Somali'ye yapılan yardımlara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. 01/06/2025 i Saygılarımla, Basına yansıyan haberlerde Türkiye'nin Somali'ye bugüne kadar 1 milyar 63 milyon dolar yardım ve yatırım yaptığı ileri sürülmekte; ayrıca 1 Nisan 2026'da imzalanan ve 2026 yılı Mayıs ayında gündeme gelen anlaşmalar çerçevesinde Somali'ye aylık 2,5 milyon doları aşmayacak şekilde toplam 30 milyon dolara kadar hibe sağlanacağı belirtilmektedir. Aynı haberlerde bu katkının Somali'nin bütçe finansmanı ve kurumsal kapasitesinin geliştirilmesi amacıyla kullanılacağı, kullanım alanlarına ilişkin rapor sunulacağı ifade edilmektedir. Böyle bir mali kaynak aktarımı söz konusuysa, bunun hangi bütçe kaleminden karşılandığı, hangi muhasebe usulüyle izlendiği, hangi denetim mekanizmasına tabi olduğu ve Türkiye'de ağır ekonomik koşullar sürerken hangi mali öncelik değerlendirmesiyle yapıldığı açıklanmak zorundadır.

Kamu kaynaklarının dış yardımlara tahsis edilmesi, hele ki buna benzer büyük tutarlar sadece "uluslararası ilişki" meselesi değil; doğrudan bütçe hakkı, mali saydamlık ve kamu kaynaklarının önceliklendirilmesi meselesidir. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bu yardımların mali mimarisini açık biçimde ortaya koyması gerekmektedir. Bu bağlamda.

SORULAR

1. Basına yansıyan haberlerde ifade edildiği gibi Türkiye'nin Somali'ye bugüne kadar yaptığı toplam yardım ve yatırım tutarı 1 milyar 63 milyon dolar mıdır? Bu toplamın mali dökümü nedir?

2. 2026 yılında Somali'ye sağlanacağı belirtilen 30 milyon dolarlık hibe hangi bütçe kaleminden, hangi kurumsal kaynaklardan ve hangi finansman yöntemiyle karşılanacaktır?

3. Söz konusu yardım doğrudan merkezi yönetim bütçesinden mi, ilgili idare bütçelerinden mi, fonlardan mı, yoksa başka bir mali mekanizma üzerinden mi karşılanmaktadır?

4. Somali'ye bugüne kadar yapılan yardımların ne kadarı nakdi, ne kadarı ayni, ne kadarı proje finansmanı, ne kadarı borç/hibe niteliğindedir?

5. Somali'ye aktarılan veya aktarılacak kaynakların nereye harcandığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca hangi usulle izlenmektedir? Bu konuda düzenli raporlama ve denetim yapılmakta mıdır?

6. Türkiye'nin Somali'ye yaptığı mali yardımlar Sayıştay denetimi, iç denetim veya başka bir özel denetim mekanizmasına tabi midir?

7. Hazine ve Maliye Bakanlığı ekonomik kriz koşullarında yurt dışına aktarılan bu tür kaynakların mali yüküne, fırsat maliyetine ve kamu öncelikleri bakımından etkisine ilişkin bir değerlendirme raporu hazırlamış mıdır?