Pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 10 Mart 2025 tarihinde 7/25554 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 1 Temmuz 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25554, 10 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25554-pestisit-tespit-edilmesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-ihracat-urunlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/19d75dc1-56b6-433c-8451-019585924a3f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 113 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 102 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafınslan yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. A / UM TANRIKULU
2025 Şubat ayı ilk iki haftasında Türkiye'den Avrupa ülkelerine ihraç edilen altı farklı gıda ürününde 'zehir' ve 'kanserojen' madde tespit edilerek ürünlerin geri gönderildiği, bazı ürünlerin ise piyasadan çekilerek imha edildiği basına yansımıştır. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 7 Ocak 2025'te pestisit limitlerini Avrupa Birliği (AB) standartlarına uyarlayan yeni bir yönetmelik yayımladığı ve bu yönetmeliğe üç ay içinde uyum sağlanacağının açıklandığı bilinmektedir. Ancak Avrupa'dan gelen gıda bildirimlerinin devam etmesi, gıda güvenliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2025 yılı Şubat ayı ilk iki haftasında Avrupa'dan geri dönen kuru incir, antep fıstığı, susam tohumu, kekik ve domates gibi ürünler, ihracat aşamasında yeterli denetimlerden geçirilmemekte midir?
İhraç edilen ürünler hangi denetimlerden geçirilmektedir; denetimler hangi gıda analizlerine tabi tutulmaktadır ve hangi laboratuvarlarda analiz edilmektedir?
Avrupa Komisyonu'nun Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden yaptığı bildirimler doğrultusunda ülkemizde bu ürünleri üreten, ihraç eden firmalar hakkında herhangi bir idari veya hukuki işlem başlatılmış mıdır; başlatıldıysa hangi işlemler yapılmıştır?
Bakanlığınızın yeni yönetmeliğe geçiş sürecini tamamlamak için tanıdığı üç aylık süre içerisinde, piyasada bulunan ve eski limitlere göre üretilmiş ürünlerin güvenli olup olmadığı nasıl denetlenmektedir; denetlenecektir?
Avrupa'dan geri dönen ürünlerin Türkiye içinde satılmasını önlemek amacıyla hangi denetim mekanizmaları devreye sokulmuştur; ürünlerin imha edilip edilmediği nasıl takip edilmektedir?
Pestisit limitleri konusunda AB standartlarına uyum sürecinin tamamlanamaması "nedeniyle
• — Avrupa'ya ihraç edilen ürünlerin tekrar tekrar geri dönmesinin Türkiye'nin ihracat pazarında güvenilirliğini zedelemesinin önlenmesi için Bakanlığınız hangi somut adımları atmayı planlamaktadır?
Gıda güvenliği konusunda üreticilerin bilinçlendirilmesi için bakanlık tarafından herhangi bir eğitim veya bilgilendirme çalışması yapılmakta mıdır; yapılmaktaysa bu çalışmaların kapsamı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bitki ve bitkisel ürünlerin ihracat aşamasında resmi kontrolleri 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu Kanun kapsamında hazırlanan "Bitkisel Gıda ve Yemin İhracatında Sağlık Sertifikası Düzenlenmesi ve İhracattan Geri Dönen Ürünler
İçin Uygulama Yönetmeliği"ne göre Bakanlığımız il ve ilçe tarım ve orman müdürlükleri tarafından yapılmaktadır.
Ülkemizden ihracat aşamasında alıcı ülke kriterleri ve/veya ülkemiz mevzuatı doğrultusunda resmi kontroller yapılmaktadır. Resmi kontrollerde alınan numuneler Bakanlığımızca yetkilendirilmiş laboratuvarlarda aflatoksin, pestisit vb. analizlere tabi tutulmakta ve resmi kontrollerin olumlu sonuçlanması durumunda ihracat gerçekleşmektedir.
Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri tarafından AB mevzuatına göre yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzluklar, AB Komisyonuna bildirilmekte ve Komisyon tarafından yapılan nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmektedir.
Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 9100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.
Yapılan resmi kontroller sonucunda, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir.
Ayrıca bildirim alınan ürünlerin hepsi ülkemize geri dönmemekte olup alıcı ülkede de imha edilebilmektedir.
Ülkemizde pestisitlerin gıdalardaki limitleri Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği'nde belirlenmektedir. Diğer mevzuat değişikliklerinde olduğu gibi bu Yönetmeliğin uygulanmasında da geçiş hükümleri düzenlenmektedir.
Ülkemizden AB ülkeleri de dâhil olmak üzere 186 ülkeye 2.218 çeşit ürün ihraç edilmektedir. Bakanlığımızca yürütülen çalışmalar sonucunda RASFF bildirim sayısında son 3 yılda 9054 düşüş sağlanmıştır.
Ayrıca RASFF bildirimi alan ürünün üreticisi ve ihracatçısı 1 yıl süre ile yapacağı ihracat partilerinde 90100 pestisit analizine tabi tutulmaktadır.
Bakanlığımızca pestisitlerin kullanımını azaltmak, zirai ilaç kalıntısının önlenmek ve sürdürülebilir tarım konularında farkındalık oluşturmak amacıyla eğitim ve yayım çalışmaları yapılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan