Uşak ilinde bulunan maden işletmelerinin su kullanımına ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede, TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tel: 410 14 45

SAYIN MEHMET SATUK BUĞRA KAVUNCU'NUN TBMM 7733849 ESAS SAYILI ek AZ YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Uşak ilinde içme suyu temini için kullanılan Küçükler Barajı'ndaki su seviyesinin kritik düzeye inmesi sonucu, Uşak Belediyesi tarafından şehir merkezine yalnızca 16.00-22.00 saatleri arasında kısıtlı su verileceği duyurulmuştur. Bu durum, TÜİK verilerine göre yaklaşık 256 bin nüfusa sahip Uşak merkezinde geniş bir kitlenin yaz ortasında susuz kalmasına neden olmuştur.

Devlet Su İşleri (DSİ), yaşanan su krizini kuraklık ve aşırı çekimle açıklamış olsa da, bölgede yıllardır yoğun şekilde yürütülen madencilik ve mermer ocağı faaliyetlerinin yeraltı sularını ve doğal su dengesini olumsuz etkilediği yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Madencilik faaliyetlerinin su kaynaklarını tüketmesi ve kirletmesi, yalnızca Uşak merkezini değil çevre köy ve ilçeleri de etkilemektedir.

Dolayısıyla, bu kriz yalnızca geçici bir kuraklık sorunu değil, yanlış su yönetimi ile madencilik faaliyetlerinin etkilerini birlikte ele almayı gerektiren yapısal bir sorun haline gelmiştir. Halk sağlığı, tarımsal üretim ve çevre güvenliği açısından acilen önlem alınması zorunludur.

Bu bağlamda;

1. Uşak merkezinde yaşanan su kesintilerinde yalnızca kuraklık mı etkili olmuştur, yoksa bölgede yoğun şekilde yürütülen madencilik faaliyetleri de su kaynaklarının azalmasında rol oynamış mıdır?

2. Küçükler Barajı'nın son 5 yıllık doluluk oranı ve su kalitesi verileri kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?

3. Uşak ilinde faaliyet gösteren mermer ocakları ve diğer maden işletmelerinin yeraltı ve yüzey suları üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış herhangi bir çevresel etki değerlendirmesi mevcut mudur?

4. Söz konusu maden işletmelerinin su kullanımı yıllık bazda ne kadardır? İçme ve kullanma suyu ihtiyacı ile madenlerin su kullanımı arasında nasıl bir önceliklendirme yapılmaktadır?

5. Bakanlığınız, madencilik faaliyetlerinin su kaynaklarına zarar vermesini engellemek için hangi denetim ve yaptırımları uygulamaktadır?

6. Önümüzdeki dönem Uşak'ın su ihtiyacını sürdürülebilir biçimde karşılanabilmesi için yeni kaynak arayışları, altyapı yatırımları ve madencilik faaliyetlerinin sınırlanması yönünde planlanan somut adımlar nelerdir?

CEVAPLAR

Madencilik faaliyetleri ile ilgili yürütülen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçlerinde ÇED Yönetmeliği'nin 8. maddesi gereğince ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan bir İnceleme-Değerlendirme Komisyonu teşkil edilmektedir. Proje ile ilgili tüm rapor, dosya ile diğer tüm bilgi ve belgeler ÇED süreci içerisinde proje ile ilgili tüm komisyon üyeleri bilgilendirilmekte olup, komisyon üyelerinden gelen görüş ve öneriler doğrultusunda ÇED Raporu hazırlanmakta ve inceleme değerlendirme komisyonunun çalışmaları neticesinde de nihai şeklini almaktadır. Bakanlığımızca da bu komisyon tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonuçlarına göre ÇED Yönetmeliği kapsamında karar verilmektedir.

Su kaynaklarına, yeraltı ve yerüstü sularına ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bağlı kuruluşu olan Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü ÇED sürecinde komisyon üyesi olarak yer almakta olup, kendi yetki sorumlulukları çerçevesinde gerekli değerlendirmeleri yapmakta ve projeye dair görüşlerini Bakanlığımıza bildirmektedir.

Madencilik faaliyetlerinde su kullanımı proje özelinde değişmekte olup, kullanım izni için ÇED süreci içerisinde ilgili (o idarelerden ( Belediye, İl Özel İdaresi vb.) su temini yazısı alınarak faaliyet sırasında bu doğrultuda su temin edilmektedir.

Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatında görevli denetim personeli tarafından 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanun'a istinaden yayımlanan yönetmelikler kapsamında; ani, birleşik ve şikâyet oüzerine denetimler yapılmaktadır. Yapılan denetimlerde Çevre Mevzuatı'nda belirtilen usul ve esaslara aykırı faaliyet gösterdiği tespit edilen işletmelere 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmakta, ayrıca çevre ve insan sağlığı için tehlike yaratan işletmelerin faaliyeti de 15. maddesi kapsamında kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulmaktadır.

Her faaliyet özelinde su kaynaklarının akış istikametinde, ÇED alanı civarında ve/veya alan içinde Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yerleri belirlenerek açılan gözlem kuyularından, DSİ tarafından belirlenen periyotlarda alınan su örneklerinde sürekli ölçüm ve izlemeler yapılarak, ÇED raporunda belirtilen kurum ve komisyonlara sonuçları gönderilerek değerlendirmektedir.

Önergedeki diğer hususlara ilişkin bilgilerin Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nden (DSİ) edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.