Süt üreticilerinin sorunlarına ilişkin

Çiğ sütün tavsiye fiyatı Ulusal Süt Konseyince belirlenmekte ve ilan edilmektedir. Konseyin yapısında üretici, sanayici ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri yer almaktadır.

Bu kapsamda Ulusal Süt Konseyi tarafından 16 Temmuz 2025 tarihinde yapılan yönetim kurulu toplantısında; | Ağustos 2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 903,6 yağ ve 93,2 protein içeriğine sahip çiğ inek sütü tavsiye satış fiyatının üreticinin eline litre başına net geçecek şekilde (çiğ süt desteği hariç) 18,35 TL olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Soğutma, nakliye ve diğer cari giderler üretici tarafından karşılandığı takdirde bu giderler üreticiye ilave olarak ödenecektir. Baz alınan yağ ve protein oranlarındaki her bir dizyem (0,1'lik değişim) için £ 27 kuruş fark uygulanacaktır.

Ulusal Süt Konseyi tarafından alınan karar tavsiye niteliğinde olup serbest piyasa şartlarında sütün yağı, proteini kuru maddesi ve diğer kalite kriterlerine göre litresi 18,35 TL üzerinde de fiyatlanabilmektedir. Bu bağlamda üreticilerimizin haklarının korunması ve piyasa koşullarından etkilenmemeleri amacıyla 15.9.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.

Bu yönetmelik ile sanayiye arz edilen çiğ sütün alım ve satımının sözleşmeli usulde yapılması, üretici/üretici örgütü ve alıcı arasında uyulması gereken kuralların belirlenmesi, üretim ve pazarlamada sürdürülebilirliğin sağlanması, arz talep dengesinin oluşturulması sağlanmaktadır. Söz konusu yönetmelik kapsamında çiğ sütün alım ve satımında karşılıklı üretim sözleşmesi düzenlenerek süt fiyatını belirleme imkânı bulunmaktadır.

Ayrıca çiğ süt desteği almak için düzenlenecek olan 16 Ocak 2025 tarihinde Bakanlığımızın internet sayfasında yayımlanan TİP sözleşmelerde çiğ süt fiyat belirleme modellerinin hiçbirinde belirlenecek fiyat USK'nın tavsiye fiyatı altında olmamaktadır.

6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında alıcıların çiğ sütü fiyatını düşürmesi konusunda üreticilerimiz iddia edilen fiyatlar ile ilgili bilgi ve belgeleri ile birlikte mağduriyet yaşadığı konuların değerlendirilmesi hususunda Ticaret Bakanlığına bağlı illilçe ticaret müdürlüğüne başvurması gerekmektedir.

Çiğ süt üretim miktarları ve fiyatlandırmaları Bakanlığımızca takip edilmektedir. Bu kapsamda fiyat istikrarı sağlanması ve sürdürülebilirliğin devamı amacıyla dönemsel olarak arz fazlası yaşanan aylarda regülasyon uygulaması yapılmakta, süt ve süt ürünlerinde ithalat ihracat dengesi takip edilmektedir. Ayrıca çiğ süte Bakanlığımızca belirlenen dönem ve birim fiyatlar üzerinden çiğ süt destek primi uygulanarak fiyat istikrarı ve aşırı dalgalanmaların önüne geçilmektedir.

11 Haziran 2024 tarihinden itibaren tereyağı üretiminin artması ve fiyatların stabilizasyonu için 2024 yılı sonuna kadar | kg ve altı ambalajlı tereyağı ihracatı serbest bırakılmıştır. Bu uygulama 2025 yılında da devam etmektedir.

Temmuz 2024 tarihinden itibaren süt tozu ihracatı kota ve süre kısıtı olmaksızın serbest bırakılmıştır.

Hayvancılıkta sürdürülebilirliğin sağlanması, geliştirilmesi, verimliliğin artırılması, üreticinin korunması, hayvansal ürün piyasalarında istikrarın sağlanarak tüketicinin yeterli ve sağlıklı TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı gıdaya erişimi Bakanlığımızın öncelikleri arasında yer almaktadır.

Bu çerçevede yetiştiricilere hayvansal üretim konularında destekleme ödemesi yapılmakta ve projeler uygulanmaktadır.

Ayrıca çiğ süt desteğinde 2025 yılında uygulanmaya başlanan yeni destekleme modeli ile çiğ süt desteğinde temel desteklerin yanında; yönlendirici ve verimlilik odaklı başlıklar altında kaliteli çiğ süt üretiminin artırılması, spekülatif piyasa hareketliliğinin önlenmesi, hayvancılık işletmelerinin gençleştirilmesi, kadınların üretimde aktif rol oynaması belirlenen üretim bölgelerinde üretim planlamasının teşvik edilmesi amacıyla, kadın üreticilerimize/genç üreticilerimize kalite kriterlerini sağlayan üreticilerimize ve özellikle ari işletmelerden elde edilen çiğ süte ilave destek primi ödenecektir.

Besilik materyal üretimini arttırmak amacıyla 19 il besilik materyal üretim planlama bölgesi olarak belirlenmiştir. Tarımsal üretimi planlaması kapsamında ilan edilen bu iller, iklim özellikleri, su kısıtı, mera varlığı ve kalitesi ile yetiştirici alışkanlıkları gözetilerek belirlenmiştir.

2025-2028 yılları arasında uygulanması planlanan "Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek" projemiz ile ülkemizde etçi damızlık üretimi yapan işletme sayısını artırarak daha fazla etçi ırk besilik materyalinin yerli imkânlarla yetiştirilmesi hedeflenmektedir. Böylece kırmızı et arzında sürdürülebilirliği ve yeterliliği sağlamak amaçlanmaktadır.

AFAD ile Bakanlığımız arasında imzalanan protokol ile genel hayata etkili afet bölgesi kabul edilen yerleşim yerlerinde 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında hak sahibi kabul edilen afetzedelere yapılacak olan ahırlara ilişkin proje uygulanacaktır. 7269 sayılı Kanun kapsamında ahırdan hak sahibi olan afetzedelere anılan Kanun'un 40'ıncı maddesi gereğince Evini Yapana Yardım Metodu ile yaptırılacak ahır/ ağıl/ samanlıkların yapılması sağlanacaktır.

Bakanlığımız ile Dünya Bankası tarafından yürütülecek olan Türkiye'de Depremden Etkilenen İllerde Tarım Sektörünün İyileştirilmesi Projesi kapsamında Alt Bileşen 2.1-Hayvancılıkla Uğraşan Çiftçilerin ve İşletmelerin Üretken Kapasitesinin Geri Kazandırılması Projesi, belirlenen 11 ilimizde büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvanlar için birincil üretim yapan yetiştiricilerimiz için Hayvancılık Genel Müdürlüğümüz tarafından yürütülecektir.

Bakanlığımızca ithalatı azaltmak ve üretimi geliştirmek amacıyla "Hayvancılık Yol Haritası" çerçevesinde yeni projeler uygulanmaktadır. Bu kapsamda Et ve Süt Kurumu ve Tarım İşletimleri Genel Müdürlüğü arasında; besi sığırcılığının temel girdisi olan ham dana (besi materyali) sayısını artırmak ve ülkemiz etçi damızlık hayvan varlığını çoğaltarak kırmızı et üretimini artırmak amacıyla işbirliği protokolü imzalanmıştır. Bu kapsamında Damızlık Düve Temini Protokolü ve Besilik Sığır Temini Protokolü uygulamaya konulmuştur.

İbrahim YUMAKLIBakan