Yağmur suyu toplama sistemlerinin kullanımına ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

1) 23.01.2021 tarihinde "Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği"nde yapılan değişiklikle 2.000 m>'den büyük parsellerde yağmur suyu toplama sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi sonrası, kaç adet yeni yapı ruhsatı başvurusu bu kapsamda değerlendirilmiştir?

2) Mevcut binalarda yağmur suyu hasadı projelerinin uygulanması halinde yapı ruhsatı alınması ve proje onaylatılmasının zorunlu olmadığı belirtilmiştir. Yağmur suyu hasadı projelerinin uygulandığı binaların sayılarının illerimize göre dağılımı nedir?

3) Yönetmelikte belirtilen yağmur suyu toplama sistemlerinin etkinliğini ve uygulanabilirliğini artırmak için Bakanlığınız tarafından yapılan denetimler ve alınan önlemler nelerdir?

4) 11.07.2021 tarihinde yapılan düzenleme ile ilgili idarelere daha küçük parsellerde de yağmur suyu toplama sistemlerini zorunlu hale getirme yetkisi verilmiştir. Bu yetkiyi kullanarak ilgili düzenlemeleri hayata geçiren belediyeler hangileridir?

5) Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren yağmur suyu toplama sistemleri ile ilgili belediyelere ve diğer ilgili kurumlara kaç başvuru yapılmış ve bunların kaçı onaylanmıştır?

6) 25.02.2022 tarihinde yürürlüğe giren son değişiklik ile getirilen yeni düzenlemeler nelerdir ve bu değişikliklerin uygulanması ile ilgili ne tür önlemler, destek ve teşvik uygulamaları hayata geçirilmiştir?

7) Yağmur suyu toplama sistemlerinin çevresel ve ekonomik faydalarının artırılması için Bakanlığınızın 2025 yılında planladığı ek düzenlemeler veya teşvik programları hangileridir?

CEVAP

Yağmur suyu toplama sistemleri ile ilgili olarak 11/03/2025 tarih ve 32838 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 57/7/(a) maddesi ve 57//A maddesinde değişiklikler yapılmış olup, yapılan değişiklik ile;

Yönetmeliğin 57'nci maddesinin 7'nci maddesinin (a) bendi, "(Ek: RG-23/1/2021-31373) (Değişik: RG-11/3/2025-32838) Binalarda tesis edilecek yerinde içilebilir olmayan su sistemleri yapı ruhsatı eki mekanik tesisat projesinde gösterilir. Yağmur suyu toplama sistemi bulunan yapılarda, gri su sisteminin yağmur suyu toplama sisteminden ayrı planlanması esastır. Sistemde kullanılacak depolama tankları; bina bünyesinde, çekme mesafelerini ihlal etmemek kaydıyla bahçe zemini üstü veya altında, arka ve yan bahçelerde zemin altında, ön bahçede ise yol cephesine 2 metreden fazla yaklaşmamak kaydıyla zemin altında, herhangi bir öncelik sırası olmaksızın konumlandırılabilir.

Bunlardan;

1. Yağmur suyu toplama sistemleri için TS EN 16941-1 Yerinde içilemez su sistemleri-Bölüm 1: Yağmur suyu kullanımı için sistemler standardına uyulur. Yağmur suyu yalnızca çatı yüzeylerinden elde edilir ve parsel bahçelerinin sulanmasında veya tuvalet rezervuarlarında/sifonlarında kullanılır. Depolama hacmi; binanın bulunduğu ilin m"'ye düşen yıllık toplam yağış miktarı ortalaması, çatının yüzey tipi ve iz düşüm alanına göre hesaplanan yıllık toplanabilir yağmur suyu miktarının en az "06'sını karşılayacak şekilde, TS EN 16941-1 standardının EK-A'sında verilen yöntemlerden uygun olanı kullanılarak belirlenir. Depolama tankı tahliye hattı, varsa yağmur suyu şebekesine bağlanır. Yağmur suyu toplama sistemi tahliye hattının, aynı binada bulunan gri su depolama tankına bağlanması halinde tahliye edilen yağmur suyu gri su olarak değerlendirilir.

2. Gri su sistemleri için TS EN 16941-2 Yerinde içilemez su sistemleri- Bölüm 2: Arıtılmış gri suyun (lavabo atık suyu) kullanımına yönelik sistemler standardına uyulur. Gri su sistemlerinde yalnızca duş, küvet gibi yıkanma yerlerinden ve el-yüz yıkama lavabolarından elde edilen hafif gri su toplanabilir. Gri su sistemlerinden temin edilen su yalnızca tuvalet rezervuarlarında/sifonlarında kullanılabilir. Gri su sistemlerinde depolama hacmi, sistemin bağlantılı olduğu rezervuarlarda/sifonlarda kullanılacak günlük toplam su miktarının en az yarısını karşılayacak şekilde, TS EN 16941-2 standardının EK-A'sında verilen yöntemlerden uygun olanı kullanılarak belirlenir. Depolama tankı tahliye hattı, yağmur suyu şebekesine ve binadaki yağmur suyu depolama tankına bağlanamaz, atık su şebekesine bağlanır.", 57/A maddesi,

"(3) Parsel bahçelerinde sulama sistemi planlanması halinde, sistemin damlama sulamaya uygun olarak tasarlanması, yöresel şartlara ve iklim koşullarına göre az su isteyen ve damlama sulama sistemine uygun bitkilerin seçilmesi, varsa öncelikle yağmur suyu depolama sisteminde bulunan suyun kullanılması esastır. 57'nci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamında idarelerce istenen peyzaj projelerinde de bu hususlar dikkate alınır.

(5) (Ek: RG-11/3/2025-32838) Binalarda su verimliliğinin artırılması amacıyla 57'nci maddenin yedinci fıkrasının (a) bendindeki esaslara uyulmak suretiyle;

a) Yağmur suyu toplama sistemlerinin;

1. Depo hacmi ihtiyacı 7 m3'ün üzerinde olması kaydıyla; parsel alanı 2.000 m"'den büyük alanlardaki yapılarda veya parseldeki toplam çatı iz düşüm alanı 1000 m?'den büyük yapılarda,

2. Depo hacmi ihtiyacı 7 m3'ü geçen kamu yapılarında, tesis edilmesi zorunludur.

b) Gri su toplama sistemlerinin;

1. Yatak sayısı 200'den fazla olan konaklama amaçlı binalarda,

2. Yapı inşaat alanı 10.000 m?'den büyük alışveriş merkezlerinde,

3. Yapı inşaat alanı 30.000 m?'den büyük kamu binalarında, tesis edilmesi zorunludur. Sağlık ve eğitim yapılarında gri su sistemlerinin tesis edilmesi zorunlu değildir." şeklinde hüküm altına alınmıştır.

Bununla birlikte,

2000 m2'den büyük parsellerde yağmur suyu toplama sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi sonrası kaç adet yeni yapı ruhsatı başvurusunun bu kapsamda değerlendirildiği hususu ile ilgili, Mekânsal Adres Kayıt Sistemi (MAKSY'ne ilişkin uygulamalarda sistemin yürütücüsü olan İçişleri Bakanlığı'ndan (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü) görüş alınması gerektiği değerlendirilmektedir.