Ülkemizin ihraç ettiği tarım ve gıda ürünlerinden iade edilenlere ilişkin
Kaynak göster
Ali Gökçek (CHP), 28 Temmuz 2023 tarihinde 7/2550 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 97 gün sonra, 2 Kasım 2023).
Ali Gökçek (CHP, İstanbul). “Ülkemizin ihraç ettiği tarım ve gıda ürünlerinden iade edilenlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2550, 28 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2550-ulkemizin-ihrac-ettigi-tarim-ve-gida-urunlerinden-iade-edilenlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d2c3a659-3d67-474b-b162-0189aadc2a4e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 97 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 91 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan soruların Tarım Ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ali GÖKÇEK İstanbul Milletvekili
Gıda güvenliği yani gıdaların tüketim için uygunluğu ve tüketicilerin gıda kaynaklı sağlık risklerine karşı korunması günümüzde tüm devletlerin vatandaşlarını koruma adına büyük önem verdiği bir konu haline gelmiştir. Avrupa Birliği Komisyonu, gıdada ve yemde yapılan sınır ve market kontrolleri sonucu ortaya çıkan uygunsuzlukları, RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed) "Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi" portalı üzerinde düzenli olarak yayınlamakta, şeffaf bir şekilde tüketicileri bilgilendirmektedir. Avrupa Birliği Gıda ve Yem İçin Hızlı Uyarı Sistemi (RASFF) bildirimlerine baktığımızda, Türkiye'nin 2021 ve 2022 yıllarında uygunsuz ürünler nedeniyle ürünleri hakkında en fazla bildirim yapılan ülke olduğu görülmektedir. Türkiye'yi Hindistan ve Çin izlemektedir. RASFF portalı üzerinde 2022 yılı içerisinde toplam 4351 bildirim oluşturulduğu görülmektedir. Bu bildirimlerin 518 tanesi Türkiye orijinli ürünlerdir. Daha sonra sırayla Hindistan (297), Çin (289) ve Polonya (282) gelmektedir. Türkiye'ye ilişkin yapılan bildirimlerin başlıca sebebi 302 bildirim ile pestisit kalıntısıdır.
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nce yayınlanan Türkiye genelinde yıllar ve iller bazında pestisit kullanım miktarlarına bakıldığında, pestisit kullanımında yaşanan artış açıkça görülmektedir. 2021 yılı itibariyle Türkiye genelinde kullanılan toplam pestisit miktarı 52 bin 965 ton iken bu miktarın 2022 yılında 55 bin 374 tona çıktığı görülmektedir. Pestisit kullanımı, tarımda üretimi arttırırken, bilinçsiz ve hatalı kullanımları sonucunda, hem insan hem de çevre sağlığı üzerinde problem oluşturmaktadır. Bilinçsiz pestisit kullanımının önüne geçmek hem vatandaşların gıda güvenliğinin sağlanması hem tarım ürünleri ihracatımızın olumsuz etkilenmemesi için önem taşımaktadır. Pestisit kullanımına alternatif olacak yöntemlerin desteklenmesi, ülke genelinde agroekolojik bir tarımsal planın uygulamaya konulması, kentlerde park ve bahçelerde pestisit kullanımının sınırlandırılması önem arz etmektedir. Pestisit kullanımının yoğun olduğu illerde ise çiftçilerde, tarım işçilerinde ve çocuklarda pestisit maruziyeti ile toprak, su ve hava gibi alıcı ortamlardaki pestisit kirliliğinin dikkatli bir şekilde takip edilmesi şarttır. Bu çerçevede;
SORULAR
Sonon yılda, alıcı ülkenin kriterlerini karşılamadığı için iade edilen/geri çevrilen tarım ve gıda ürünlerinin yıllara göre miktarı ne kadardır?
Sonon yılda, alıcı ülkenin kriterlerini karşılamadığı için iade edilen/geri çevrilen tarım ve gıda ürünlerinin iade edilme sebeplerine göre dağılımı nedir? En çok iade edilme/geri çevrilme gerekçesi nedir?
Ülkemizde son yıllarda pestisit kullanımında yaşanan artışın sebebi nedir? Bilinçsiz pestisit kullanımının önüne geçmek için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?
Son on yılda, alıcı ülkenin kriterlerini karşılamadığı için iade edilen/geri çevrilen tarım ve gıda ürünlerinin akıbeti ne olmuştur? Bu ürünlerden ne kadarı imha edilmiş, ne kadarı iç pazara yönlendirilmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
İhracatı gerçekleşen ürünler zirai ilaç kalıntısı, ticari anlaşmazlık veya başka nedenlerle zaman zaman geri döndüğünde, söz konusu ürünlerden geri dönme sebebi göz önünde bulundurularak ülkemize giriş gümrüğünde numune alınmakta ve gıda güvenilirliği (pestisit kalıntısı gibi) yönüyle yeniden kontrol ve denetime tabi tutulmaktadır.
Türk Gıda Kodeksi'ne uygun olmayan ürünlerin yurda girişine izin verilmemektedir.
Avrupa Birliği'ne yapılmış olan ihracatlarda oluşturulan bildirimlerin izlenmesi, Avrupa Birliği Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFPF) üzerinden yapılabilmektedir.
RASFF kapsamında alınan bildirimlere yönelik olarak, bildirime konu ürün, ürün grubu ve olumsuzluk sebebi dikkate alınarak üretici/ihracatçı firma için risk esaslı resmi kontroller artırılmaktadır.
Ülkemizde taze meyve ve sebzelerde tavsiye dışı, yasaklı veya hatalı pestisit kullanımının önlenmesi amacıyla bağ, bahçe, sera ve tarla gibi üretim alanlarında risk esasına göre denetimler yapılmaktadır. Ayrıca çiftçi eğitimleri yapılmak suretiyle üretici farkındalığının artırılması ve kalıntının önlenmesi amaçlanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan