif Faaliyetler ile Bilim ve Sanat Faaliyetlerinin Yapılmasına İlişkin İş Birliği Protokolü kapsamında eğitim öğretim faaliyetlerini aksatmayacak şekilde okul idaresinin bilgisi ve planlaması dâhilinde tanıtım ve bilgilendirme çalışmaları yapıldığı, bildirilmiştir.