İzmir'de tütün sektöründe çalışan işçilerin özlük hakları ile çalışma koşullarına ilişkin

T.T.L Tütün'e 2022 yılında 23 milyon TL tutarındaki yatırımları için gümrük vergisi muafiyeti, KDV İstisnası, 6 yıl Sigorta Primi İşveren Hissesi, 9670 vergi indirimi, 9630 YKO teşvik verilmiştir.

İşçilerinin kendisine kazandırdığı servete karşılık aylık 23-24 bin TL ücret dayatan T.T.L Tütün fabrikasının müdürü, "bu koyunlar grev falan yapamaz" diyerek aşağıladığı ve çoğunluğu kadın olan işçiler, grev süresince çalışma koşullarını şöyle aktarmıştır:

" 209'u kadın 211 kişi ise mevsimlik olarak çalıştırılırken erkek işçilerin çalışma dönemleri 5-6 ay kadar sürerken, kadın işçiler ise yılın 3-4 ayı çalışmaktadır. e o İşdurumuna göre günlük çalıştırılan işçiler tam olarak ücret alamadıkları gibi sigortaları da tam yatırılmadığı için emekli olamamaktadır.

"e İşçiler 3 senedir zamsız çalıştırılmaktadır.

" oYoğuntütün tozu, taşıma araçlarının sık sık kaza yapması, bozuk yemek gibi nedenlerle her gün bir işçi hastanelik olmaktadır. e İşçilere eldiven verilmediği için tütünün içinden çıkan cam, sap-çubuk gibi kesici ve delici şeyler nedeniyle işçiler sık sık yaralanmaktadır. e 45 dakikalık öğle yemeği molası dışında mola verilmemektedir.

Sunel Tütün, İzmirli sayılı sermayerdarlar arasında yer alan Gürel ailesine ait olup yöneticisi olan Mahru Gürel Ağdunlu Ege Tütün İhracatçıları Birliği'nde başkan yardımcısıdır. 40'tan fazla ülkeye ihracat yapan ve dünya tütün tekellerinden British American Tobacco'nın Türkiye'deki ortağı olan Sunel Tütün, 2023'te yaptığı 1,3 milyar TL*lik net satışı ile Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşlarını LV ELE listeleyen İSO ikinci 500 listesinde yer almıştır. Tütün dışında da çok sayıda farklı sektörde ihracat ve üretim yapan Gürel ailesi, işçilere TİS döneminde yoksulluk dayatmıştır.

Kadın işçilerin ağırlıkta çalıştığı ve internet sitesine göre "Toplumsal Cinsiyet Eşitliği" kapsamında sosyal sorumluluk projesi başlattığını söyleyen fabrikada çalışan kadın işçiler çalışma koşullarını şöyle aktarmıştır: e 25 sene çalışan bir işçiyle yeni başlayan bir işçinin ücreti aynı ve 24-25 TL dolaylarındadır.

İşçilere iş tanımları dışında forkliftçilik, arabacı mıyım, tutuculuk, temizlik, laboratuvar işleri gibi işler yaptırılmaktadır. e 3 ay çalıştırılma dolayısıyla sigorta primleri tam Yyatırılmamakta ve işçiler onlarca yıl çalışmalarına karşın emekli olamamaktadır. e Tozlu çalışma alanında havalandırma bulunmamaktadır. Maskeler kısıtlanarak günde 1 kez verilmektedir. Eldiven verilmemekte ve işçiler kış koşullarına karşın yazlık iş kıyafeti ile çalıştırılmaktadır.

Oryantal Tütün'ün sahibi İzmir Ticaret Odası Başkanı, TOBB ve Ege Tütün İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Mahmut Özgener"dir. Otomotiv ve inşaat sektörlerinde de büyük yatırımları olan Mahmut Özgener, İzmir Ticaret Odası Başkanı olarak geçtiğimiz temmuz ayında yaptığı açıklamada asgari ücret artışına itiraz etmiş ve geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada da yine "personel giderlerinden" şikayet ederek işçilerine de enflasyont2 puan ücret dayatmıştır.

Fabrikada çalışan kadın işçiler çalışma koşullarını şöyle anlatmıştır: e Havalandırma yapılmadığı için toz ve koku içinde çalıştırılan işçilerin sağlıklarının riske atılmaktadır.

İşçiler "geçici" olarak gösterilmesine karşın 11 ay boyunca çalıştırılmaktadır. e Dışarıdan taşeron işçiler getirtilmekte ve onlara 1900 TL yevmiye verirken kalıcı işçilere 715 TL yevmiye verilmekte ve açlık sınırının altında ücret almaktadırlar.

Bu bağlamda;