Gıda güvenliğine yönelik denetim faaliyetlerine ilişkin
Kaynak göster
Mesut Doğan (Yeni Yol), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26602 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 1 Temmuz 2025).
Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara). “Gıda güvenliğine yönelik denetim faaliyetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26602, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26602-gida-guvenligine-yonelik-denetim-faaliyetlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/91a8e730-e3fd-4047-b114-01961e7403ed
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Son dönemde, Türkiye'nin çeşitli illerinde fast-food ve döner işletmelerinde yaşanan gıda zehirlenmesi vakaları, halk sağlığının tehdit altında olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir. Dönercilerin, azalan pişmiş dönerin üzerine çiğ tavuk veya et ekleyerek takviye yapmaları, salmonella gibi ölümcül hastalıkların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Son dönemde sosyal medyada yer alan paylaşımlar, çok sayıda işletmenin bu hatalı uygulamaya başvurduğunu göstermektedir. Geçtiğimiz günlerde, Kocaeli'nin Körfez ilçesinde faaliyet gösteren bir döner işletmesinden yedikleri tavuk döner nedeniyle aynı gün içinde 650'ye yakın kişinin zehirlenmesi, takviye işleminin doğurduğu riskleri, gıda güvenliği ve denetimlerin yetersizliğini bir kez daha gözler önüne sermiştir. Bu tür vakalar, sektördeki denetim eksikliklerinin ve hijyen standartlarına uyulmadığının açık bir göstergesidir.
Bu zehirlenme vakası, fast-food sektöründeki hijyen sorunlarının, doğru saklama koşullarının sağlanmaması ve gıda maddelerinin yanlış pişirilmesi gibi durumların ne kadar ciddi sağlık risklerine yol açabileceğini bir kez daha kanıtlamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Halk sağlığını korumak ve gıda zehirlenmesi gibi olumsuzlukların önüne geçek için bu işletmelerin denetim süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi büyük önem arz etmektedir. Ancak, gıda sektörü üzerinde uygulanan denetimlerin yetersizliği, halkın güvenli gıda tüketimi konusunda ciddi endişelere yol açmaktadır. Özellikle küçük ölçekli işletmelerde hijyen kurallarına uyulup uyulmadığı, gıda saklama ve pişirme koşullarının standartlara uygunluğu sıkça sorgulanmaktadır.
TBMM Halkla İlişkiler Binası, F Blok Kat:3 Oda No:F317, Bakanlıkla/ANKARA
Bu bağlamda;
Gıda işletmelerine yönelik denetimler ne sıklıkla yapılmaktadır? Mevcut denetim sıklığının, halk sağlığını tehdit eden riskleri engellemeye yeterli olduğunu düşünüyor musunuz?
Bakanlığınız, gıda güvenliği ve hijyen standartlarına uymayan işletmelere karşı uygulanan yaptırımların etkinliğini nasıl değerlendirmektedir? A ynı ihlalleri tekrar eden işletmelere yönelik ne gibi caydırıcı cezalar uygulanmaktadır?
Fast-food ve döner sektöründeki işletmelerin hijyen kurallarına uyumunu denetlemek amacıyla belirli bir izleme sistemi veya dijital altyapı kurmayı düşünüyor musunuz?
Bakanlık, gıda güvenliği ihlalleri ile ilgili şikayetlerin arttığı bölgelerde denetim sayısını artırmayı ve bu bölgelerdeki işletmelerin daha sık denetlenmesini planlamakta mıdır?
Küçük ölçekli işletmelerin hijyen standartlarına uyum sağlaması için Bakanlık tarafından herhangi bir eğitim programı veya denetim öncesi rehberlik sağlanmakta mıdır? Bu eğitim programları zorunlu hale getirilmiş midir?
Bakanlık, halk sağlığını tehdit eden fast-food ve döner işletmelerine yönelik hızlı ve etkili bir müdahale için ne gibi önlemler almayı planlamaktadır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası, F Blok Kat:3 Oda No:F317. Bakanlıklar/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde gıda güvenilirliğinin sağlanması, gıdalarda taklit ve tağşişin önlenmesi, kişilerin sağlığının ve tüketici menfaatlerinin korunması ile sektörde haksız rekabetin engellenmesi amacıyla gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarında resmi kontrol faaliyetleri Bakanlığımızca risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında, önceden haber verilmeksizin yıllık program çerçevesinde yürütülmektedir.
Resmi kontrollerin sıklığı "İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlemesi Prosedürü" çerçevesinde belirlenmekte olup herhangi bir risk durumunda bu sıklık artmaktadır. Resmi kontrollerde gıda işletmelerine rehberlik faaliyetleri de sunulmaktadır.
Ayrıca resmi kontroller, yıllık numune alma programları ve Ulusal Kalıntı İzleme Planı'nın yanı sıra Alo 174 Gıda Hattı, CİMER ve TİMER üzerinden şüphe, şikâyet veya ihbar edilen ürünlere yönelik olarak da gerçekleştirilmektedir.
Bakanlığımızca ülkemizdeki işletmeler her yıl en az bir defa denetime tabi tutulmaktadır. Bu kapsamda 2024 yılında toplam 1.329.758 yurtiçi resmi kontrol gerçekleştirilmiştir.
Gıda işletmecilerine yönelik olarak Bakanlığımızca ilgili meslek federasyonları, kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sıra üniversitelerle iş birliği halinde eğitimler düzenlenmektedir. Ayrıca gıda zincirinin tüm aşamalarında gıda hijyeni kuralları ile Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP) ilkelerine uyum için yardımcı olması amacıyla hijyen esasları ve iyi uygulama kılavuzları hazırlanmaktadır.
Resmi gıda denetimlerinde veri analizi çalışmalarında Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi (GGBS) adı altında web tabanlı bir yazılım kullanılmaktadır. Gıda konusunda faaliyet gösteren işletmelerin kayıt altına alınarak belge düzenlenmesi, resmi kontrol ve numune alma işlemleriyle idari yaptırımların kayıt altına alınıp takip edilerek sonuçların analiz edilmesi gibi işlemler GGBS üzerinden yürütülmektedir. İhtiyaç duyulan güncel veriler GGBS'den anlık olarak alınabilmektedir.
Tüketicilerin en üst düzeyde korunması amacıyla 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu"nda değişikliğe gidilmiştir. Değişiklikle taklit ve tağşiş yoluyla gıda üreten, piyasaya arz eden gıda işletmecileri ile perakende gıda işletmecilerine yönelik yaptırımlar ağırlaştırılmıştır. Bu kapsamda, mevzuata uygunsuzluğun tespit edilmesi durumunda gıda işletmecilerine hapis cezası, adli para cezası, gıda sektöründe faaliyet yasağı ve 2025 yılı itibarıyla 37.770 TL ile 15.111.620 TL arasında değişen miktarlarda idari para cezası uygulanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan