Diyarbakır'da açılması planlanan kum ocağına karşı çıkan vatandaşlara kolluk kuvvetlerince yapılan müdahaleye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili

Diyarbakır'ın Çınar ilçesine bağlı Çömçeli köyünde, ormanlık alanda bir çimento firması tarafından kum ocağı açılmak istenmektedir. Bu girişime köylüler, yaşam alanlarını ve geçim kaynaklarını korumak amacıyla karşı çıkmış, ancak talepleri dikkate alınmadığı gibi devlet gücüyle bastırılmaya çalışılmıştır. Daha önce konuya dair tarafımızdan yöneltilen sorulara Bakanlık tarafından verilen yazılı yanıtta, "ÇED Gerekli Değildir" kararıyla projenin çevresel etkilerinin sınırlı olduğu iddia edilmiş, halkın kaygıları ise görmezden gelinmiştir. Ne var ki gelinen aşamada, söz konusu projenin yalnızca ekolojik bir tahribat değil, aynı zamanda bir güvenlik sorunu ve hak ihlali yarattığı açıkça görülmektedir. i

24 Mart 2025 Pazartesi günü yaşanan olayda, Çömçeli köyünde kum ocağının açılmasına karşı çıkan köylülere jandarma tarafından müdahale edilmiş, havaya ateş açılmış, devletin silahlı gücü halkın karşısına dikilmiştir. Bu durum, köylülerin can güvenliğini tehlikeye soktuğu gibi, anayasal haklarının da ihlalidir. Halkın yaşam alanını savunması suç değil, haktır. Devletin görevi, özel şirketlerin çıkarlarını değil, halkın yaşam hakkını ve doğayı korumaktır. Çömçeli köyündeki jandarma müdahalesi, çevre hakkı ile birlikte kişi güvenliği, ifade özgürlüğü ve toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı açısından ciddi bir ihlal örneğidir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 24 Mart 2025 tarihinde Diyarbakır'ın Çınar ilçesine bağlı Çömçeli köyünde jandarma tarafından yapılan müdahalenin gerekçesi nedir? b 2. Müdahale sırasında havaya ateş açma emrini kim vermiştir?

2. Köylülere yönelik herhangi bir fiziksel müdahale, gözaltı veya tehdit gerçekleştirilmiş midir?

3. Kolluk kuvvetlerinin, özel bir şirketin çıkarları doğrultusunda köylülerin karşısına dikilmesi hukuken nasıl açıklanmaktadır? e

4. Çömçeli köylülerinin yaşam alanlarını koruma yönündeki haklı talepleri neden görmezden gelinmektedir?

5. . 24 Mart'taki müdahale sonrasında, köylülerin can güvenliğini teminat altına almak için herhangi bir idari işlem başlatılmış mıdır?

6. Valilik veya Kaymakamlık, söz konusu müdahaleyle ilgili kamuoyunu bilgilendiren herhangi bir açıklama yapacak mıdır?

7. Önümüzdeki süreçte benzer müdahalelerin yaşanmaması adına İçişleri Bakanlığı hangi önlemleri almayı planlamaktadır?