Son beş yılda elektrik dağıtım bedelinde yaşanan artışa ilişkin

Elekirik tarifesi; aktif enerji maliyeti, elektriğin üretim tesisinden son kullanıcıya kadar aktarılması için oluşan iletim ve dağıtım maliyetleri ile perakende satış hizmeti faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki maliyetlerden müteşekkildir. Perakende elektrik satış tarifesinin belirlenmesinde tarife konusu faaliyetlerle ilgili tüm maliyetlerin mevzuat gereği dikkate alınması gerekmekte olup, bu maliyetlerde gerçekleşen artışların/azalışların doğal sonucu olarak perakende satış tarifelerinde artışlar/azalışlar gerçekleşmektedir.

Dağıtım tarifesi düzenlemelerinde gelir tavanı modeli uygulanmakta olup, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından gelir tavanı modeli ile tarifeleri düzenlenen elektrik dağıtım şirketlerinin elde ettiği dağıtım bedeli, güç bedeli, reaktif enerji bedeli gibi tüm sistem kullanım gelirleri kontrol edilerek tarife düzenlemelerinde dikkate alınmaktadır. Tarife döneminin sonlanmasıyla birlikte gerçekleşen veriler dikkate alınarak yapılan hesaplamalar neticesinde eksik/fazla gelirler düzeltme bileşeni vasıtasıyla sonraki dönemlere yansıtılarak farklılıklar giderilmektedir.

Elektriğin üretimi, temini ve satışı ile ilgili maliyetleri ifade eden aktif enerji bedeli ile dağıtım şebekesinin işletilmesine ilişkin maliyetleri ifade eden dağıtım bedeli Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği ile Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'de düzenlenmiş olup, tüm bu ikincil düzenlemeler ise şeffaf bir şekilde kamuoyunun görüşüne açılmakta ve gelen görüşler çerçevesinde gerekli değerlendirmeler yapılarak yürürlüğe alınmaktadır.

Aktif enerji bedellerine EPDK'nın https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-1327/elekirik-faturalarinaesas-tarife-tablolari internet adresinden, tarife gruplarına göre perakende elektrik tarifelerinin yıllar itibariyle değişimine ilişkin bilgilere ise https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-24/yillik-sektör-raporu adresinde yayımlanan Elektrik Piyasası Yıllık Sektör Raporları'ndan ulaşılabilmekte olup, dağıtım bedeli ile aktif enerji bedeli arasında doğrudan bir ilişki bulunmamaktadır.

Elektrik tarifelerinde yaşanan değişimlerle ilgili olarak; yapılan tüm düzenlemeler, özellikle hane halkının bütçesini asgari düzeyde etkileyecek şekilde oluşturulmuş olup, yapılan fiyat değişimleri sonrasında dahi elektrikte mesken düşük kademe abone grubunda 9056 ve mesken yüksek kademe abone grubunda 9634 oranında Devlet desteği devam etmektedir.

Nitekim aynı miktarda elektrik için hesaplanan fatura bedelinin asgari ücret veya ortalama gelir içerisindeki payı düşüş eğilimi göstermekte; ortalama aylık 200 kWh mesken tüketimi dikkate alındığında, fatura tutarının asgari ücret içerisindeki payının 2000'li yıllar başındaki "020,2 seviyesinden, gerçekleşen son tarife artışı da dâhil olmak üzere 942,3 seviyesine kadar düşürüldüğü görülmektedir. Ayrıca, Avrupa Birliği resmi istatistik kurumu Eurostat tarafından en son açıklanan verilere göre 37 Avrupa ülkesi arasında elektrik mesken tarifelerinde Türkiye, en ucuz elektrik tüketim fiyatının olduğu ülkedir.

Özelleştirme sonrası dönemde dağıtım faaliyetlerinin kalitesinin iyileştirilmesine ilişkin olarak kalite göstergelerinin doğru olarak kayıt altına alınması ve izlenmesine yönelik Coğrafi Bilgi Sistemi, OG-AG Şebeke Bağlantı Modeli, Tedarik Sürekliliği Kayıt Sistemi gibi altyapı kurulumlarına önem verilmiştir. Bu kapsamda söz konusu sistemlerin kurulumunun büyük ölçüde tamamlandığı 2019 yılı verilerine göre tedarik sürekliliği kalite göstergelerinde yıllara sâri iyileşme olduğu gözlenmektedir. Özelleştirme öncesi dönemde abone başına yıllık ortalama 13 dolar olan elektrik dağıtım sistemi yatırım tutarı 34 dolar seviyesine çıkarılmıştır.

Türkiye genelinde elektrik dağıtım hizmetinden sorumlu toplam 21 adet elektrik dağıtım şirketi ve 21 görevli tedarik şirketi bulunmakta olup, görevli tedarik şirketlerinin enerji alım maliyetlerine 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında ulusal tarife uygulanmakta ve ulusal tarife düzenlemeleri bölgeye veya ile göre farklılık göstermemektedir. 2021-2025 döneminde görevli tedarik şirketlerinin net kâr marjı 902,38 olarak belirlenmiştir.

YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR |! 28/3 | 7/26647

Elektrik dağıtım şirketlerinin tedarik sürekliliği ve hizmet kalitesine ilişkin mevzuattaki yükümlülüklerine ilişkin olarak; Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş olup, Yönetmeliğin 18'inci ve 27'nci maddeleri kapsamında belirtilen yıllık kesinti eşik süre ve sayılarının aşılması durumunda kullanıcının tazminat hakkı doğmaktadır. Yıllık kesinti tazminatına ilave olarak günlük kesinti süresinin kentsel dağıtım bölgesinde 10 saat, kent altı dağıtım bölgesinde 11 saat ve kırsal dağıtım bölgesinde 12 saati aşan ve sebebi şebeke işletmecisi veya dışsal olan kesintiler için kullanıcıların başvurusuna gerek olmaksızın kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından uzun süreli kesinti tazminatı ödenmektedir.

Lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için EPDK'ya gönderilmektedir. Söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.