Arı üreticilerinin sorunlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 241 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 235 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını dilerim.
Dünya'da her geçen gün gelişen, ekonomik getirisi ve ürün çeşitliliği artan sektörlerden birisi olan Arıcılık; Türkiye'de de hatırı sayılır bir kovan sayısı ile tüm bölgelerimizde yapılmaktadır. Ülkemiz kovan sayısı ve bal üretimi bakımından Çin'den sonra dünyada ikinci sırada yer alıyor olsa da bal verimliliği, kalitesi ve üretilen balın ihraç edilerek ülke ekonomisine katma değer sağlaması konularında maalesef yetersizdir.
Bu bağlamda;
SORULAR
o Ülke genelinde ki kovan sayısı ve üretilen bal miktarlarına bakıldığında ve bal üretimi yapan diğer ülkelerle kıyaslandığında toplam üretim kapasitemiz nedir? Her ne kadar bölgelere göre değişim gösterse de 10 çıtalık bir kovanda üretilen bal miktarı ortalama ne kadardır?
Arıcılık Kayıt Sistemi'ne ya da Arı Yetiştiricileri Birliği veya Bal Üreticileri Birliğine: üye olanlara kovan başına verilen 30 TL destek miktarının üretim maliyetleri göz önüne alındığında yeterli olduğunu düşünüyor musunuz? Ayrıca, üreticinin kovan sayısı 50'nin ve 30"un altına düştüğünde desteği kesmek yerine azaltmak ya da daha başka bilimsel bir formül bulup o şekilde yaklaşmak daha doğru olmaz mı? Verim miktarının arttırılması için arıcılara teknolojik destek veriyor musunuz?
Arı üreticilerinin en büyük sorunlarından birisi olduğu kadar halk sağlığı ve üreticinin korunması adına Sünni ve TAĞSİŞ"li bal üretiminin önüne geçilmesi için neden bir önlem almıyorsunuz? Eğer alıyorsanız bu önlemler nelerdir? Glikoz kullanarak bal üretimi yapanlara neden bir yaptırım uygulanmıyor? Denetimlerin ve hukuki yaptırımların artması için yapılan çalışmalar nelerdir?
Bal için olmazsa olmaz bitkilerden bir tanesi olan Kekik için neden toplama tarihi belirlemiyorsunuz? Kekiğin toplanma zamanı kökünden sökülmemesi için bölgelerde ki yöre halklarını bilgilendirme adına çalışmalar yapmıyorsunuz?
Bal üreticilerine kovanlarının ve arılarının bakteri, mantar, parazitler ve diğer çeşitli viral hastalıklardan korunması için herhangi bir danışmanlık desteği veriyor musunuz? Bu konuda üniversitelerden destek alıyor musunuz?
Sürekli yükselen akaryakıt fiyatları karşısında kovanlarını taşımakta güçlük çeken göçer arıcılara herhangi bir destek vermeyi neden düşünmüyorsunuz? Arıcılık Kayıt Sistemi (AKSY'ne kayıtlı üreticilerin ballarının tahlil ücretlerinin arıcı destekleri kapsamında değerlendirilerek ücretsiz yapılması için bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz?
Anı ırklarının gelişimi ve genetik çeşitliliğin yok olmaması adına hem mevcut ırklarla hem de ırk özelliklerinin biri veya birkaçı ile ıslah ve melezleme çalışmaları yapmak için bir planlama yapmıyorsunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemiz FAO verilerine göre 2022 yılı itibarıyla koloni varlığı ve bal üretimi açısından Çin'den sonra 2'nci sıradadır. Dünya kovan varlığı 2022 verilerine göre 101 milyon adet, bal üretimi ise 1,8 milyon tondur.
TÜİK"in kurumsal internet sayfasında yayımlanan 2023 yılı verilerine göre 9,2 milyon adet kovan varlığına sahip olan ülkemizde yıllık bal üretimimiz 115 bin tondur.
Arıcılık faaliyeti mevsimlere, bitki örtüsüne ve coğrafik şartlara bağlı olarak değişim göstermektedir. Ortalama kovan başı verimimiz 13 kg'dır. Arıcılık faaliyetleri tamamen mevsim şartlarına bağlı bir üretim olduğundan yıldan yıla değişmekle birlikte gezginci bir arıcı ortalama kovan başına bir teneke (27 kg) süzme bal alabilmektedir.
Arıcılık potansiyeliriin ekonomiye kazandırılması, beklenen hedeflere ulaşılması ve arı kolonilerinin beslenmesinde kullanılan şeker, ilaç ve nakil gibi masrafların sübvanse edilmesi Bakanlığımızın önemli amaçlarından biridir. Bu doğrultuda arıcılıkta kalite ve sürdürülebilirliği sağlamak için arıcılık sektörü Bakanlığımız tarafından 2003 yılından itibaren desteklenmektedir. Bu desteklemeler ana arı ile başlamış olup bal desteği ile devam etmiştir. 2009 yılından itibaren Bakanlığımızca her yıl artırılarak arılı kovan, damızlık ana arı ve alet ekipman desteği verilmektedir.
Balın asgari teknik ve hijyen kuralları ile gıda güvenirliği kriterlerinin yer aldığı 22.04.2020 tarihli ve 31107 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği, Kodeks Alimentarius Bal Standardı ve Avrupa Birliği Bal Direktifi dikkate alınarak hazırlanmıştır. Tebliğin ürün özellikleri başlıklı 5'inci maddesinde bala dışarıdan herhangi bir madde katılmayacağına dair hüküm bulunmaktadır.
Bakanlığımıza bağlı gıda kontrol laboratuvar müdürlüklerimizde taklit ve tağşiş yöntemlerinin tespiti amacıyla yeni analiz metotları araştırılmakta, validasyon/verifikasyon çalışmaları yürütülmektedir. Taklit ve tağşişli ürünleri üreten, ithal eden veya kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda işletmecisi ile izlenebilirliğini sağlamadan piyasaya arz eden perakende gıda işletmecisine yönelik uygulanacak idari yaptırımlarla ilgili olarak 7255 sayılı "Gıda, Tarım ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun" ile 5996 sayılı Kanun'da öngörülen idari para cezaları artırılmış, ayrıca adli para cezaları ve faaliyetten men gibi yaptırımlar getirilmiştir.
Bakanlığımız bünyesinde il ve ilçe müdürlükleri personeli tarafından arılı kovanların belirli aralıklarla sağlık kontrolleri yapılmaktadır. Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğümüz tarafından her yıl yayımlanan "Hayvan Hastalıkları ile İlgili Mücadele ve Hayvan Hareketleri Kontrolü Genelgesi" tüm paydaşlarla paylaşılmakta, bu kapsamda eğitimler düzenlenmektedir.
Söz konusu kontrollerde ve eğitimlerde bal üreticilerine hastalıklardan korunma, bakım-besleme ve temizlik-dezenfeksiyon konularında gerekli bilgiler sağlanmaktadır. Bulaşıcı hastalıklarla ilgili olarak anında önlem alınmakta, ilgili mevzuat çerçevesinde işlemleri ivedilikle yerine getirmektedir
Bakanlığımızca birçok arı ıslahı projeleri yürütülmektedir. 2003 yılından beri Ülkesel Arıcılık Projesi kapsamında "Yerli Ekotiplerin Belirlenmesi ve Islahı" alt projesi bölgelerdeki ekotipleri belirleyerek bölgelere uygun kaliteli damızlık ana arı üretilmesi, bal veriminin artırılması amacıyla halen İzmir ve Ordu illerinde bulunan enstitülerce yürütülmektedir. Proje kapsamında; Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü tarafından yürütülen "İzmir Yöresi TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bal Arılarında Saf Hat Oluşturma Çalışmaları Projesi"nde 2013 yılında damızlık ana arı üretim izni alınmıştır. Üretilen damızlık materyalin 2019 yılında tescili yapılmış ve " Efe Arısı" adı verilmiştir. Efe arısının ıslah, damızlık üretim ve koruma çalışmaları 2020 yılından itibaren devam etmektedir.
Evcil Hayvan Genetik Kaynaklarının Tesciline İlişkin Yönetmelik kapsamında Kafkas Arısı 2004 yılında, Efe ve Gökçeada arı ekotipleri 2019 yılında, Anadolu Arısı, Trakya ve Hatay Arı Ekotipleri 2020 yılında ve Muğla ve Yığılca Bal Arısı Ekotipleri 2022 yılında Resmi Gazete'de yayımlanarak tescil edilmiştir. Bu bağlamda koruma altına alınan Kafkas Arısı ile ilgili olarak Artvin ilinde 71 arıcıya ait 4.399 koloni ve Ardahan ilinde 92 arıcıya ait 4.780 adet koloniye verilen destekler devam etmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan