Ziya Gökalp'i anma etkinliklerine ilişkin
Kaynak göster
Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti), 18 Mart 2025 tarihinde 7/26106 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 198 gün sonra, 2 Ekim 2025).
Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana). “Ziya Gökalp'i anma etkinliklerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26106, 18 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26106-ziya-gokalp-i-anma-etkinliklerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/27c01377-1238-4030-9b86-0195ad83f218
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 198 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Türk düşünce hayatının mihenk taşlarından olan Ziya Gökalp, yalnızca bir sosyolog ve fikir adamı değil, aynı zamanda Türk milliyetçiliğinin ve modem Türkiye Cumhuriyeti'nin inşasında kritik rol oynamış bir aydındır.
Osmanlı Devleti'nin en buhranlı dönemlerinde fikirleriyle milletin birliği ve bekasına yön vermiş, Atatürk'ün milliyetçilik anlayışı ve Cumhuriyet'in kuruluş felsefesi üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Millet ve kültür mefhumuna dair vazettiği esaslar, Türk inkılâbının önemli kılavuzlarından biri olmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Toplumların kültürel hafızasını diri tutmak, milli bilinci güçlendirmek ve ortak değerleri nesilden nesille aktarmak devletlerin temel sorumluluklarındandır. Büyük fikir insanları yalnızca yaşadıkları döneme değil, gelecek kuşaklara da yön verir. Bu nedenle dünyada pek çok ülkede önemli düşünür ve yazarların 50. ve 100. vefat yıl dönümleri özel etkinliklerle anılmakta; sempozyumlar, paneller ve akademik yayınlarla isimleri yaşatılmaktadır.
2024 yılı Ziya Gökalp'in vefatının 100. yılı olmasına rağmen anma etkinlikleri büyük ölçüde sivil inisiyatifle gerçekleşmiş, Bakanlığınızın ilgisizliği ise hassaten dikkat çekmiştir. Türk kimliğinin ve milli bilincin şekillenmesinde büyük rol oynayan Gökalp'in devletin ilgili kurumları tarafından layıkıyla anılmaması ve adına yeterli akademik-kültürel etkinlik düzenlenmemesi düşündürücüdür. Bu ilgisizliğin nedeni yalnızca bürokratik hantallıkla açıklanamaz; asıl sebep izaha muhtaçtır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınızca, Ziya Gökalp'in 100. Vefat yıl dönümü için bir anma programı düzenlenmiş veya düzenlenen başka etkinliklerle iş birlikleri yapılmış mıdır? Şayet düzenlenmiş veya iş birliği yapılmışsa bu etkinlikler nelerdir?
Ziya Gökalp'in vefatının 100. yılında layıkıyla anılmaması ve anma etkinliklerinin yetersizliği altında yatan sebep nedir? Mevcut iktidar organlarının Gökalp'in fikirlerine duyduğu ideolojik mesafe, Bakanlığınızın işbu tutumuna tesir etmiş midir?
Diyarbakır'daki Ziya Gökalp Müzesi başta olmak üzere, Gökalp'in adını taşıyan kültürel miras alanlarının korunması; eserlerinin yeniden basımı, yaygınlaştırılması ve uluslararası alanda tanıtılması için Bakanlığınız tarafından yapılan çalışmalar nelerdir?
2026 yılının Ziya Gökalp'in doğumunun 150. yılı olması hasebiyle, "Ziya Gökalp Yılı" çerçevesinde, kapsamlı bir anma programı ve sair etkinliklerin düzenlenmesi planlanmaktamıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü)'ca;
Bakanlığımızca "Milli Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi" kapsamında Ziya Gökalp anısına Anma ve Armağan kitapları dizisi dâhilinde Ziya Gökalp adlı eser yayımlanmıştır.
Ziya Gökalp'in görüşleri, Ziya Gökalp'in yaşam öyküsü ve eserlerinin yanı sıra Türk sosyolojisi hakkında da geniş bilgiye yer verilmiştir.
Bakanlığımızca yayımlanan eserler çeşitli kurum, kuruluş ve yurt içi ve yurt dışındaki halk kütüphaneleri ve üniversite kütüphaneleri koleksiyonlarına kazandırılmaktadır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı yayınları, aynı zamanda Bakanlığımızca katılım sağlanan uluslararası kitap fuarlarında Bakanlığımız ulusal standlarında sergilenmekte ve ilgili ülkenin kurum ve kuruluşları kütüphane koleksiyonlarına kazandırılmaktadır.
Bakanlığımızca yayımlanan eserler Bakanlığımız Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren Geleneksel El Sanatları Satış mağazasında ve online satış mağazasında (Www.ges.gov.tr) satışa sunulmaktadır.
2024 yılı Türkiye Kültür Yolu Festivallerinin Diyarbakır durağında Dide Üniversitesi-Kültür, Sanat, Uygulama ve Araştırma Merkezinde 12-20 Ekim 2024 tarihleri arasında Vefatının 100. Yılında Ziya Gökalp Sergisi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, 12 Ekim 2024 tarihinde serginin olduğu salonda aynı başlıkla Doç. Dr. Mustafa Uğurlu Arslan (Dicle Üniversitesi Genel Sekreteri) ve Prof. Dr. İbrahim Şahin (Türk Dil Kurumu Bilim Kurulu Üyesi) konuşmacı olduğu bir panel düzenlenmiştir.
Ziya Gökalp'in hayatına dair önemli anekdotlar ve dönemin ruhunu yansıtan tarihi belgeler, serginin önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
Bu sergi, Türk düşünce tarihinin öncü isimlerinden biri olan Ziya Gökalp'in ölümünün 100. yılında, onun mirasını ve fikirlerini anmak için düzenlenmiştir. Ziya Gökalp, sadece bir şair ve yazar değil, aynı zamanda Türk milliyetçiliğinin ve modern Türk toplumunun inşa sürecinde derin izler bırakan bir düşünür olarak tanınmaktadır.
Ziya Gökalp'in fikir dünyasının temelini oluşturan eserlerinin ilk baskılarına sergide yer verilmiştir. Gökalp'in önemli eserleri arasında yer alan birçok eseri, Türk kültürü ve milliyetçiliği üzerine düşüncelerini somutlaştırdığı önemli metinler olarak bu sergide ziyaretçilere sunulmuştur.
Gökalp'in edebi ve düşünsel mirasına ışık tutmanın yanı sıra, onun kişisel hayatına dair pek çok detay da ziyaretçilere sunulmuştur. Özellikle Gökalp'in Diyarbakır'daki yaşamı, gençlik yıllarındaki entelektüel birikimi ve sürgün hayatı gibi önemli dönüm noktaları bu sergi kapsamında ele alınmıştır.
Ziya Gökalp'in fikirleri, bugün hâlâ Türk toplumunun kültürel ve toplumsal yapısına etki eden güçlü bir birikimi temsil etmektedir. Sergimiz, Gökalp'in hem edebi hem de sosyal bilimler alanındaki katkılarını keşfetmek için bir fırsat sunmuştur.
Ayrıca, Bakanlığımıza bağlı halk kütüphanelerinde bireylerin hayatına dokunan edebi, kültürel, sanatsal ve sosyal faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Söz konusu faaliyetler kapsamında 2.001 kişinin katılımı ile 16 adet Ziya Gökalp'ı anma etkinliği düzenlenmiştir.
2026 Ziya Gökalp Yılı kapsamında, Bakanlığımıza bağlı halk kütüphanelerine gerekli duyurular yapılarak anma ve yıl dönümü etkinliklerinin etkin ve verimli şekilde gerçekleştirilmesi sağlanacaktır.
Bakanlığımız (Telif Hakları Genel Müdürlüğü)'ca;
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 44'üncü maddesi gereğince; fikri mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi ile kültürel ve sanatsal faaliyetlerin yürütülmesine yönelik gerçek ve tüzel kişiler tarafından sunulan projelere mali destek sağlanmaktadır.
Ziya Gökalp'ın 100. vefat yıldönümü etkinlikleri kapsamında Telif Hakları Genel Müdürlüğünce aşağıda yer alan projelere mali destek sağlanmıştır.
Ankara'da 25.10.2024-28.10.2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen Vefatının 100. Yılı Münasebetiyle Ziya Gökalp Eğitim Çalıştayı e İstanbul'da 15.01.2024-31.03.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp Sempozyumu
" 2024-2025 Sebilürreşad Kültür Sezonu Etkinlikleri Ana Tema: Asım'ın Yüzyılı projesi kapsamında Ankara'da 14.12.2024 tarihinde Vefatının 100. Yılında Ziya Gökalp Paneli